İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
Dahi bəstəkarın həyat yolu |


Son dəqiqə

MƏDƏNİYYƏT > Dahi bəstəkarın həyat yolu

Dahi bəstəkarın həyat yolu
Tarix : 17 Avqust 2014 16:41

Hər bir bəşər övladının ölümündən sonrakı vaxt axarında böyük bir boşluq yaransa da, bunu Müslüm Maqomayev kimi cahanşümul sənətkara şamil etmək olmaz. Çünki onun zamanı heç vaxt dayanmayıb. 

 

Zaman və zamansızlıq, ölüm və ölümsüzlük daim onunla birgə addımlayır. Bu mənada Müslüm Maqomayevin yaşı əllini də, yetmişi də, yüzü də çoxdan haqlayıb. Onun yaşı dünyanın yaşı qədər qədim və gəncdir. Qədimdir ən azı ona görə ki, onu dinlədikcə kamilləşirsən, müdrikləşirsən. Gəncdir ona görə ki, ona qulaq asdıqca dünyaya gəlişinə, varlığına içində bir şükranlıq yaranır, təravətini, cavanlığını qorumaq, zamanı saxlamaq istəyirsən. Bir daha inanırsan ki, dünyanı fəth etmək səadəti yalnız və yalnız Tanrı rizası ilə bəxş edilən istedadı öz zəhməti sayəsində cilalamağı bacaranlarındır. Əbədiyaşarılığın kökündə, mayasında fitri istedadla yanaşı, onu Müslüm Maqomayev kimi qorumaq, tanıtmaq, milyonlara sevdirmək ehtirası dayanır.

Yayın isti avqust günlərində dünyaya göz açan Müslüm ikinci cahan savaşının o qanlı-qadalı illərində bütün narahatlıqlara, gərginliklərə baxmayaraq, gəlişi ilə doğmalarının qəlbinə bir sakitlik, həlimlik gətirdi. Hamı kimi o, da müharibənin ağrısını-acısını daddı, atasını itirdi. Amma özünü itirmədi, hər addımda, hər yerdə özü olmağı bacardı.

Avqustun 17-də onun anadan olmasının 72-ci ildönümünü qeyd edəcəyik.

Hər il avqustun bu günündə zəmanəmizin görkəmli müğənnisi, SSRİ-nin və Azərbaycanın Xalq Artisti Müslüm Maqomayevin xatirəsi anılır. O gün sənətə və əsl sənətkara hörməti olan hər kəs Fəxri xiyabana gələrək onun məzarını ziyarət edir, üzərinə təzə-tər güllər düzür.

İlk dəfə 14 yaşında doğma şəhəri Bakıda dənizçilər klubunda çıxış edən Müslüm Maqomayev ilk uğurunu 1962-ci ildə qazanıb. Maestro Niyazinin tövsiyəsi ilə tələbə və gənclərin Helsinkidə keçirilən VIII Ümumdünya Festivalına yollanan Müslüm oradan medalla qayıdıb. Bu münasibətlə populyar “Oqonyok” jurnalı onun portretini və “Bakılı gənc dünyanı fəth edir” sərlövhəli məqalə dərc edib.

Müslüm Maqomayev XX əsrin 60-cı illərində Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının solisti olmuş, Milanın dünya şöhrətli “La Skala” teatrında təcrübə keçmişdir.

Ötən əsrin 60-70-ci illərində Müslüm Maqomayevin məşhurluğunun həddi-hüdudu yox idi. Konsert salonlarındakı yerlər azlıq etdiyindən o, stadionlarda minlərlə dinləyici qarşısında çıxış edir, daim qastrol səfərlərində olurdu. Mahnıları yazılmış vallar çox böyük tirajla buraxılırdı. Məhz buna görə də onu sovet estradasının son yarım əsrdəki ən parlaq ulduzu, kralı, rəmzi adlandırırlar. Keçmiş SSRİ-də klassik opera ariyalarını estradaya məhz Müslüm Maqomayev gətirib. Təsadüfi deyil ki, o, 31 yaşında SSRİ Xalq Artisti fəxri adına layiq görülüb.

Dünya şöhrətli müğənninin repertuarında 600-dək əsər var. O həm də gözəl mahnılar müəllifidir. Müslum Maqomayevin ecazkar səslə ifa etdiyi mahnıların sırasında dahi Üzeyir Hacıbəylinin Nizami Gəncəvinin qəzəllərinə bəstələdiyi “Sənsiz” və “Sevgili canan” romanslarının xüsusi yeri var. Ona görə ki, burada üç dahi sənətkarımızın – şair, bəstəkar və müğənninin ruhu görüşür. Onu da etiraf etmək yerinə düşər ki, bu romanslar Müslümə qədər korifey sənətkarların ifasında səslənib. Amma o, bu romanslara elə çalarlar, elə bənzərsiz intonasiyalar gətirdi, elə sevgi ilə yanaşdı ki, onları fərqləndirməyi, özününküləşdirməyi bacardı, deyərdim ki, fəlsəfi yüksəkliyə qaldırdı.

Onun Xalq Şairi Nəbi Xəzrinin sözlərinə bəstələdiyi və dillər əzbəri olan, vətənimizin himni kimi əzəmətli səslənən “Azərbaycan” mahnısı da ölkəmizə ithaf olunmuş ən gözəl əsərlərdəndir. Müğənni həm də “Oxuyur Müslüm Maqomayev”, “Nizami”, “Moskva notlarda” filmlərində çəkilib.

Müslüm Maqomayev çoxşaxəli sənətkar idi. Belə geniş diapazonu, ürəkləri fəth edən həm lirik, həm də güclü səsə çox az rast gəlinir. Müslüm Maqomayev ifa etdiyi hər mahnıda, ariyada yeni bir dünya, öz dünyasını yaradırdı.

Azərbaycan xalqının zəngin musiqi ənənələrinin qorunub saxlanılmasında və müasir dövrdə layiqincə inkişaf etdirilməsində Müslüm Maqomayevin yaratdığı və rəhbərlik etdiyi Azərbaycan Dövlət estrada-simfonik orkestri mühüm rol oynayıb. Orkestrin rəngarəng proqramlarında M.Maqomayev əsl sənətkara xas əzmkarlıqla hər bir ifasını bir aktyorun teatrı səviyyəsinə qaldırmağa nail olub.

M.Maqomayevin milli musiqi mədəniyyətimizin inkişafı sahəsində mühüm nailiyyətləri yüksək qiymətləndirilib və o, müstəqil Azərbaycanın ali mükafatları – “Şöhrət” və “İstiqlal” ordenləri ilə təltif edilib. Ecazkar səsi ilə dünyanı fəth edən Müslüm Maqomayevin 70 illik yubileyi Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin müvafiq Sərəncamı ilə silsilə tədbirlərlə qeyd olunub.

Onun yoxluğunun acısını daha çox hiss edən sənətkarın ömür-gün yoldaşı, SSRİ Xalq Artisti, məşhur opera müğənnisi Tamara Sinyavskaya deyir: “Müslüm Maqomayevi yığcam, qısa fikirlərlə təsvir etmək çətindir. O, böyük insan idi. Həyatımın müxtəlif illəri onunla birgə keçmişdir. Fikirlərini mənimlə bölüşərdi. O anlar mənim üçün unudulmaz olduğu qədər də əlçatmazdır. Müslüm Maqomayev ad gününü böyük salonlarda, hay-küylü keçirməyi xoşlamazdı, ancaq dostlarının əhatəsində qeyd edərdi. Hədiyyələri bir o qədər də sevməzdi. Ad günündə onun haqqında gözəl sözlər deyərdilər. Mən bunların şahidi olmuşam. Müslüm Maqomayev bütün dövrlərin musiqiçisidir və ikinci belə bir sənətkar dünyaya gəlməyəcək”.

Dünyaya göz açdığı 17 avqustu Azərbaycan təqvimində əlamətdar günə çevirən böyük Müslüm Maqomayev bütün zamanların sənətkarı olmaqla yanaşı, həm də musiqi tariximizdə əbədiyaşarlıq qazanmışdır. İllər ötür, amma onun sənətinə və şəxsiyyətinə tükənməz sevgi azalmır, əksinə daha da artır. Təkcə azərbaycanlı kimi yox, bəşəri bir sənətkar kimi qəbul edilən Müslüm Maqomayev qəlblərdə elə bir sənət abidəsi ucaldıb ki, onu ziyarətə gələnlərin sırası heç vaxt seyrəlməyəcək.

Qafqazinfo

loading...
287 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

28 Fevral - Günün qoroskopu
Səudiyyə İraqdan sonra İranla da barışır?
Bahar Muradova cəbhə bölgəsində - Fotolar
Kəndimizin son günü (28-ci yazı)
NATO-dan Qarabağla bağlı - Çağırış
İraq ordusu strateji əhəmiyyətli körpünü azad etdi
Medvedyev: “Rusiyada böhran bitib”
Millət vəkilinin “Vətən qoxusu” Türkiyədə
Əsas məqsəd məhsullarımızın ixracıdır - Prezident
Səddam Hüseyn Trampdan kömək istədi
Yaxın Şərqin diplomatları Bakıya toplanır
Hüquqpozmalarla bağlı məlumat verən şəxslərin müdafiəsi haqqında seminar keçirilib
Prezident İlham Əliyev dominikanlı həmkarını təbrik etdi
AB Gürcüstan üçün vizanı ləğv etdi – Son qərar
Prezident İlham Əliyevin Qətər səfəri başa çatdı - Foto
Azərin ermənipərəst türk müğənnini yerində oturtdu:
Baş həkim rüşvət alarkən həbs edildi
Hərbçilərimizin meyiti ermənilərin əlində deyil ki... - MN
Tramp müdafiə xərclərini artırır
Yunanıstan Müdafiə naziri Hulusi Akarı ölümlə hədələdi
“Oskar”da böyük qalmaqal: Zərflər səhv düşdü
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Prezident İlham Əliyev Əmir sarayında belə qarşılandı - Foto
Nazir yeni rəis təyin etdi
Nazarbayev Nobelə namizəd oldu
“Ermənilərin Xocalı planı ələ keçmişdi, lakin...”
Ərdoğan Məsud Bərzani ilə görüşdü
Xocalı Soyqırımı Bakı İstintaq Təcridxanasında da qeyd olundu
“Yerusalem Post”: Xocalı soyqırımından 25 il sonra
ABŞ generalından etiraf: Türkiyə yardım etməsəydi...
Mars planetinin “ürəyi” və qorxunc canlılar - Video
Prezident İlham Əliyev Qətər Dövlətinə səfərə gedib - Foto
Bu gün ilin ilk Günəş tutulması oldu
Ruhani prezidentliyə namizədliyini verir
Dünya Xocalıya lazımi reaksiyanı verməyib - Raxanski
“Əsir düşərgəsi” kitabı çap olundu
Rusiyadan Xüms bəyanatı: Vəhşi olaydır
Türkiyədən əməliyyat: PKK-nın
Penitensiar xidmətdə Xocalı şəhidlərinin xatirəsi anılır
ABŞ bunu da etdi: Terrorçulara maaş verilir
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Səudiyyədən 14 il sonra bir ilk: İraqa səfər
Xocalı soyqırımını törədənlər cəzalarına çatacaq - Səfir
Xələf Xələfov:
Xocalıda sonuncu toy - Tarixi Foto
ABŞ BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasından çıxır
Xocalı soyqırımı Nyu Yorkda anıldı - Foto
Bakıda Prezidentin iştirakı ilə
Kəndimizin son günü (27-ci yazı)
O qadını kim sevər? – Flora Kərimova
25 Fevral - Günün qoroskopu
Demokratlar Trampı bu yolla vəzifədən atmaq istəyir - Plan
Lukaşenko ilə Putin barışır
Çavuşoğlu:
Ermənistan “müharibə olacaq” fikri ilə fəallaşıb - Polkovnik
XİN:
Türkiyə Əl Babla bağlı bəyanat verdi
Prezident İlham Əliyevdən qərar: Qəbul imtahanları pulsuz olacaq
Prezident İlham Əliyev Küveytə iki təbrik məktubu göndərdi
Prezident İlham Əliyev sərəncam imzaladı
Türklər və yunanlar yenidən üz-üzə
Birinci vitse-prezident təşəkkür etdi - Mətn
Milli Məclis Xocalı ilə bağlı qərar qəbul etdi
AMEA-dan Milli Qəhrəmanlarla bağlı təşəbbüs
Hadisə yerindən qaçan sürücü həbs edilib
SHXÇDX-də Xocalı faciəsinə həsr olunmuş anım mərasimi keçirilib
Fransada Azərbaycana qarşı təxribat iflasa uğradı - BƏYANAT
Gəncədə törədilmiş qətlin üstü
Dolların məzənnəsi ABŞ hakimiyyətini qarışdırdı
Fəttah Heydərov Xocalı abidəsini ziyarət etdi - Foto
Sabah güclü külək olacaq - Xəbərdarlıq
Bosniya dövlət başçısı Bakıya gəlir
Prezident İlham Əliyev Cibutin Respublikasının XİN rəhbərini qəbul edib
Türkiyədən NATO-ya: Egeydən çıxın
Xocalı dəhşətləri Vaşinqtonda göstərildi
Məxfi plan: Moskva Krımı işğal etmək istəməyib
Sumqayıt Texnologiyalar Parkında Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi anılıb - Foto
Hərbi Vətənpərvərlik və Mütəxəssis Hazırlığı Mərkəzində Xocalı soyqırımının 25-ci ildönümü anıldı - Foto
Mərkəzi Elmi Kitabxanaya fevral ayı ərzində daxil olan sənədlərin təqdimatı keçirildi - Foto
Almanlar tərəfindən törədilən hadisə ilə
Aurelia Qriqoriuya orden verildi - Foto
Prezident İlham Əliyev 13 fərman, 2 sərəncam imzaladı
Azərbaycan Avropanın təhlükəsizliyi üçün... - Polşa
Bu gün İrəvanın suverenliyinə son qoyuldu
Putin: Donanma Suriyada vəzifəsini yerinə yetirdi
Budapeşt olimpiadadan imtina etdi
Zakir Həsənov yeni təlim mərkəzinin açılışında – Foto
Ramil Usubov generala vəzifə verdi
Azərbaycan Türkiyə ilə memorandum imzalayacaq
Rusiyanın bu oyunu bizə qarşı çevrilib - Litva
Bu ölkədə Xocalıya hüquqi qiymət verilməsi tələb edildi
Bu, İranla qarşıdurmaya gətirib çıxaracaq – ABŞ
Türkiyədə ilk Xarı bülbül abidəsi açıldı – Foto
Sabah hava necə olacaq?
Prezident İlham Əliyev Türkiyənin Qida, Kənd Təsərrüfatı və Heyvandarlıq nazirini qəbul edib
Dövlət İmtahan Mərkəzində yeni şöbələr yaradıldı - Siyahı
XİN Xocalı ilə bağlı bəyanat yaydı
Mikayıl Cabbarov Atatürkü ziyarət etdi - Foto
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com