İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
Əflatun Amaşov – Bizim (s)öz silahımız, yaxud müharibə həftəsinə sözardı |


Son dəqiqə

KÖŞƏ YAZILARI > Əflatun Amaşov – Bizim (s)öz silahımız, yaxud müharibə həftəsinə sözardı

Əflatun Amaşov  – Bizim (s)öz silahımız, yaxud müharibə həftəsinə sözardı
Tarix : 15 Avqust 2014 17:13

 Yay fəslinin sonuncu ayı olan avqustda kəskin istilər bir növ, süstlük yaradır. Təbiətin ahəngi bütün sahələrə, o cümlədən mediaya da təsirini göstərir. Bir çox qəzetlər səhifələrinin sayını azaldır, bəziləri həftəlik nəşrə üstünlük verir. Ancaq 2014-cü ilin avqustu Azərbaycan mediası üçün tam fərqli başladı. Bəli, söhbət Ermənistan-Azərbaycan qoşunlarının təmas xəttində yaşanan gərginlikdən gedir. Ümumən bu gərginliyin müxtəlif təzahür formaları barədə çox danışılıb. Elə media nümayəndələrinin özlərinin özlərinə iradını da eşitmişik. Və bəlkə indi deyəcəklərim bir qədər gecikmiş təsir bağışlaya bilər. Hər halda rəhbərlik etdiyim qurumun məsələ ilə bağlı bəyanatı olub və barəsində söhbət açacağım cəhətlər müəyyən mənada həmin bəyanata sözardıdır.

20 il gözləyən sevinc …bir anın yalanı

Atəşkəsin əldə edilməsindən ötən 20 il müddətində onun pozulması halı indiki qədər qabarıq müşahidə olunmayıb. Cəmiyyətdə əsl müharibə ovqatı yaranıb. Torpaqlarının 20 faizinin işğal altında qaldığı, 1 milyondan artıq vətəndaşının qaçqın və məcburi köçkün həyatı yaşamağa məhkum olduğu bir ölkədə bu ab-havanın yaranması təbiidir. Cəbhə ilə bağlı materialların təqdimatına tənqidi yanaşmağımıza rəğmən ümumən müharibə əhval-ruhiyyəsinin formalaşmasında jurnalistikanın ictimai institut kimi rolunu önə çəkmək lazımdır. Əminliklə demək olar ki, media cəmiyyəti cəbhə xəttində baş verən proseslərə kökləyə bildi. Ancaq nəyi bacarmadı və ya nələrin fərqinə varmadı, nəyi kobud desəm, qulaq ardına vurdu, bunlara diqqət yetirmək niyyətindəyəm.

Əlbəttə, ümumi götürsək, saya salınmayan peşəkarlıq oldu. Peşəkarlıqda isə müxtəlif çalarlar var. Həssaslıq, duyum, səbr və sair, ilaxır. Əslində dəyişən hər vəziyyət bir incə maqamı doğurur ki, jurnalist onu düşünməyə, nəzərə almağa sadəcə borcludur. Nəzərə alanlar və düşünənlər də oldu. Onların əməyini yüksək qiymətləndirirəm. Onu da başa düşürəm ki, oxucuların nəbzini tutmaq istəyən media orqanı üçün işğal altındakı hansısa kəndin azad edilməsindən yaxşı xəbər ola bilməz. Yəni bu səpkili məlumatı çatdırmaq istəyini müqəddəs sayıram.

Ancaq xəbəri oxuyaraq həyatının ən böyük sevinc anlarından birini yaşayan qaçqın qardaş və bacımızın informasiyanın təkzibindən sonrakı halına daha çox üzülürəm. Bir anlığa düşünək, insanın neçə illik xəyalı gerçəkləşdi, sevindi, telefonla zəng edib neçə-neçə dostuna, qohumuna şad xəbər çatdırdı və sonda adam bəlkə ömründə ilk dəfə danışdığı yalanla baş-başa qaldı. Səhnəni təsəvvürə gətirirsinizmi? Məncə, çox ağırdır…

Etiraf edək, bu ağırlığı yaradan jurnalistika oldu. Deyə bilərsiniz ki, dezinformasiya tirajlayanların bizə aidiyyatı yoxdur. Əlbəttə, aidiyyatı olmayanlar var, sayları da çoxdur. Ancaq özümüzü aldatmayaq, elə bizlərin düşərgəsində yer alanlar, vəlvələdən-zəlzələdən və ya hansısa səbəblərdənsə bizlərdən birinə çevrilənlər, bəlkə elə hamımız cəmiyyəti olmayan hadisəyə inandırdıq, xəyal qırıqlığına uğratdıq. İlk baxışdan bu tipli xəbərlərə ehtiyatla yanaşılmasının, dəqiqləşdirilmələrin aparılmasının vacibliyini düşünənlərimiz, lakin istinadla verib öz aləmində məsuliyyətdən kənar dayanmaq yolu tutanlarımız da tapıldı. Sabah o kəndləri həqiqətən geri qaytarsaq, şad xəbər yalançısına çevrilən soydaşımız bizə inanacaqmı? Unutmayaq, inam və etimad çox böyük dəyərlərdir…

Bədbinlik ovqatı və natamamlıq

Ondan çox şəhid verdik. Şəhidlərimizi cəmiyyətə tanıtmalıyıq. Vətən uğrunda canını əsirgəməyən qəhrəman oğulların kimliyindən xəbər tutmalı, bu şəxslərin nümunəvi obrazını yaratmalı, keçdiyi ömür yoluna nəzər salmalıyıq. İgidliklərinin örnək mahiyyətini təlqin etməliyik, qürur duymalıyıq. Bu təbliğatda təbii olaraq göz yaşlarına və üzüntü hisslərinə də yer var. Nəhayət, şəhidlərimizin təntənəli dəfn mərasimini izləməliyik. Ancaq zənnimcə, insanlarımız şəhid analarımızın ah-naləsinin, huşunu itirərək yerə yıxılmasının əks olunduğu fotoları seyr edərək sarsılmamalıydı. Çünki onlarla birgə yerə sərilən hamımızıq. Media olaraq biz həmin ana və ataları göstərdik, sarsıtdıq, pessimizim yaratdıq! İnanıram ki, övladını itirmiş insanın düşdüyü halın ağırlıqlarını çatdırmaqla «baxın, oğlu cəbhədə olan hər ana, hər ata bu vəziyyətlə üzləşə bilər» mesajını verməyi, cəmiyyətdə xof yaratmağı düşünmədik! Elə isə nəyi qazandıq? Nəyə görə bu qədər qəddar olduq? Açığı anlaya bilmədim…

Hər bir toplum fərqlidir. Media isə cəmiyyəti formalaşdıran institutdur. Biz Azərbaycan türkləri cəmiyyətimizi, baxışlar sistemimizi bəşəri dəyərlərə sayğılı münasibət ruhunda qurmuşuq. Vətənimizi dünyaya sülh və barış mesajlarının ünvanladığı məkan kimi təqdim etmişik. O zaman müharibəni haqq işimiz kimi çatdıraq ki, düşmənçiliyimiz ikrah doğurmasın. Bu mənada azərbaycanlı şəhid anasının şəkillərini yayan media orqanının övladını itirmiş erməni qadınını göstərərək guya qisas alırmışıq kimi rəy yaratmasını qəbul edə bilmədim. Əzizlərim, media quruluşları olaraq bizlər bəşəri dəyərlərə söykənməli, cılız intiqam hissləri ilə kiçiləcək natamam azərbaycanlı obrazını yaratmamalıyıq…

Cəbhəyə axın və tənzimləmə zərurəti

Avqust bizim üçün həm də ona görə əlamətdar aydır ki, 16 il əvvəlin bu günlərində respublikamızda senzura ləğv edildi. Müharibə təhlükəsinin daha aktual əhəmiyyət daşıdığı şəraitdə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin böyük qətiyyəninin təcəssümü kimi meydana çıxan 6 avqust 1998-ci il fərmanı Azərbaycan dövlətinin söz və ifadə azadlıqlarına verdiyi misilsiz dəyər idi.

2014-cü ilin avqust ayı. Atəşkəs pozulur, müharibə təhlükəsi yaranır və cəbhəyə jurnalist axını baş verir. Adını ilk dəfə eşitdiyimiz internet xəbər portalları vəziyyətlə bağlı guya bölgəyə ezam etdikləri xüsusi müxbirlərindən məlumat aldıqlarına dair car çəkirlər…

Ötən 16 ildə mediamız adına bir çox şeylər dəyişib. Əsaslı uğurlarımız olub. Bununla belə neqativ cəhətlər də az deyil. Mövcud anlamda atəşkəs rejiminin pozulması ilə yaranmış müharibə ab-havası sanki indiqator rolunu oynadı. Cəmiyyət KİV və onun yeni forması kimi meydana çıxan internet medianın yanlış fəaliyyət tərzinin xoşagəlməz təzahür formalarını açıq şəkildə gördü. Pozitiv və ya neqativliyindən asılı olmayaraq, bəzi saytların yaydıqları, əksər hallarda erməni mediasının məqsədli şəkildə dövriyyəyə buraxdığı bilgilər əsasında hazırlınmış xəbərlər mahiyyət etibarilə informasiya xaosu yaratdı. Bu mənzərə sahənin hansısa formada qaydaya salınmasına ehtiyacın duyulduğuna dair fikirlərimizin doğruluğunu bir daha təsdiqlədi.

Əlbəttə, mövcud istiqamətdə işlər gedir. Mətbuat Şurasının İnternet media resursları üzrə Komissiyası fəaliyyət göstərməkdədir. Lakin ictimai tənzimləmə ilə yanaşı, mütərəqqi mahiyyət daşıyacaq, söz və ifadə azadlıqlarına xələl gətirməyəcək hüquqi tənzimləmə də vacibdir. Bu, hansı formada olmalıdır, düşünürəm ki, həm media cameəsi, həm əlaqədar qurumlar, həm də geniş ictimaiyyət avqustun ilk günlərində müşahidə etdiyimiz informasiya xaosunu nəzərə alaraq konkret təkliflər irəli sürməlidirlər, ən əsası prosesə sistemli şəkildə köklənməlidirlər.

Söz silahımız

Sonda əvvəldə qeyd etdiyim və əslində bu yazını qələmə almağıma vəsilə olan məqama bir qədər əhatəli qayıtmaq istərdim. Başa çatmaqda olan həftə ərzində bizlər toplum olaraq sanki müharibə dövrünü yaşadıq. Müharibə ilə nəfəs aldıq. Əlbəttə, vətəndaşların bilməli olduqları hadisə və proseslər onlara vaxtında və dəqiq çatdırılmalıdır. Hətta uğursuzluqlar belə. Ancaq dünya miqyasında həyata keçirilən praktika da var ki, ondan müharibələrdə, habelə ekstremal vəziyyətlərdə yararlanılıb. Bu, insanlarda ruh düşkünlüyünün, bədbinliyin yaranmasına yol verməmək, onlara qürur hissini aşılamaqdır. Məsələn, 11 sentyabr terroru zamanı ABŞ-da telekanallar qanlı səhnələri efirə vermirdilər. Eləcə də Əfqanısatanda həlak olmuş Amerika əsgərlərinin cansız bədənləri tamaşaçılara göstərilmirdi. Belə misalların sayını kifayət qədər artırmaq olar və bəzən göstəriş, yaxud tövsiyələrlə, bəzənsə media orqanlarının daxili intizam qaydaları ilə tənzimlənən bu sayaq vəziyyətlərdə aparıcı dəst-xətt insan amilinə söykənir. İnsanlar sabaha ümidlə baxmalı, yaşadıqları ölkənin gələcəyi naminə yaşayıb-yaratmalı, çətinliklərə belə sinə gərməlidirlər. Müharibə təhlükəsinin sovuşmadığı, illərdir dünya birliyinin ədalətsizlikləri ilə üzləşən Azərbaycan üçün mövcud amil daha çox önəmlidir. Buna görə bir daha mediamızı həssas davranmağa, sözün həqiqi mənasında vətənpərvər olmağa çağırıram. Vətənpərvər olmaq üçünsə mütləq deyil ki, silaha sarılasan. Bizim özündə bir çox cəhətləri birləşdirən peşəkar söz silahımız var.

Qafqazinfo

loading...
2.563 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

25 İyul - Günün qoroskopu
Ərdoğan: “İsrail atdığı addımlarla səhvə yol verir”
AB-dən Rusiya ilə bağlı şok: ABŞ-a qarşı hərəkətə keçək
Rusiyaya çağırış: Bu ölkənin parçalanmasının qarşısını al
Kəndimizin son günü (71-ci yazı)
Bakı-Moskva əməkdaşlığı erməniləri narahat edir - Markov
İsrail bu ölkədəki təmsilçiliklərini bağladı
Benzinlə bağlı daha bir - Yenilik
Federasiya Şurası Putinə müraciət edəcək: Həyasız qərar
Sosial müavinət alanların sayı açıqlandı
Dünya casusluq sistemlərindən imtina etməlidir - Rusiya
Güzəştli mənzil gözləyənlərə - Şad xəbər
Ərdoğan bizimlə qumar oynayır - Almaniya
Sabahın hava proqnozu: Külək əsəcək, şimşək çaxacaq
ABŞ 13 milyardlıq gəmisini təqdim etdi - Foto
Olimpiya çempionu akulaya uduzdu - Video
Britaniyadan kürdlərə zərbə: Müstəqilliyə qarşıyıq
Bələdiyyənin 108 ağacını kəsən Qax sakini barəsində cinayət işi başlanıb
Məşhur terror təşkilatının lideri öldü
Rusiya ilə yeni savaş başlayır – Payız çox çətin olacaq
Ermənilər cəbhədə təxribat törətdi
Tehran axundu 29 il əvvəlki kütləvi edamlarını dəstəklədi - Şok
Çin Suriyanı ələ keçirir – Milyardlar
Sabahın hava proqnozu: Yağış yağacaq
Neymar
Ya Əli, ya Vəli... - Ərdoğan
Dünyanın ən isti bölgəsi... - Qonşu ölkə
Rusiyadan Ukraynanın hərbi prokuroru barədə - Həbs
Boksçularımız Dağıstanda 3 medal qazandı
Sevilən qadınların 6 vacib - Xüsusiyyəti
İtaliya AB-nin tələblərini qəbul etmədi
Ağ Evin gündəliydə
23 İyul - Günün qoroskopu
İsrail son qərarını verdi: Geri çəkilir
Şimali Koreya nüvə gücləri klubuna girir - ABŞ
Dönetsk böhranı müzakirədə: 4 lider danışıqlara başlayır
Cüdoçumuz Minskdə erməni rəqibinə qalib gəldi
Türkiyənin Ukrayna ilə bağlı hərbi planı... - 15 milyon sözü
ABŞ-dan anti-Rusiya sanksiyaları ilə bağlı - Yeni qanun
Almaniya və Türkiyə arasında kritik görüş - Gərginlik
Pentaqon: ABŞ-ın imperatorluğu çökür
Ərəb şeyxindən 222 milyon avroluq təklif
Suriyada xaos hökm sürür – Kəşfiyyat
Mikser:
Bakıda
PKK-nın “beyni” məhv edildi
Tramp Rusiyanı yenidən imperiya edir - Klepper
Misirdən ərəblərə xəyanət: İsrail Qüdsə görə qınanmadı
Rusiya bizi işğal edir – Gürcüstandan çağırış
Ev verilən jurnalistlərin adları açıqlanıb (SİYAHI)
Beynəlxalq Antikorrupsiya Akademiyası ilə əməkdaşlıq uğurla davam etdirilir
İstirahət günü hava necə olacaq?
Qanunsuz ağac kəsən şirkətlə bağlı – Açıqlama
Netanyahu Ərəb əmiri ilə niyə görüşüb? – Səbəb
Baş Prokurorluq jurnalistləri təbrik etdi
Azərbaycan milli mətbuatının 142-ci ildönümüdür
Azərbaycanda havanın sərinləşəcəyi tarix açıqlandı
Feminizmin məqsədi... - Putin
Mərakeş mediası Azərbaycanın ənənələrindən yazdı
Nüfuzlu amerikalı diplomat Ermənistana müharibə elan etdi
Almaniyadan şok: Türkiyə düşmənimizdir
Lukaşenko-Poroşenko görüşü: Huşsuz sədr və lüt qadın – Video
SHXÇDX-də Azərbaycan milli mətbuatının 142-ci ildönümü qeyd olunub
Məmmədyarov Macarıstan səfiri ilə görüşdü - Foto
Obama qələbəsini bizə borcludur – Rusiya
Yıldırımdan Almaniyaya mesaj: Həll edə bilərik
Moldovadan Rusiyaya qarşı sərt addım: Ordu çıxsın!
AMEA NaxçıvanBölməsi 2017-ci ilin birinci yarısında mühüm naliyyətlər əldə edib
ABŞ vətəndaşlarına bu ölkəyə getməyi qadağan edəcək
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Bu, rusların tarixi səhvidir - Kravçuk
10 milyon manatdan çox kredit vəsaitlərini mənimsəyən şirkət rəhbəri həbs edildi
Bu, ABŞ-ın xeyrinə olmayacaq - Maliki
Tramp Türkiyədəki səfirini dəyişdirir
İsrail Suriyanın səssiz işğalına başladı
Mərakeşdə keçirilən Beynəlxalq Statistika İnstitutunun 61-ci dünya statistika konqresi  başa çatıb
Baş Prokuror Zakir Qaralov Gədəbəy rayonunda vətəndaşları qəbul edəcək
21 İyul - Günün qoroskopu
Macarıstanda ruslara qadağa...
Tereza Meyin populyarlıq reytinqi aşağı endi
Kral oğlunun həbs olunması barədə fərman verdi
Ədalət Şükürovun yeni malikanəsi - Foto
ABŞ açıqladı: Rakkanın 30 faizi işğaldan azad edildi
Körfəz ölkələri: Qətər ciddi addım atmır
Kəndimizin son günü (70-ci yazı)
İstanbula giriş və çıxışlar nəzarətə alındı
ABŞ: “Dünyadakı teraktların sayı azalıb”
Donbas savaşı qızışır: Ukrayna ordusu itkilər verdi
Elmar Məmmədyarov Tacikistan səfiri ilə görüşdü - Foto
Siz jurnalistlər bunu yaxşı bilirsiniz - Prezident
Türkiyə Mosulun bərpasına kömək etməyə hazırdır
Atambayev türk birliyinə qarşı: “Bir-birimizə bənzəmirik”
Azərbaycanlı boksçu ermənini məğlub edib kubok aldı - Foto
Küveyt 15 İran diplomatını ölkədən qovdu – Təcili
Bu gün ölən məşhurun - Şok vəsiyyəti
Rusiya silah ixracını artırır – Hesabat
Kiyev BMT-ni ittiham etdi
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com