İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
Dahi bəstəkarın həyat yolu |


Son dəqiqə

MƏDƏNİYYƏT > Dahi bəstəkarın həyat yolu

Dahi bəstəkarın həyat yolu
Tarix : 17 Avqust 2014 16:41

Hər bir bəşər övladının ölümündən sonrakı vaxt axarında böyük bir boşluq yaransa da, bunu Müslüm Maqomayev kimi cahanşümul sənətkara şamil etmək olmaz. Çünki onun zamanı heç vaxt dayanmayıb. 

 

Zaman və zamansızlıq, ölüm və ölümsüzlük daim onunla birgə addımlayır. Bu mənada Müslüm Maqomayevin yaşı əllini də, yetmişi də, yüzü də çoxdan haqlayıb. Onun yaşı dünyanın yaşı qədər qədim və gəncdir. Qədimdir ən azı ona görə ki, onu dinlədikcə kamilləşirsən, müdrikləşirsən. Gəncdir ona görə ki, ona qulaq asdıqca dünyaya gəlişinə, varlığına içində bir şükranlıq yaranır, təravətini, cavanlığını qorumaq, zamanı saxlamaq istəyirsən. Bir daha inanırsan ki, dünyanı fəth etmək səadəti yalnız və yalnız Tanrı rizası ilə bəxş edilən istedadı öz zəhməti sayəsində cilalamağı bacaranlarındır. Əbədiyaşarılığın kökündə, mayasında fitri istedadla yanaşı, onu Müslüm Maqomayev kimi qorumaq, tanıtmaq, milyonlara sevdirmək ehtirası dayanır.

Yayın isti avqust günlərində dünyaya göz açan Müslüm ikinci cahan savaşının o qanlı-qadalı illərində bütün narahatlıqlara, gərginliklərə baxmayaraq, gəlişi ilə doğmalarının qəlbinə bir sakitlik, həlimlik gətirdi. Hamı kimi o, da müharibənin ağrısını-acısını daddı, atasını itirdi. Amma özünü itirmədi, hər addımda, hər yerdə özü olmağı bacardı.

Avqustun 17-də onun anadan olmasının 72-ci ildönümünü qeyd edəcəyik.

Hər il avqustun bu günündə zəmanəmizin görkəmli müğənnisi, SSRİ-nin və Azərbaycanın Xalq Artisti Müslüm Maqomayevin xatirəsi anılır. O gün sənətə və əsl sənətkara hörməti olan hər kəs Fəxri xiyabana gələrək onun məzarını ziyarət edir, üzərinə təzə-tər güllər düzür.

İlk dəfə 14 yaşında doğma şəhəri Bakıda dənizçilər klubunda çıxış edən Müslüm Maqomayev ilk uğurunu 1962-ci ildə qazanıb. Maestro Niyazinin tövsiyəsi ilə tələbə və gənclərin Helsinkidə keçirilən VIII Ümumdünya Festivalına yollanan Müslüm oradan medalla qayıdıb. Bu münasibətlə populyar “Oqonyok” jurnalı onun portretini və “Bakılı gənc dünyanı fəth edir” sərlövhəli məqalə dərc edib.

Müslüm Maqomayev XX əsrin 60-cı illərində Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının solisti olmuş, Milanın dünya şöhrətli “La Skala” teatrında təcrübə keçmişdir.

Ötən əsrin 60-70-ci illərində Müslüm Maqomayevin məşhurluğunun həddi-hüdudu yox idi. Konsert salonlarındakı yerlər azlıq etdiyindən o, stadionlarda minlərlə dinləyici qarşısında çıxış edir, daim qastrol səfərlərində olurdu. Mahnıları yazılmış vallar çox böyük tirajla buraxılırdı. Məhz buna görə də onu sovet estradasının son yarım əsrdəki ən parlaq ulduzu, kralı, rəmzi adlandırırlar. Keçmiş SSRİ-də klassik opera ariyalarını estradaya məhz Müslüm Maqomayev gətirib. Təsadüfi deyil ki, o, 31 yaşında SSRİ Xalq Artisti fəxri adına layiq görülüb.

Dünya şöhrətli müğənninin repertuarında 600-dək əsər var. O həm də gözəl mahnılar müəllifidir. Müslum Maqomayevin ecazkar səslə ifa etdiyi mahnıların sırasında dahi Üzeyir Hacıbəylinin Nizami Gəncəvinin qəzəllərinə bəstələdiyi “Sənsiz” və “Sevgili canan” romanslarının xüsusi yeri var. Ona görə ki, burada üç dahi sənətkarımızın – şair, bəstəkar və müğənninin ruhu görüşür. Onu da etiraf etmək yerinə düşər ki, bu romanslar Müslümə qədər korifey sənətkarların ifasında səslənib. Amma o, bu romanslara elə çalarlar, elə bənzərsiz intonasiyalar gətirdi, elə sevgi ilə yanaşdı ki, onları fərqləndirməyi, özününküləşdirməyi bacardı, deyərdim ki, fəlsəfi yüksəkliyə qaldırdı.

Onun Xalq Şairi Nəbi Xəzrinin sözlərinə bəstələdiyi və dillər əzbəri olan, vətənimizin himni kimi əzəmətli səslənən “Azərbaycan” mahnısı da ölkəmizə ithaf olunmuş ən gözəl əsərlərdəndir. Müğənni həm də “Oxuyur Müslüm Maqomayev”, “Nizami”, “Moskva notlarda” filmlərində çəkilib.

Müslüm Maqomayev çoxşaxəli sənətkar idi. Belə geniş diapazonu, ürəkləri fəth edən həm lirik, həm də güclü səsə çox az rast gəlinir. Müslüm Maqomayev ifa etdiyi hər mahnıda, ariyada yeni bir dünya, öz dünyasını yaradırdı.

Azərbaycan xalqının zəngin musiqi ənənələrinin qorunub saxlanılmasında və müasir dövrdə layiqincə inkişaf etdirilməsində Müslüm Maqomayevin yaratdığı və rəhbərlik etdiyi Azərbaycan Dövlət estrada-simfonik orkestri mühüm rol oynayıb. Orkestrin rəngarəng proqramlarında M.Maqomayev əsl sənətkara xas əzmkarlıqla hər bir ifasını bir aktyorun teatrı səviyyəsinə qaldırmağa nail olub.

M.Maqomayevin milli musiqi mədəniyyətimizin inkişafı sahəsində mühüm nailiyyətləri yüksək qiymətləndirilib və o, müstəqil Azərbaycanın ali mükafatları – “Şöhrət” və “İstiqlal” ordenləri ilə təltif edilib. Ecazkar səsi ilə dünyanı fəth edən Müslüm Maqomayevin 70 illik yubileyi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə silsilə tədbirlərlə qeyd olunub.

Onun yoxluğunun acısını daha çox hiss edən sənətkarın ömür-gün yoldaşı, SSRİ Xalq Artisti, məşhur opera müğənnisi Tamara Sinyavskaya deyir: “Müslüm Maqomayevi yığcam, qısa fikirlərlə təsvir etmək çətindir. O, böyük insan idi. Həyatımın müxtəlif illəri onunla birgə keçmişdir. Fikirlərini mənimlə bölüşərdi. O anlar mənim üçün unudulmaz olduğu qədər də əlçatmazdır. Müslüm Maqomayev ad gününü böyük salonlarda, hay-küylü keçirməyi xoşlamazdı, ancaq dostlarının əhatəsində qeyd edərdi. Hədiyyələri bir o qədər də sevməzdi. Ad günündə onun haqqında gözəl sözlər deyərdilər. Mən bunların şahidi olmuşam. Müslüm Maqomayev bütün dövrlərin musiqiçisidir və ikinci belə bir sənətkar dünyaya gəlməyəcək”.

Dünyaya göz açdığı 17 avqustu Azərbaycan təqvimində əlamətdar günə çevirən böyük Müslüm Maqomayev bütün zamanların sənətkarı olmaqla yanaşı, həm də musiqi tariximizdə əbədiyaşarlıq qazanmışdır. İllər ötür, amma onun sənətinə və şəxsiyyətinə tükənməz sevgi azalmır, əksinə daha da artır. Təkcə azərbaycanlı kimi yox, bəşəri bir sənətkar kimi qəbul edilən Müslüm Maqomayev qəlblərdə elə bir sənət abidəsi ucaldıb ki, onu ziyarətə gələnlərin sırası heç vaxt seyrəlməyəcək.

Qafqazinfo

loading...
413 dəfə baxılıb

XƏBƏR LENTİ

24 Aprel - Günün qoroskopu
Erməniləri sevən xanım liderdir - İlkin nəticələr
Türk hərbçilərin qısası PKK-dan alındı
Cüdoçumuz Avropanın ən yaxşısı oldu - Foto
Fransız xalqı liderini seçməyə tələsir
Ərdoğanı öldürməyi çıxış yolu görən fransız üzr istədi
Rusiya dünyanın ən böyük sualtı qayığını inşa edir
Çindən ABŞ və Koreyaya çağırış: Soyuqqanlı olun
Lenin olmasaydı, Rusiya... - İsrail kəşfiyyatçısı
Sizi duzlayıb yeyərəm - Filippin Prezidenti
Sərnişinlər niyə avtobusdan sallaşmağa məcbur olur?
Rusiyanın İdlibə vakuum hücumu: 7 nəfər öldü
Çarə Ərdoğanın öldürülməsidir - Fransa ekspertindən şok
İŞİD-in bütün yolları bağlandı
Maşın bazarında canlanma: Bu maşınlar dəbə mindi
BMT baş katibi Bəşər Əsədi təbrik etdi
Güc strukturlarımız almanları qabaqladı
Ölümsüzlüyün varlığı sübut olundu - Araşdırma
Belarusdan ermənilərə cavab: Sizə dəxli yoxdur
Ərdoğan səlahiyyətlərini uşağa verdi
Ukrayna rusiyalı müğənnini ölkəyə buraxmadı
Koreya ABŞ-a dəstək verən qonşusunu hədələdi: Vurarıq...
Sabah hava necə olacaq?
Kütləvi aksiyalar: Maduro 1300 nəfəri həbs etdirdi
Kral iki naziri işdən çıxartdı, oğlunu ABŞ-a göndərdi
Ərdoğana verdiyim sözü tutdum - Alişan
Fransada prezident seçkiləri başladı
Əfqanıstanda matəm elan olundu
23 Aprel - Günün qoroskopu
Trampın adamı söz verdi: İŞİD məhv edilənə kimi...
Rövşən Lənkəranskinin 24 il əvvəlki - Videosu
Kanadadan Əsədlə bağlı həmlə
Əsəd ordusundan növbəti həmlə: Bu ərazilər alındı
Trampın adamları Putinə işlədiklərini bilməyiblər
Türk ordusu PKK-çıları belə məhv etdi - Video
Rusiyaya sanksiyanı dəstəkləyirik, amma belə olmaz - İtaliya
ABŞ alimləri yadplanetlilərin 11 izini tapdı
Merkellə dil tapa bilmədim, bunu gözləmirdim - Tramp
Pərvin saçını kəsdirdi, haqqında şayiə yayıldı
Rusiyalı deputatın haker oğlu ABŞ-da həbs edildi: 27 il
Türkiyə şirkətinin Bakıya xəyanəti təsdiqləndi - Foto
İŞİD paytaxtını Rakkadan köçürdü
Venesuelada etirazlar: 11 nəfər öldü
Qorbaçov: Rusiyanın idarəçilik sistemi dəyişməlidir
Həyat yoldaşını intihar həddinə çatdıran şəxs həbs edildi
Güclü külək, dolu... - Hava proqnozu
“Koroğlu” stansiyası iki gün pulsuz olacaq
Amerikalı qubernatordan ermənipərəst mövqe
Koreyanı birləşdirmək üçün savaşa başlayırıq – Şok hədə
Putinə dedim ki, bu, yaxşı ideya deyil - Netanyahu
Sərdar Ortaçın Ərdoğan sevgisi başına bəla oldu
İvanka atasına dəstək olur: Buşun adamlarını…
Millimiz ikinci oldu

Millimiz ikinci oldu

22 Aprel 12:49

Bu, özlüyündə bir rekorddur – I vitse-prezident
İordaniya Əsədi təkzib etdi və təsəlli verdi
Azərbaycanın buna hər cür imkanı var – Millət vəkili
“Sərkisyan bununla ordunun məhv olduğunu göstərdi”
Tarkan Bakıya gəlir

Tarkan Bakıya gəlir

22 Aprel 10:20

Əsəd açıqladı: Daha bir ölkə Suriyaya ordu göndərir
İtaliya Azərbaycana nou-hau ixrac edir
Türk ordusundan müdhiş əməliyyat: 45 PKK-çı…
İraq: Kürdüstan Yaxın Şərqdə sunami yaradacaq
Əfqanıstanda ölən hərbçilərin sayı 140-a çatdı
MN cəbhədəki vəziyyətlə bağlı məlumat yaydı
Neft ucuzlaşdı

Neft ucuzlaşdı

22 Aprel 10:09

Cüdoçumuz Avropa çempionu oldu
Nazir məşhur çobana vəzifə verdi - Video
Lombardi:
Azərbaycan-Türkiyə birgə təlimlərə başlayır - Video
Şeyx Gürcüstan baş naziri ilə görüşdü - Foto
Xoyski və Ağaoğlu adına mükafat yaradıldı
Prezident İlham Əliyev sərəncam imzaladı
Avropa Liqasının yarımfinal cütlükləri müəyyənləşdi
Danışıqlar final mərhələsindədir - NATO-ya SARSIDICI ZƏRBƏ
Baş prokuror Beyləqan rayonunda vətəndaşları qəbul edib
İran prezidentliyinə namizədlər: 5 fars, bir kürd… - Dosye
Orta aylıq əməkhaqqı qalxdı - Hesabat
ATV-nin efirində biabırçılıq: onu ələ saldılar - Video
Lavrov: “İranın taleyi iyunda həll ediləcək”
FİFA DÇ-yə sponsor tapa bilmir – Rusiyaya görə
Bir neçə həbsxananın rəisi dəyişdi
Müdafiə naziri hərbi hospitalda - Foto
Xəbərdarlıq: Havalar kəskin soyuyur
ABŞ-ın İran siyasəti: Yaxın günlərdə... – Tramp
21 Aprel - Günün qoroskopu
Kəndimizin son günü (45-ci yazı)
Əbru Rza üçün oxudu, hamı kövrəldi - Video
Ərdoğan və Putin ən qısa zamanda... - Kreml
“Traxtur” Tehranın “İstiqlal”nı şumladı
Ukraynadan İrana dəmir yolu Azərbaycandan keçəcək
Avropa mediası Ədroğana qarşı - İnanılmaz çağırış
AMEA-da 2016-cı ildə doktoranturaya qəbulun nəticələri müzakirə edilib - Foto
Əsəd: Bağdadi tam təhlükəsizlikdədir
Piter teraktı üçün hazırlanan pul Türkiyədən gəlib - Şok qərar
Qanunsuz övladlığa götürmənin cəzası sərtləşdirilir
Qərar verildi: Kürdüstan müstəqilliyinə qovuşur
Almaniyadan etiraf: Türkiyə-Rusiya yaxınlaşması zərərimizədir
Prezident İlham Əliyev sahibkarlara tam təminat verdi ki... - Deputat
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com