İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
Əflatun Amaşov – Bizim (s)öz silahımız, yaxud müharibə həftəsinə sözardı |


Son dəqiqə

KÖŞƏ YAZILARI > Əflatun Amaşov – Bizim (s)öz silahımız, yaxud müharibə həftəsinə sözardı

Əflatun Amaşov  – Bizim (s)öz silahımız, yaxud müharibə həftəsinə sözardı
Tarix : 15 Avqust 2014 17:13

 Yay fəslinin sonuncu ayı olan avqustda kəskin istilər bir növ, süstlük yaradır. Təbiətin ahəngi bütün sahələrə, o cümlədən mediaya da təsirini göstərir. Bir çox qəzetlər səhifələrinin sayını azaldır, bəziləri həftəlik nəşrə üstünlük verir. Ancaq 2014-cü ilin avqustu Azərbaycan mediası üçün tam fərqli başladı. Bəli, söhbət Ermənistan-Azərbaycan qoşunlarının təmas xəttində yaşanan gərginlikdən gedir. Ümumən bu gərginliyin müxtəlif təzahür formaları barədə çox danışılıb. Elə media nümayəndələrinin özlərinin özlərinə iradını da eşitmişik. Və bəlkə indi deyəcəklərim bir qədər gecikmiş təsir bağışlaya bilər. Hər halda rəhbərlik etdiyim qurumun məsələ ilə bağlı bəyanatı olub və barəsində söhbət açacağım cəhətlər müəyyən mənada həmin bəyanata sözardıdır.

20 il gözləyən sevinc …bir anın yalanı

Atəşkəsin əldə edilməsindən ötən 20 il müddətində onun pozulması halı indiki qədər qabarıq müşahidə olunmayıb. Cəmiyyətdə əsl müharibə ovqatı yaranıb. Torpaqlarının 20 faizinin işğal altında qaldığı, 1 milyondan artıq vətəndaşının qaçqın və məcburi köçkün həyatı yaşamağa məhkum olduğu bir ölkədə bu ab-havanın yaranması təbiidir. Cəbhə ilə bağlı materialların təqdimatına tənqidi yanaşmağımıza rəğmən ümumən müharibə əhval-ruhiyyəsinin formalaşmasında jurnalistikanın ictimai institut kimi rolunu önə çəkmək lazımdır. Əminliklə demək olar ki, media cəmiyyəti cəbhə xəttində baş verən proseslərə kökləyə bildi. Ancaq nəyi bacarmadı və ya nələrin fərqinə varmadı, nəyi kobud desəm, qulaq ardına vurdu, bunlara diqqət yetirmək niyyətindəyəm.

Əlbəttə, ümumi götürsək, saya salınmayan peşəkarlıq oldu. Peşəkarlıqda isə müxtəlif çalarlar var. Həssaslıq, duyum, səbr və sair, ilaxır. Əslində dəyişən hər vəziyyət bir incə maqamı doğurur ki, jurnalist onu düşünməyə, nəzərə almağa sadəcə borcludur. Nəzərə alanlar və düşünənlər də oldu. Onların əməyini yüksək qiymətləndirirəm. Onu da başa düşürəm ki, oxucuların nəbzini tutmaq istəyən media orqanı üçün işğal altındakı hansısa kəndin azad edilməsindən yaxşı xəbər ola bilməz. Yəni bu səpkili məlumatı çatdırmaq istəyini müqəddəs sayıram.

Ancaq xəbəri oxuyaraq həyatının ən böyük sevinc anlarından birini yaşayan qaçqın qardaş və bacımızın informasiyanın təkzibindən sonrakı halına daha çox üzülürəm. Bir anlığa düşünək, insanın neçə illik xəyalı gerçəkləşdi, sevindi, telefonla zəng edib neçə-neçə dostuna, qohumuna şad xəbər çatdırdı və sonda adam bəlkə ömründə ilk dəfə danışdığı yalanla baş-başa qaldı. Səhnəni təsəvvürə gətirirsinizmi? Məncə, çox ağırdır…

Etiraf edək, bu ağırlığı yaradan jurnalistika oldu. Deyə bilərsiniz ki, dezinformasiya tirajlayanların bizə aidiyyatı yoxdur. Əlbəttə, aidiyyatı olmayanlar var, sayları da çoxdur. Ancaq özümüzü aldatmayaq, elə bizlərin düşərgəsində yer alanlar, vəlvələdən-zəlzələdən və ya hansısa səbəblərdənsə bizlərdən birinə çevrilənlər, bəlkə elə hamımız cəmiyyəti olmayan hadisəyə inandırdıq, xəyal qırıqlığına uğratdıq. İlk baxışdan bu tipli xəbərlərə ehtiyatla yanaşılmasının, dəqiqləşdirilmələrin aparılmasının vacibliyini düşünənlərimiz, lakin istinadla verib öz aləmində məsuliyyətdən kənar dayanmaq yolu tutanlarımız da tapıldı. Sabah o kəndləri həqiqətən geri qaytarsaq, şad xəbər yalançısına çevrilən soydaşımız bizə inanacaqmı? Unutmayaq, inam və etimad çox böyük dəyərlərdir…

Bədbinlik ovqatı və natamamlıq

Ondan çox şəhid verdik. Şəhidlərimizi cəmiyyətə tanıtmalıyıq. Vətən uğrunda canını əsirgəməyən qəhrəman oğulların kimliyindən xəbər tutmalı, bu şəxslərin nümunəvi obrazını yaratmalı, keçdiyi ömür yoluna nəzər salmalıyıq. İgidliklərinin örnək mahiyyətini təlqin etməliyik, qürur duymalıyıq. Bu təbliğatda təbii olaraq göz yaşlarına və üzüntü hisslərinə də yer var. Nəhayət, şəhidlərimizin təntənəli dəfn mərasimini izləməliyik. Ancaq zənnimcə, insanlarımız şəhid analarımızın ah-naləsinin, huşunu itirərək yerə yıxılmasının əks olunduğu fotoları seyr edərək sarsılmamalıydı. Çünki onlarla birgə yerə sərilən hamımızıq. Media olaraq biz həmin ana və ataları göstərdik, sarsıtdıq, pessimizim yaratdıq! İnanıram ki, övladını itirmiş insanın düşdüyü halın ağırlıqlarını çatdırmaqla «baxın, oğlu cəbhədə olan hər ana, hər ata bu vəziyyətlə üzləşə bilər» mesajını verməyi, cəmiyyətdə xof yaratmağı düşünmədik! Elə isə nəyi qazandıq? Nəyə görə bu qədər qəddar olduq? Açığı anlaya bilmədim…

Hər bir toplum fərqlidir. Media isə cəmiyyəti formalaşdıran institutdur. Biz Azərbaycan türkləri cəmiyyətimizi, baxışlar sistemimizi bəşəri dəyərlərə sayğılı münasibət ruhunda qurmuşuq. Vətənimizi dünyaya sülh və barış mesajlarının ünvanladığı məkan kimi təqdim etmişik. O zaman müharibəni haqq işimiz kimi çatdıraq ki, düşmənçiliyimiz ikrah doğurmasın. Bu mənada azərbaycanlı şəhid anasının şəkillərini yayan media orqanının övladını itirmiş erməni qadınını göstərərək guya qisas alırmışıq kimi rəy yaratmasını qəbul edə bilmədim. Əzizlərim, media quruluşları olaraq bizlər bəşəri dəyərlərə söykənməli, cılız intiqam hissləri ilə kiçiləcək natamam azərbaycanlı obrazını yaratmamalıyıq…

Cəbhəyə axın və tənzimləmə zərurəti

Avqust bizim üçün həm də ona görə əlamətdar aydır ki, 16 il əvvəlin bu günlərində respublikamızda senzura ləğv edildi. Müharibə təhlükəsinin daha aktual əhəmiyyət daşıdığı şəraitdə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin böyük qətiyyəninin təcəssümü kimi meydana çıxan 6 avqust 1998-ci il fərmanı Azərbaycan dövlətinin söz və ifadə azadlıqlarına verdiyi misilsiz dəyər idi.

2014-cü ilin avqust ayı. Atəşkəs pozulur, müharibə təhlükəsi yaranır və cəbhəyə jurnalist axını baş verir. Adını ilk dəfə eşitdiyimiz internet xəbər portalları vəziyyətlə bağlı guya bölgəyə ezam etdikləri xüsusi müxbirlərindən məlumat aldıqlarına dair car çəkirlər…

Ötən 16 ildə mediamız adına bir çox şeylər dəyişib. Əsaslı uğurlarımız olub. Bununla belə neqativ cəhətlər də az deyil. Mövcud anlamda atəşkəs rejiminin pozulması ilə yaranmış müharibə ab-havası sanki indiqator rolunu oynadı. Cəmiyyət KİV və onun yeni forması kimi meydana çıxan internet medianın yanlış fəaliyyət tərzinin xoşagəlməz təzahür formalarını açıq şəkildə gördü. Pozitiv və ya neqativliyindən asılı olmayaraq, bəzi saytların yaydıqları, əksər hallarda erməni mediasının məqsədli şəkildə dövriyyəyə buraxdığı bilgilər əsasında hazırlınmış xəbərlər mahiyyət etibarilə informasiya xaosu yaratdı. Bu mənzərə sahənin hansısa formada qaydaya salınmasına ehtiyacın duyulduğuna dair fikirlərimizin doğruluğunu bir daha təsdiqlədi.

Əlbəttə, mövcud istiqamətdə işlər gedir. Mətbuat Şurasının İnternet media resursları üzrə Komissiyası fəaliyyət göstərməkdədir. Lakin ictimai tənzimləmə ilə yanaşı, mütərəqqi mahiyyət daşıyacaq, söz və ifadə azadlıqlarına xələl gətirməyəcək hüquqi tənzimləmə də vacibdir. Bu, hansı formada olmalıdır, düşünürəm ki, həm media cameəsi, həm əlaqədar qurumlar, həm də geniş ictimaiyyət avqustun ilk günlərində müşahidə etdiyimiz informasiya xaosunu nəzərə alaraq konkret təkliflər irəli sürməlidirlər, ən əsası prosesə sistemli şəkildə köklənməlidirlər.

Söz silahımız

Sonda əvvəldə qeyd etdiyim və əslində bu yazını qələmə almağıma vəsilə olan məqama bir qədər əhatəli qayıtmaq istərdim. Başa çatmaqda olan həftə ərzində bizlər toplum olaraq sanki müharibə dövrünü yaşadıq. Müharibə ilə nəfəs aldıq. Əlbəttə, vətəndaşların bilməli olduqları hadisə və proseslər onlara vaxtında və dəqiq çatdırılmalıdır. Hətta uğursuzluqlar belə. Ancaq dünya miqyasında həyata keçirilən praktika da var ki, ondan müharibələrdə, habelə ekstremal vəziyyətlərdə yararlanılıb. Bu, insanlarda ruh düşkünlüyünün, bədbinliyin yaranmasına yol verməmək, onlara qürur hissini aşılamaqdır. Məsələn, 11 sentyabr terroru zamanı ABŞ-da telekanallar qanlı səhnələri efirə vermirdilər. Eləcə də Əfqanısatanda həlak olmuş Amerika əsgərlərinin cansız bədənləri tamaşaçılara göstərilmirdi. Belə misalların sayını kifayət qədər artırmaq olar və bəzən göstəriş, yaxud tövsiyələrlə, bəzənsə media orqanlarının daxili intizam qaydaları ilə tənzimlənən bu sayaq vəziyyətlərdə aparıcı dəst-xətt insan amilinə söykənir. İnsanlar sabaha ümidlə baxmalı, yaşadıqları ölkənin gələcəyi naminə yaşayıb-yaratmalı, çətinliklərə belə sinə gərməlidirlər. Müharibə təhlükəsinin sovuşmadığı, illərdir dünya birliyinin ədalətsizlikləri ilə üzləşən Azərbaycan üçün mövcud amil daha çox önəmlidir. Buna görə bir daha mediamızı həssas davranmağa, sözün həqiqi mənasında vətənpərvər olmağa çağırıram. Vətənpərvər olmaq üçünsə mütləq deyil ki, silaha sarılasan. Bizim özündə bir çox cəhətləri birləşdirən peşəkar söz silahımız var.

Qafqazinfo

loading...
1.667 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

Rusiyadan qaçan deputat Kiyevdə qətlə yetirildi – Son dəqiqə
ABŞ Konqresində tədbir:
Sabah qar yağacaq

Sabah qar yağacaq

23 Mart 13:50

Makkeyn: “Çin buna görə cavab verəcək”
BMT-də Beynəlxalq Novruz günü - Foto
Rəsmi Bakıdan London teraktına münasibət
Dünyanı yönəldən Masonlar: Rokfeller və... – Video
23 Mart - Günün qoroskopu
London terroruna Türkiyədən açıqlama gəldi...
ABŞ ən müasir silahının sınağını yayımladı - Video
Kvasnevski: “Avropada savaş gedir”
Türkiyə: “Norveç FETÖ-ya dəstək verdi”
Rusiya Ukraynaya pul köçürmələrini dayandırdı
Avropa müsəlmanlara 1000 avro təklif edir
Hamı kosmosa çıxarkən, bunlar qızlarımın... - Ərdoğan
İşğalçı ölkədən şok: Zenit-raket qurğusu ələ keçirildi - Video
Ukrayna təsdiqlədi: Rusiyaya “Avroviziya” zərbəsi
Mundiala namizəd 8 sürpriz komanda: Azərbaycan...
Çavuşoğlu:
Azərbaycanlı alim:
Prezident İlham Əliyev pakistanlı həmkarını təbrik edib
Jirinovskidən təklif:
Dəhşətli istilər gəlir - Xəbərdarlıq
Rusiyadan Türkiyəyə qadağa ilə bağlı - Qərar
Tramp NATO-nun Brüssel sammitində iştirak edəcək
Ankaranın Krımla bağlı mövqeyi dəyişəcək - İddia
Nasist Almaniyanın dəhşətli UNO təcrübəsi – Video
22 Mart - Günün qoroskopu
III Şeyxülislama məxsus 250 illik Quran tapıldı - Foto
Səfirdən xalq artistinə hədiyyə - Foto
Koreya lideri 14 saat dindirildi
Alman diplomata Türkiyədən sərt xəbərdarlıq
Kəndimizin son günü (34-cü yazı)
17 yaşlı azərbaycanlı İsveçdə hər kəsi ağlatdı - video
Azərbaycanla oyun bizim üçün... – Tomas Müller
Belarus fövqəladə hallar nazirinin müavini həbs edildi
“Azərbaycanda Yeni il” Polşa mətbuatında - Məqalə
Hüsnü Mübarək nəhayət azadlığa buraxıldı
Gürcüstan prezidenti və baş naziri Marneulidə - Foto
Oranı tərk etməliydik - Tramp
Jurnalist mətbuat konfransında yatdı – Video
Gül və Davudoğlu Yıldırımı saymadı - İmtina
Şok: Yanukoviçin Qırğızıstan üzərindən daha bir oyunu - Foto
ABŞ prezidenti qızına vəzifə verir
Ruslar Krım və Türkiyəyə üstünlük verdi
Sovet avtomobillərini heç belə görmədiniz – Foto
Əsəddən çağırış: Dəstəyinizdən imtina edin
“Türkiyə Almaniyada faşizmin ayaq səslərini eşidir”
Türkiyədə əməliyyat: 999 həbs
Xəbərdarlıq: Havalar kəskin soyuyur
21 Mart - Günün qoroskopu
Kəndimizin son günü (33-cü yazı)
“Qəbələ” avrokuboklara vəsiqəni təmin etdi
Xodorkovskidən Trampa:
“O səs Türkiyə”nin qalibi haqda şok iddia - Video
Bu, xüsusi əməliyyat idi - Poroşenko
Zakir Həsənov “Açıq qapı” günündə - Foto
Referendumdan sonra ilk addım... - Kılıçdaroğlu
Azərbaycanda alternativ enerji isehsalı artdı
Kremldən kürd muxtariyyəti açıqlaması: Mümkün deyil
Peyvənd artıq iynəsiz və ağrısız olacaq
Novruz  bayramı Bakı İstintaq Təcridxanasında da qeyd edildi.
Su neftdən baha olacaq
Almaniyadan Türkiyəyə: Sizdən asılıdır
İrəvandan uçan təyyarədə radioaktiv maddə tapıldı
Tramp Merkellə niyə əl sıxışmadı? - Ağ Evdən açıqlama
Azərbaycanda avtomobil bahalaşdı
Britaniya səfirliyi Azərbaycan xalqını təbrik etdi
Zinəddin Zidanın oğlu antiqəhrəmana çevrildi
Suriyada Rusiya səfirliyinin binası vuruldu
Dünyanın ən xoşbəxt ölkələri - Azərbaycan neçəncidir?
Hava şəraiti dəyişəcək
HƏMAS-dan BMT-yə İsraillə bağlı xəbərdarlıq
Rusiya Bakının təhlükəsizlik sistemindən istifadə edəcək
İslam Oyunları ilə bağlı biletlərin qiyməti açıqlandı
Trampı devirib onun yerinə... - Şok İddia
İsraildən Suriyaya: Müdafiə batareyalarını məhv edərik
Özil millimizə qarşı oynamayacaq?
Kadırov:
Türk jurnalistlər qələbənin ildönümünü Bakıda keçirdi
Azərbaycanlı gimnast bürünc medal qazandı - Dünya Kuboku
Moskvada 400 rubl qarşılığında məcburi mitinq - Video
Bu ölkə ABŞ diplomatını ölkədən qovdu
“Qəbələ” yenidən liderliyə yüksələcəkmi?
İçərişəhərdə “Bahar qalası” - Fotolar
Türkiyədən PKK əleyhinə 11738 əməliyyat...
4 min rüşvət verib sürücülük vəsiqəsi aldı
Nigeriyada terror: Ölənlər və yaralananlar var
ABŞ İrana görə səfərbərlik elan edib
“Rusiyaya qarşı sanksiyalar AB-ni parçalayır”
Bayram günlərində hava necə olacaq?
Tramp Çinə gedir?

Tramp Çinə gedir?

19 Mart 12:50

Sığortalı əmanətlərin əhatə dairəsi genişləndirilir
3 kiloqram ağırlığında limon yetişdirildi
“Kamaz” avtobus dayanacağını dağıtdı - Foto
Ermənistandan növbəti təxribat: 136 dəfə...
Şimali Koreya yenə dinc durmadı: Növbəti sınaq
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com