İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
Başqalarının yanlışlarına, yoxsa öz yanlışlarına amansız olanlardansız? |


Son dəqiqə

SOSİAL > Başqalarının yanlışlarına, yoxsa öz yanlışlarına amansız olanlardansız?

Başqalarının yanlışlarına, yoxsa öz yanlışlarına amansız olanlardansız?
Tarix : 21 Avqust 2014 12:33

İdeologiya.az qafqazinfo-ya istinadən millət vəkili Qənirə Paşayevanın “Başqalarının yanlışlarına yoxsa, öz yanlışlarına amansız olanlardansız?” kiçik yazısını təqdim edir. 

İnsanın faciəsi o zaman başlayır ki, özünün yanlışlarını, xatalarını görməməyə başlayır. Ən böyük yanlışlıq özünün heç vaxt yanlışlıq etmədiyini düşünməkdir – deyən ingilis tarixçisi Tomas Karleylin düşüncəsinə görə öz yanlışını dərk etmək özünütərbiyənin ən başlıca

vasitələrindəndir. Bu fikirlərlə tamamilə razıyam. Çünki məhz öz yanlışını dərk etmək insanı növbəti xatalardan, yanlışlıq(lar)dan qoruya bilər.

Amerika tənqidçisi Con Meyson Braunun sözləri ilə desək, köy-nəyin ilk düyməsi yanlış bağlanarsa, o biriləri də yanlış bağlanar…

Əslində, bu bir aksioma kimidir. Dərk edilməyən bir yanlış, xata mütləq digərini doğurur… Qədim Roma filosofu Seneka deyirdi: “Kiçik nöqsanlar böyük yanlış(lıq)lara aparır.” Böyük alim Blez Paskal bu fikri daha da sərtləşdirərək, qəbahətləri boynuna almamaq, yanlışları etiraf etməmək yeni qəbahətlərlə yüklənmək deməkdir, – deyirdi. Bu bir gerçəkdir ki, insan yanlışlarını, xatalarını dərk etmədikcə, düzəltmədikcə yanlışlıqlar vərdişə çevrilir və insanın faciəsi də belə başlayır… Məhz yanlışlarını, xatalarını vaxtında dərk etmək insanı böyük  faciələrdən  xilas  edə  bilər..!  Çünki  biz  insan  olaraq,  öz yanlışlarımızdan öyrənirik.  (– Həm də çox şey öyrənirik..!) Təbii ki, dərk etmək və öyrənmək istəsək… fransız iqtisadçısı və yazarı Viktor Kambonun  gözəl  bir  fikrində  deyildiyi  kimi  insan  ən  çox  öz yanlış(lıq)larından öyrənə bilər.

Yanlış(lıq)lar, xatalar iki qrupa bölünür. Bilmədən edilən yanlışlar və qəsdən edilən “yanlışlıq(lar)”… Bilmədən edilən yanlış(lıq)lar yanlışlıq adlandırıla bilsə də, qəsdən edilən yanlışlıq cinayətin ta özüdür..! – Bu fikrin müəllifi alman yazıçı-dramaturqu Bertold Brextlə razılaşmamaq sadəcə mümkünsüzdür…

İnsan heç bir zaman yanlış, xata etdiyini gizlətməməlidir. Çünki yanlışlığa uğramamış, xatasız yaşamış insan olmaz..! Alman şairi və mütəfəkkiri Höte deyirdi, bəzi adamlar heç vaxt yanlışa yol vermirlər, çünki heç nə etmək istəmirlər… Amerika prezidenti olmuş Avraam Linkolna görə isə xata etməkdən qorxan bir insan heç bir şey edə bilməz. Fransız filosofu və dramaturqu Qabriel Onore Marsel isə əgər yanlışlığım olmasaydı, çox az iş görə bilərdim – deyirdi.

İnsanın yanlışlarını, xatalarını görə bilməməsi onu faciəyə, görə bilməsi və ondan ibrət alması isə inkişafa aparır. Hindistan milli azadlıq hərəkatının lideri Mahatma Qandi deyərdi ki, həyatda büdrəməyən insan yoxdur, lakin qəhrəmanlıq odur ki, büdrəyəndə yıxılmayasan..!

Ünlü bir kəlamda deyildiyi kimi yanlış(lıq) etmək eyib deyil, eyib o yanlış(lığ)ı təkrarlamaqdır…

Ən böyük xata xataların fərqinə varmamaqdır, – deyirdi şotland yazıçısı Tomas Karleyl. Onun bu fikrini ən gözəl şəkildə fransız yazıçısı Fransua de Loraşfikonun bir firki tamamlayır: “Yanlış etdiyini qəbul etməyənlər ən çox yanlış edənlərdir.”

Yanlışlarını, xatalarını unutmaq da insanın ən böyük xatalarından biri ola bilər. Çünki yanlışlarımızı, xatalarımızı unutduğumuz zaman onları yenidən etməyə başlayırıq. Qədim Çin mütəfəkkiri Konfutsi deyirdi: “Xata etmək bir şey deyil, məsələ onu unutmaqdadır… “…ən

böyük yanlış(lıq)ı düzəltməməkdir” – bu da Konfutsinin sözüdür.

Amerikanın ictimai-siyasi xadimi Bencamin Franklin isə xataları düzəltmək yerinə” onları gizlətməyin insan psixologiyasına dəhşətli təsirini belə yorumlayırdı: “Xataları gizlətmək onları düzəltməkdən daha çox əzab verir.” Qədim Roma dövlət xadimi və natiqi Mark Tulli Siseron isə tarixdə bu möhtəşəm fikrin müəllifi olaraq da qaldı: “Hər kəs xata edər, ancaq axmaqlar xatalarında israr edərlər.”

Yüz illəri aşan gerçəklərdir bunlar… Gerçəkdən də əslində insanın özündə görə bildiyi, dərk edə bildiyi və ibrət aldığı hər bir xatası, yanlışı zəiflik deyil, qazanılmış bir zəfəridir..! Amerika hərbiçisi Con Mörfinin çox maraqlı bir fikrində deyildiyi kimi xatalara deyil,

onlardan aldığımız dərslərə baxmalıyıq…

Böyük və üstün insanların xataları Ay və Günəş tutulması kimidir, – deyirdi qədim Çin mütəfəkkiri Tszı Hsia. Ona görə də hər bir insan sadəcə  özünün  deyil,  başqalarının  da  xatalarından  dərs  almalı, öyrənməlidir.  Ünlü  bir  kəlamda  deyildiyi  kimi,  başqalarının

xatalarından  öyrənməliyik  çünki  hamısını  özümüz  edəcək  qədər vaxtımız yoxdur… Hələ onların hamısını sonradan düzəldə biləcək qədər vaxtımız… heç olmaya bilər…

…İnsanlar təəssüf ki, ingilis yazıçısı Daniel Defonun vurğuladığı kimi öz yanlışlarını yalnız ağır duruma düşəndə dərk edirlər. Yüz illərdir dəyişməyən bu düşüncəyə insan oğlunun artıq fərqli yanaşması gərəkdir..! İnsan hər zaman yanlışının, xatalarının fərqində olmalıdır.

…Konfutsinin “ehtiyatlı adam nadir hallarda yanlış edər” – hikməti yüz illərdən bu yana bizi doğru düşünməyə, doğru addım atmağa səsləyir.

Bu anlamda ən gözəl fikirlərdən biri ingilis bioloqu Tomas Henri Haksliyə aiddir. O, deyirdi, bir işi düzgün şəkildə görmək onun nə üçün yanlış görüldüyünü izah etməkdən daha az vaxt aparır…

Dahi Azərbaycan şairi isə ölməz misraları ilə bu gün də insanlığa səslənir:

“Çalış bu dünyada səhv eyləmə sən,

Çox bizim kimilər yanmış səhvindən.”

“Gənclik yanlış(lıq)lar edir, yetkinlik bu yanlış(lıq)larla mübarizə aparır, qocalıq bu yanlış(lıq)ların peşmançılığını çəkir”, – deyirdi ingilis yazıçısı və ictimai-siyasi xadimi Bencamin Dizraeli… Hər bir insan çalışmalıdır ki, qocalanda peşmançılıq çəkdiyi yanlış(lıq)ların sayı “qırmızı çizgi”ni keçməsin… Bunun ən gözəl yolu isə fransız şairi Sabine Tastunun söylədiyi “başqasının yanlış(lığ)ına dözsək də, öz yanlış(lığ)ımıza qarşı amansız olmalıyıq”, – düşüncəsindən keçir..!

İnsanın  üzüntüsü  o  zaman  başlayır  ki,  bu  fikrin  əksinə  olaraq başqalarının yanlış(lığ)ına, xatalarına qarşı amansız, öz yanlışlarına qarşı  isə  dözümlü  olur…  Hətta  bəzən  onlara  bəraətaxtarıcı,  ört-basdıredici  bir  tavrı  sərgiləyir…  Bir  insanın  faciəsi  əslində  belə başlayır…

Dostum, bəs, siz, “Mən hansı düşüncəyə malik insanlardanam?! – deyə özünüzə sual verdinizmi heç?.. – Başqasının yanlışına dözsə də, öz  yanlışına  amansız  olanlardan…  yoxsa,  başqalarının  yanlışına amansız olub “öz gözündə tiri görməyən”lərdən…

Özümüzə verdiyimiz bu suala özümüzün səmimi cavabı əslində bizi bir çox yanlışlardan, xatalardan qoruya və zamanında onları doğru dərk edib, dərs, ibrət almamıza kömək edə, üzüntülərdən, faciələrdən qoruya bilər. Və ya əksinə..!

loading...
255 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

Əmək pensiyalarının sığorta hissəsi artırıldı
Azərbaycan Türkiyədən uşaq geyimi idxal edən ölkələr siyahısında 3-cü pilləyə qalxıb
Prezident İlham Əliyev Həsən Ruhaniyə başsağlığı verib
Xəbərdarlıq: Yollar buz bağlayacaq
Deputatlarımız Maliyə gedir - Dağlıq Qarabağ məsələsi müzakirə olunacaq
Günün qoroskopu: baş verənləri diqqətlə izləyin
Berlindən Rusiya və Türkiyənin Suriyadakı uğuruna - Reaksiya
Qorbaçov buna görə cavab verməlidir - Rusiyalı deputat
Rusiya ilə Suriya arasında şok müqavilə
ABŞ-da yeni dövr: Donald Tramp and içdi
Ukrayna 20 Yanvar faciəsini andı
Britaniyadan Kremlə tələb: “Topraqları geri qaytar”
Qambiyada vəziyyət gərginləşdi: 45 min insan ölkədən qaçdı
Əsəd istefa şərtini açıqladı
Cəmilov Krım türklərinə səsləndi: “Tərk etməyin”
Ordumuz 20 Yanvar şəhidlərini andı - Foto
Obama prezident kimi son zəngini bu liderə etdi
Dünya ölkələri 20 Yanvarı anır - Foto
Gürcüstanda qaz böhranı: Müxalifət təcili izahat tələb edir
Türkiyədən ABŞ-a İncirlik tənqidi
27 il öncənin həqiqətləri: Kimdir günahkar?
Alman kəşfiyyatının Türkiyə narahatlığı
Tramp və nüvə çemodanı: “qırmızı düymə” necə basılır...
20 yanvar-tariximizin qanlı və şanlı səhifəsi - FOTO
“Qafqaz”ın taleyinə aydınlıq gətirildi - Nazirlikdə görüş
Nobel sülh ödülçüsünün 20 Yanvar qırğını
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
20 Yanvar şəhidləri Bakı İstintaq Təcridxanasında da anıldı
20 Yanvar faciəsi Los-Ancelesdə - Foto
20 Yanvar faciəsinin iyirmi yeddinci ildönümü Cəlilabadda rayonundada anıldı
Prezident İlham Əliyev Şəhidlər Xiyabanında
20 Yanvar faciəsinin iyirmi yeddinci ildönümüdür
Xəbərdarlıq: Havalar kəskin soyuyur
20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi Vaterloda yad edildi - Foto
Alman kəşfiyyatı: PKK bizə görə...
Livan mətbuatında 20 yanvar faciəsi ilə bağlı məqalə
Trampın dedikləri gözəldir - Yıldırım
Cənubda 100 min hektarlıq park yaradılacaq
Əsəddən Astana sammitinə reaksiya
ABŞ İŞİD-in 2 düşərgəsini məhv etdi
Gülənin yaxınına tarixi cəza - 319 il
Bakıda kirayə mənzillər bahalaşdı
Bu dövlət rüsumlarının məbləği azaldılır
Uçuş təhlükəsizliyi ilə bağlı proqram hazırlanır
Afrika İttifaqı bu islam ölkəsinə hücuma hazırlaşır
Rusiyada hakimiyyətdən narazılıq artır - Sorğu
Bu universitetlər də bağlanacaq - Adlar
Trampın ailəsi haqqında - Bildiklərimiz və bilmədiklərimiz
Ankarada Rusiya səfirinin qətli ilə bağlı 2 nəfər saxlanılıb
Pol Makkartni
Necə edək ki, ibadətlərimizdən ləzzət ala bilək?
Nərimanov Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının 3 nömrəli Sahə İnzibati Ərazi Dairəsi üzrə nümayəndəliyinin 2016-cı ilin yekunlarına həsr olunmuş hesabat yığıncağı keçirilib.
Sabah bağlanacaq yolların SİYAHISI açıqlandı
Seulda 20 Yanvar faciəsinin 27-ci ildönümü qeyd olunub
Xırdalanda 6 otaqlı ev yanıb
19 Yanvar - Günün qoroskopu
Türkiyədən NATO-ya Rusiya ilə bağlı xəbərdarlıq
Yadplanetlilərin varlığını təsdiqləyən 10 fakt - Video
İctimai yerlərdə siqaret qadağan edilə bilər
Yeddinci qitənin tədqiqinə başlanılır
Azərbaycanlılar Gürcüstanda rekord qırdılar - Video
Çin 1 milyondan çox vətəndaşı köçürür - Səbəb
13 il ərzində Azərbaycanda nə qədər məscid tikilib?
İlham Əliyev Poroşenko ilə görüşdü - Foto
Kəndimizin son günü (16-cı yazı)
Azərbaycan və Çexiya memorandum imzaladı
Prezident İlham Əliyev azərbaycanlı milyarderlə görüşdü
Ən böyük alman bankı ABŞ qarşısında diz çökdü
Tramp sevib evlənib... - Sərdar Ortaç
Mosulun şərqi İŞİD-dən təmizləmdi
ABŞ: “Rusiya beynəlxalq liberal nizamı dağıdır”
Daxili İşlər naziri, general-polkovnik Ramil Usubov əməliyyat müşavirəsi keçirdi
AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasının və M.Ə.Sabir Fondunun əməkaşlığına dair təqdimat keçirilib - Foto
Futbolçu terrorist elan edildi
Netanyahu: “Biz ərəblərlə gizli şəkildə…”
Biləsuvarda müəllim dərsdə öldü - Səbəb
Vals: “Tramp Avropaya müharibə elan edib”
Yanukoviçin rus ordusunu çağırdığı şok məktub üzə çıxdı
“Reina”nın arxasında kim dayanır? - Nazir açıqladı
Kremlin adamı: “Putindən yardım istəmədim”
Bakı məktəblisi erməniyə 10:0 qalib gəldi
Kamilə Türkiyəni niyə tərk etdi?
Kılıçdaroğlu tələb etdi, Baxçalı ilə görüşdü
Mərkəzi Bankda struktur dəyişiklikləri oldu
Agentlikdən taksi sürücülərinə xəbərdarlıq
Tiflisdə narazılıq artır: “Qazprom”a qarşı aksiyalar
Hava yenidən soyuyur: Qar yağacaq
Makkeyndən Putinə inanılmaz sözlər: Onun sayəsində...
Prezident İlham Əliyev səudiyyəli nazirlə görüşdü
Prezident İlham Əliyev Aleks Karpla görüşüb
Prezident İlham Əliyev CISCO şirkətinin icraçı sədri ilə görüşüb
Mərkəzi Bank manatın məzənnəsini açıqladı
Bu günəcən açılmayan 5 sirli hadisə - Video
Transxəzər marşrutu üzrə ilk iclas keçirildi
Prezident İlham Əliyev Davosda bir sıra görüşlər keçirdi
Prezident İlham Əliyev isveçrəli həmkarı ilə görüşdü
İSESKO-dan Ermənistanla bağlı bəyanat
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com