İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
Əflatun Amaşov – Bizim (s)öz silahımız, yaxud müharibə həftəsinə sözardı |


Son dəqiqə

KÖŞƏ YAZILARI > Əflatun Amaşov – Bizim (s)öz silahımız, yaxud müharibə həftəsinə sözardı

Əflatun Amaşov  – Bizim (s)öz silahımız, yaxud müharibə həftəsinə sözardı
Tarix : 15 Avqust 2014 17:13

 Yay fəslinin sonuncu ayı olan avqustda kəskin istilər bir növ, süstlük yaradır. Təbiətin ahəngi bütün sahələrə, o cümlədən mediaya da təsirini göstərir. Bir çox qəzetlər səhifələrinin sayını azaldır, bəziləri həftəlik nəşrə üstünlük verir. Ancaq 2014-cü ilin avqustu Azərbaycan mediası üçün tam fərqli başladı. Bəli, söhbət Ermənistan-Azərbaycan qoşunlarının təmas xəttində yaşanan gərginlikdən gedir. Ümumən bu gərginliyin müxtəlif təzahür formaları barədə çox danışılıb. Elə media nümayəndələrinin özlərinin özlərinə iradını da eşitmişik. Və bəlkə indi deyəcəklərim bir qədər gecikmiş təsir bağışlaya bilər. Hər halda rəhbərlik etdiyim qurumun məsələ ilə bağlı bəyanatı olub və barəsində söhbət açacağım cəhətlər müəyyən mənada həmin bəyanata sözardıdır.

20 il gözləyən sevinc …bir anın yalanı

Atəşkəsin əldə edilməsindən ötən 20 il müddətində onun pozulması halı indiki qədər qabarıq müşahidə olunmayıb. Cəmiyyətdə əsl müharibə ovqatı yaranıb. Torpaqlarının 20 faizinin işğal altında qaldığı, 1 milyondan artıq vətəndaşının qaçqın və məcburi köçkün həyatı yaşamağa məhkum olduğu bir ölkədə bu ab-havanın yaranması təbiidir. Cəbhə ilə bağlı materialların təqdimatına tənqidi yanaşmağımıza rəğmən ümumən müharibə əhval-ruhiyyəsinin formalaşmasında jurnalistikanın ictimai institut kimi rolunu önə çəkmək lazımdır. Əminliklə demək olar ki, media cəmiyyəti cəbhə xəttində baş verən proseslərə kökləyə bildi. Ancaq nəyi bacarmadı və ya nələrin fərqinə varmadı, nəyi kobud desəm, qulaq ardına vurdu, bunlara diqqət yetirmək niyyətindəyəm.

Əlbəttə, ümumi götürsək, saya salınmayan peşəkarlıq oldu. Peşəkarlıqda isə müxtəlif çalarlar var. Həssaslıq, duyum, səbr və sair, ilaxır. Əslində dəyişən hər vəziyyət bir incə maqamı doğurur ki, jurnalist onu düşünməyə, nəzərə almağa sadəcə borcludur. Nəzərə alanlar və düşünənlər də oldu. Onların əməyini yüksək qiymətləndirirəm. Onu da başa düşürəm ki, oxucuların nəbzini tutmaq istəyən media orqanı üçün işğal altındakı hansısa kəndin azad edilməsindən yaxşı xəbər ola bilməz. Yəni bu səpkili məlumatı çatdırmaq istəyini müqəddəs sayıram.

Ancaq xəbəri oxuyaraq həyatının ən böyük sevinc anlarından birini yaşayan qaçqın qardaş və bacımızın informasiyanın təkzibindən sonrakı halına daha çox üzülürəm. Bir anlığa düşünək, insanın neçə illik xəyalı gerçəkləşdi, sevindi, telefonla zəng edib neçə-neçə dostuna, qohumuna şad xəbər çatdırdı və sonda adam bəlkə ömründə ilk dəfə danışdığı yalanla baş-başa qaldı. Səhnəni təsəvvürə gətirirsinizmi? Məncə, çox ağırdır…

Etiraf edək, bu ağırlığı yaradan jurnalistika oldu. Deyə bilərsiniz ki, dezinformasiya tirajlayanların bizə aidiyyatı yoxdur. Əlbəttə, aidiyyatı olmayanlar var, sayları da çoxdur. Ancaq özümüzü aldatmayaq, elə bizlərin düşərgəsində yer alanlar, vəlvələdən-zəlzələdən və ya hansısa səbəblərdənsə bizlərdən birinə çevrilənlər, bəlkə elə hamımız cəmiyyəti olmayan hadisəyə inandırdıq, xəyal qırıqlığına uğratdıq. İlk baxışdan bu tipli xəbərlərə ehtiyatla yanaşılmasının, dəqiqləşdirilmələrin aparılmasının vacibliyini düşünənlərimiz, lakin istinadla verib öz aləmində məsuliyyətdən kənar dayanmaq yolu tutanlarımız da tapıldı. Sabah o kəndləri həqiqətən geri qaytarsaq, şad xəbər yalançısına çevrilən soydaşımız bizə inanacaqmı? Unutmayaq, inam və etimad çox böyük dəyərlərdir…

Bədbinlik ovqatı və natamamlıq

Ondan çox şəhid verdik. Şəhidlərimizi cəmiyyətə tanıtmalıyıq. Vətən uğrunda canını əsirgəməyən qəhrəman oğulların kimliyindən xəbər tutmalı, bu şəxslərin nümunəvi obrazını yaratmalı, keçdiyi ömür yoluna nəzər salmalıyıq. İgidliklərinin örnək mahiyyətini təlqin etməliyik, qürur duymalıyıq. Bu təbliğatda təbii olaraq göz yaşlarına və üzüntü hisslərinə də yer var. Nəhayət, şəhidlərimizin təntənəli dəfn mərasimini izləməliyik. Ancaq zənnimcə, insanlarımız şəhid analarımızın ah-naləsinin, huşunu itirərək yerə yıxılmasının əks olunduğu fotoları seyr edərək sarsılmamalıydı. Çünki onlarla birgə yerə sərilən hamımızıq. Media olaraq biz həmin ana və ataları göstərdik, sarsıtdıq, pessimizim yaratdıq! İnanıram ki, övladını itirmiş insanın düşdüyü halın ağırlıqlarını çatdırmaqla «baxın, oğlu cəbhədə olan hər ana, hər ata bu vəziyyətlə üzləşə bilər» mesajını verməyi, cəmiyyətdə xof yaratmağı düşünmədik! Elə isə nəyi qazandıq? Nəyə görə bu qədər qəddar olduq? Açığı anlaya bilmədim…

Hər bir toplum fərqlidir. Media isə cəmiyyəti formalaşdıran institutdur. Biz Azərbaycan türkləri cəmiyyətimizi, baxışlar sistemimizi bəşəri dəyərlərə sayğılı münasibət ruhunda qurmuşuq. Vətənimizi dünyaya sülh və barış mesajlarının ünvanladığı məkan kimi təqdim etmişik. O zaman müharibəni haqq işimiz kimi çatdıraq ki, düşmənçiliyimiz ikrah doğurmasın. Bu mənada azərbaycanlı şəhid anasının şəkillərini yayan media orqanının övladını itirmiş erməni qadınını göstərərək guya qisas alırmışıq kimi rəy yaratmasını qəbul edə bilmədim. Əzizlərim, media quruluşları olaraq bizlər bəşəri dəyərlərə söykənməli, cılız intiqam hissləri ilə kiçiləcək natamam azərbaycanlı obrazını yaratmamalıyıq…

Cəbhəyə axın və tənzimləmə zərurəti

Avqust bizim üçün həm də ona görə əlamətdar aydır ki, 16 il əvvəlin bu günlərində respublikamızda senzura ləğv edildi. Müharibə təhlükəsinin daha aktual əhəmiyyət daşıdığı şəraitdə Ümummilli Lider Heydər Əliyevin böyük qətiyyəninin təcəssümü kimi meydana çıxan 6 avqust 1998-ci il fərmanı Azərbaycan dövlətinin söz və ifadə azadlıqlarına verdiyi misilsiz dəyər idi.

2014-cü ilin avqust ayı. Atəşkəs pozulur, müharibə təhlükəsi yaranır və cəbhəyə jurnalist axını baş verir. Adını ilk dəfə eşitdiyimiz internet xəbər portalları vəziyyətlə bağlı guya bölgəyə ezam etdikləri xüsusi müxbirlərindən məlumat aldıqlarına dair car çəkirlər…

Ötən 16 ildə mediamız adına bir çox şeylər dəyişib. Əsaslı uğurlarımız olub. Bununla belə neqativ cəhətlər də az deyil. Mövcud anlamda atəşkəs rejiminin pozulması ilə yaranmış müharibə ab-havası sanki indiqator rolunu oynadı. Cəmiyyət KİV və onun yeni forması kimi meydana çıxan internet medianın yanlış fəaliyyət tərzinin xoşagəlməz təzahür formalarını açıq şəkildə gördü. Pozitiv və ya neqativliyindən asılı olmayaraq, bəzi saytların yaydıqları, əksər hallarda erməni mediasının məqsədli şəkildə dövriyyəyə buraxdığı bilgilər əsasında hazırlınmış xəbərlər mahiyyət etibarilə informasiya xaosu yaratdı. Bu mənzərə sahənin hansısa formada qaydaya salınmasına ehtiyacın duyulduğuna dair fikirlərimizin doğruluğunu bir daha təsdiqlədi.

Əlbəttə, mövcud istiqamətdə işlər gedir. Mətbuat Şurasının İnternet media resursları üzrə Komissiyası fəaliyyət göstərməkdədir. Lakin ictimai tənzimləmə ilə yanaşı, mütərəqqi mahiyyət daşıyacaq, söz və ifadə azadlıqlarına xələl gətirməyəcək hüquqi tənzimləmə də vacibdir. Bu, hansı formada olmalıdır, düşünürəm ki, həm media cameəsi, həm əlaqədar qurumlar, həm də geniş ictimaiyyət avqustun ilk günlərində müşahidə etdiyimiz informasiya xaosunu nəzərə alaraq konkret təkliflər irəli sürməlidirlər, ən əsası prosesə sistemli şəkildə köklənməlidirlər.

Söz silahımız

Sonda əvvəldə qeyd etdiyim və əslində bu yazını qələmə almağıma vəsilə olan məqama bir qədər əhatəli qayıtmaq istərdim. Başa çatmaqda olan həftə ərzində bizlər toplum olaraq sanki müharibə dövrünü yaşadıq. Müharibə ilə nəfəs aldıq. Əlbəttə, vətəndaşların bilməli olduqları hadisə və proseslər onlara vaxtında və dəqiq çatdırılmalıdır. Hətta uğursuzluqlar belə. Ancaq dünya miqyasında həyata keçirilən praktika da var ki, ondan müharibələrdə, habelə ekstremal vəziyyətlərdə yararlanılıb. Bu, insanlarda ruh düşkünlüyünün, bədbinliyin yaranmasına yol verməmək, onlara qürur hissini aşılamaqdır. Məsələn, 11 sentyabr terroru zamanı ABŞ-da telekanallar qanlı səhnələri efirə vermirdilər. Eləcə də Əfqanısatanda həlak olmuş Amerika əsgərlərinin cansız bədənləri tamaşaçılara göstərilmirdi. Belə misalların sayını kifayət qədər artırmaq olar və bəzən göstəriş, yaxud tövsiyələrlə, bəzənsə media orqanlarının daxili intizam qaydaları ilə tənzimlənən bu sayaq vəziyyətlərdə aparıcı dəst-xətt insan amilinə söykənir. İnsanlar sabaha ümidlə baxmalı, yaşadıqları ölkənin gələcəyi naminə yaşayıb-yaratmalı, çətinliklərə belə sinə gərməlidirlər. Müharibə təhlükəsinin sovuşmadığı, illərdir dünya birliyinin ədalətsizlikləri ilə üzləşən Azərbaycan üçün mövcud amil daha çox önəmlidir. Buna görə bir daha mediamızı həssas davranmağa, sözün həqiqi mənasında vətənpərvər olmağa çağırıram. Vətənpərvər olmaq üçünsə mütləq deyil ki, silaha sarılasan. Bizim özündə bir çox cəhətləri birləşdirən peşəkar söz silahımız var.

Qafqazinfo

loading...
2.143 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

Markon Putindən bunu tələb edəcək
Melaniya Tramp 51 minlik pencəyə görə qınandı - Foto
Ruslar qazandı: Moldovada hakim koalisiya dağıldı
BMT-də Ermənistan nümayəndəsi belə biabır oldu
Taktiki-xüsusi təlim keçirildi - MN
Elmar Məmmədyarov Nyu-Yorkda - Foto
Prezident İlham Əliyevdən Efiopiya və Nepal prezidentlərinə - Məktub
Prezident İlham Əliyevə 7 təbrik məktubu göndərildi
Təbrizdə seçki səsləri yenidən sayılacaq
Baş prokuror Zakir Qaralov Göygöl rayonunda vətəndaşları qəbul edib
Mövludun “Çətirsiz”i təqdim edildi - Foto
Tillerson Ramazanın qutlanmasını qadağan etdi
İstirahət günü hava necə olacaq?
Lənkəranda bu dərs maraqla qarşılandı - Video
Ramazan ayı başladı
27 May - Günün qoroskopu
Dövlət xəstəxanaları pullu olacaq - Video
İraq ordusundan Mosulla bağlı çağırış
Rusiyanın 17 ilə hazırladığı vertolyot təqdim edildi - Video
Güləndən təlimat: 2.5 ay səbir edin, sonra...
Yadplanetlilər əslində bizik - Şok sənəd
İvanka hamını utandırdı: Bu, hansı müqəddəsdir?
Hansı ölkələrin iştirak edəcəyini Dəməşq deyəcək - Lavrov
Aqronom polkovnik Raqub Məmmədov və Tərtərdə ifşa olunan xəyanətkar cəsus şəbəkə - Düşünməyə dəyər
İraqdan ABŞ-a tələb: Təzminat ödə!
Çin və Rusiya ABŞ-a qarşı razılaşdı: Dağıdıcı vəziyyət...
Təhsil sistemində ixtisar var? - Nazir müavini açıqladı
Prezident İlham Əliyevə 6 təbrik məktubu göndərildi
Bu, müvəqqəti olacaq - İlham Əliyev
Nazir:
Türkiyədə şagirdlər daha 3 hərfi öyrənəcək - Yenilik
Türkçülüyün vətəni Azərbaycandır - Yaqub Mahmudov
Sərkisyan etiraf etdi: Qarabağ Azərbaycanındır
Ən qısa və ən uzun orucluq günü olan ölkələr – Siyahı
Azərbaycan xalqının yanındayıq - Tramp
Şoyqu Zakir Həsənov və Sərkisyanla görüşür
NASA-nın dünyadan gizlədiyi 5 şey - Video
Türkiyədən Fətullah Gülənlə bağlı yekun qərar
Britaniya bombaların üzərinə mesaj yazdı: Sevgilərlə - Foto
Ana, deyirdim axı, qayıdacam... - Zukerberq
Erməni diplomatdan şok etiraf: Biz işğalçıyıq, Rusiyanın tələbi…
Tiflisdə NATO PA sessiyası start götürdü
Baş Prokurorluq İKT sahəsində mütəxəssislərin işə qəbulu ilə bağlı müsabiqəyə yekun vurub
26 May - Günün qoroskopu
Ərdoğanla Makron arasında 20 milyardlıq razılaşma
Bakı polisi Somalidən gələn idmançıları axtarır
ABŞ bu ölkənin adalarını izləyir
Merkel Ərdoğandan o jurnalisti istədi
Trampdan kobud hərəkət: Baş naziri belə itələdi - Video
Kəndimizin son günü (55-ci yazı)
Prezident İlham Əliyev 6 fərman, 6 sərəncam imzaladı
Prezident İlham Əliyevdən Marqvelaşviliyə təbrik məktubu
Merkeldən Türkiyə açıqlaması: Tərk edəcəyik
İspaniya: Kataloniya müstəqil olmayacaq
Daha bir KİV rəhbərinə xəbərdarlıq edildi
İşsizliyə görə sığorta bu şəxslərə veriləcək – Qanun
Melaniya axır ki, Trampın əlini tutdu - Foto
Bakı və Ankara İrəvanı məğlub edəcək – Millət vəkili
Britaniya ABŞ-a bu məlumatları daha verməyəcək
Türkiyədə 105 min şəxs həbs edilə bilər
25 May - Günün qoroskopu
Ölkəmizdə 2020-ci ilədək hansı tədbirlər keçiriləcək? - Siyahı
Nazir: FETÖ şəbəkəsi uğur qazansaydı...
Prezident İlham Əliyev fərman imzaladı
ABŞ Rusiyaya qarşı xərclərini artırır
Dünya liderlərindən Prezident İlham Əliyevə - Məktub
Prezident İlham Əliyevdən mühüm fərman - Güzəştli mənzil
Cocuq Mərcanlıda ev, məktəb, məscid... - Video
Rəcəb Tayyib Ərdoğan Prezident İlham Əliyevə təbrik məktubu yazdı
Binəli Yıldırım sədr seçildi
Baş Prokurorluğunda Avropa Komissiyası ilə birgə tədbir keçirilib - Foto
Mehriban Əliyevanın fəaliyyəti yeni modeldir – Xarici KİV
İslam dünyası şokda: Trampın arvadı... - Foto
FSB-dən İŞİD-lə bağlı pis xəbər
Kəmaləddin Heydərov vətəndaşlarla görüşdü
Maradona və Fətullah Gülən birlikdə - Foto
Şoyqu: Bu 3 ölkə bizə lazımdır
Əli Abbasova yeni vəzifə verildi
Ramazan ayı mayın 27-də başlayır - Fitva
24 May - Günün qoroskopu
Alman əsgərləri Türkiyədən çıxarılır? - Nazirdən açıqlama
İki gündür internet niyə zəifləyib?
Rusiya Talibana silah göndərir?
Baş nazirdən FETÖ şəbəkəsi ilə bağlı açıqlama
Avropa cavab zərbəsinə hazırdır – Mançester teraktı
Bakıda beynəlxalq konfrans və sərgi keçiriləcək
Ukraynalı xanım Sülh Platformasının səfiri təyin edildi
Azərbaycan və Bolqarıstan Baş Prokurorluqları arasında əməkdaşlıq uğurla davam etdirilir
Hindistan ordusu Pakistana hücum etdi
İngilis kəşfiyyatının zəif nöqtəsi.. - Rusiya
Tarif Şurasından yeni qərar
6 ölkə başçısı Prezident İlham Əliyevi təbrik etdi
İslamiadada bilet satışından nə qədər qazandıq?
Baş Prokurorluq daha bir sayta xəbərdarlıq etdi
Ayfon-8 həyəcanı - Qiymətlər
Müdafiə nazirləri Tiflisdə görüşdü - Foto
Putinin şəxsi aşpazı Ermənistanı qarışdırdı
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com