İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
Ebolaya yoluxmamaq üçün nə etməli? |


Son dəqiqə

SOSİAL > Ebolaya yoluxmamaq üçün nə etməli?

Ebolaya yoluxmamaq üçün nə etməli?
Tarix : 14 Avqust 2014 0:27

Afrikada 1000-dən artıq insanı qıran ölümcül virus Türkiyəyə də yetişdi

Səhiyyə Nazirliyi: “Heç bir ölkə, o cümlədən Azərbaycan Ebola virusuna yoluxmadan sığortalanmayıb”.

Qərbi Afrikada ölümcül virus olan Ebolanın qurbanlarının sayı 1013-ə çatıb. Ümümdünya Səhiyyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, bu virusa yoluxanların sayı 1848-ə çatıb. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi Ebola virusu ilə mübarizə məqsədilə yaxın bir ay ərzində 50 səhiyyə eksperti göndərəcəyini açıqlayıb.

Bugun.az Ekspress qəzetinə istinadən xəbər verir ki, ebola ölümcül virusdur. Virus tər, qan, tüpürcək yolu ilə yayılır. Virusun qarşısını almaq üçün heç bir vaksin mövcud deyil. İshal, qanaxma, səpmə və yüksək hərarətlə müşahidə olunur. Xəstəlik yoluxucu olduğu üçün zamanında qarşısı alınmasa, sürətlə yayılır. Ebola ilk dəfə 1946-cı ildə Afrikada Ebola çayının yaxınlığındakı kəndlərin birində yayıldığı üçün elə xəstəliyə də bu adı veriblər. Xəstəlik bu günə qədər iki dəfə ciddi epedemiya halını alıb.

Mütəxəssislərin fikrincə, xəstəlik heyvanlardan yoluxsa da, insandan-insana da tez bir zamanda ötürülür. Əsasən şimpanze, qorilla, meyvə yarasası, kirpi, meşə antilopu kimi heyvanlar xəstəliyin yayıcılarıdır. Xəstəlikdən çox az adam sağala bilir.

İstanbuldakı Atatürk Hava Limanında turistlərdən birində da Ebola virusu aşkar edilib. Türkiyənin “Hürriyyət” qəzetinin məlumatına görə, xəstə Nigeriya vətəndaşı olub. Xəbərə görə, hava yolu ilə Nigeriyadan Türkiyəyə gələn bütün sərnişinlər tibb müəssisələrinə çatdırılıblar.

Bu virusun Azərbaycanda təhlükəsi gözlənilirmi? Səhiyyə Nazirliyinin sanitar-epidemioloji nəzarət sektorunun müdiri Viktor Qasımov APA-ya deyib ki, heç bir ölkə, o cümlədən Azərbaycan Ebola virusuna yoluxmadan sığortalanmayıb. Onun sözlərinə görə, hələlik Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı sərhədləri bağlamayıb, bu barədə qərar yoxdur: “Hər halda Azərbaycan bütün hazırlıq işlərini görüb. Bununla bağlı şübhəli hal olarsa, müvafiq tədbirlər görüləcək”.

Səhiyyə Nazirliyi Respublika Taun Əleyhinə Stansiyanın Xüsusi təhlükəli yoluxucu xəstəliklərin epidemiologiyası şöbəsinin müdiri, tibb elmləri namizədi Rita İsmayılovanın isə “Trend”ə dediyinə görə, Ebola virusuna yoluxması halı Azərbaycan üçün aktual və təhlükə yaradan məsələ deyil. İsmayılova bildirib ki, bu xəstəliyin Azərbaycan üçün təhlükəli olmamasının əsas səbəbi həmin xəstəliyin daşıyıcısının və xəstəliyin yayılması üçün lazım olan mühitin ölkədə olmamasıdır: “Ebola virusunun yayılmasında iqlim də rol oynayır. Bu virus bizim ölkəmizə xas deyil. Ona görə də Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyəsi əsasında hər bir şey tənzimlənir. Əgər yoluxma olarsa, ÜST-nin tövsiyələri əsasında bütün tədbirlər yerinə yetiriləcək”.

Onun dediyinə görə, virusun yayılmasında iqlim də rol oynadığından Ebola virusuna yoluxma əsasən Afrika ölkələrində qeydə alınır. Digər ölkələrə isə bu yalnız “gətirilmə” yolu ilə gəlir, yəni kim isə orda xəstələnib hansısa ölkəyə gedir. Amma Ebola virusuna yoluxanlar tez öldüyündən həmin şəxslər də getdikləri ölkədə kimi isə yoluxdura bilmirlər və belə bir hal hələ qeydə alınmayıb.

R.İsmayolova bildirib ki, Ebola virusuna yoluxanlar arasında ölüm faizi çox yüksəkdir. İnsanlar bu virusa yoluxduqları qısa müddət ərzində dünyalarını dəyişirlər. Bu xəstəliyin bir insandan digərinə keçməməsi üçün fərdi gigiyenik mühafizə qaydalarına əməl olunmalıdır.

Həkim-terapevt Məlahət Abbasovanın sözlərinə görə, bu, elə bir virusdur ki, yoluxanların cəmi 10 faizi həyatda qala bilir. Bunun üçün isə güclü immun sistemə malik olmaq lazımdır. “Bildiyiniz kimi, xəstəlik Afrikada meydana gəlib yayılıb. Xəstəliyin insanlar üçün xüsusi bir peyvəndi yoxdur. Yəni bulaşdınsa, ölümdür. Əsasən xəstəliyin 5 müxtəlif tipi var. Amma hamısı ölümlə nəticələnir”.

Ebola virusunun müalicəsi hələ tibb aləminə məlum olmadığı üçün yayılma səbəbləri və prosesi də bəlli deyil. Ancaq Amerika alimlərinin son məlumatlarına görə, yoluxmuş insanla və ya yoluxmuş insanın yanında olan hər hansı bir əşyalarla təmas, dəfn zamanı cənazə ilə təmas və sağalan kişi xəstələrin sperması ilə yoluxmaq mümkündür. Xəstəlik sağaldıqdan sonra 7 həftə orqanizmdə qalır.

M.Abbasova bildirir ki, xəstəlik hələ Azərbayacana gəlib çıxmasa da, xaricdən gələn yaxınlarla təmas zamanı ehtiyatlı olmaq lazımdır. “Dediyim kimi, Ebola çox az halda sağalır. Buna görə də 90 faiz ölümlə qarşılaşmamaq üçün xaricdən gələn yaxınlarınızla ehtiyatlı davranın. Xəstəlik əsasən sağlamlıq mərkəzlərində, xəstəxanalrda, klinikalarda daha çox yayıla bilər. Bu zaman işçi personalı və xəstələrin yaxın qohumları daha diqqətli olmalıdırlar. Xəstələr üzərində istifadə edilən tibbi alətlər ancaq bir xəstəyə aid olmalı, şübhəli xəstə üzərində istifadə edilən alətlər digər xəstələr üçün istifadə edilməməlidir”.

Müsahibimiz bildirir ki, xəstəlik əsasən baş ağrısı ilə başlayır. Daha sonra hərarət, əzələ və oynaq ağrıları, halsızlıq, ishal, qusma, mədə ağrısı, iştahsızlıq, qaşınma, gözlərdə qızarma, hıçqırıq, öskürək, boğaz ağrısı, sinə ağrısı, nəfəs alma zamanı çətinlik, udqunma problemi, vücud daxili və xarici qanaxmalar müşahidə edilir. Laboratoriya şəraitində analizlər zamanı ağ qan hüceyrələrinin azalması, trombositlərin artması və qaraciyər enzimlərinin yüksəlməsi müşahidə edlir. Xəstəliyin son dönəmində böyrək və qaraciyər çatışmazlığı görülür.

Abbasova qeyd edir ki, Ebola virusu ilə yoluxmadan 2-21 gün sonra simptomlar müşahidə edilməyə başlayır (əsasən 8-10 gün). Həmsöhbətimizə görə, xəstəliyin əsasən yoluxma forması bilinmədiyi üçün bu xəstəlikdən qorunma haqqında da əsas prinsiplər yoxdur. Amma bu xəstəliyə yoluxmamaq üçün digər xəstəliklərdə olduğu kimi əllərin mütəmadi sabunla yuyulması, sabun yoxdursa, yuduqdan sonra spirtlə silinməsi, xəstəliyi dəridən uzaqlaşdırmış olar. “Xəstə ilə ünsiyyətdə olan həkimlər əllərini əlcəkdə ikən bir dəfə sabunla yumalı, spirtlə təmizləməli, əlcəyi çıxardıqdan sonra əlləri yenidən sabunla yuyub spirtləməlidi”.

Xəstəlikdən qorunmaq üçün ölü heyvanlara əl vurmayın, yerli bazarlarda satılan mənşəyi bilinməyən ət məhsulları almayın. Xəstəliyindən şübhə etdiyiniz şəxsləri tez bir zamanda həkimə aparın. Əgər xaricdən səyahətdən gəlmisinizsə, sizinlə bir yerdə olan yaxınlarınızda hərarət, titrəmə, baş ağrısı, bulantı, qusma və ya dəridə səpmələr varsa, heç bir yerə getmədən həkimə müraciət edin. Səyahətdən 21 gün müddətində sağlamlığınıza diqqət edin və sizdə belə hallar müşahidə edildiyi halda həkimə gedin.

M.Abbasovanın sözlərinə görə, bu gün ölkədə Ebola virusu olmasa da, xəstəliyin yayılması an məsələsidir. Çünki vətəndaşlarımız yetərli qədər xarici ölkələrə gedib gəlirlər. “Sərhədlərdə səhiyyə nəzarətinin nə dərəcə güclü olduğu məlum deyil. Digər tərəfdən, xəstəlik özünü 21 gün içində büruzə verir. Yəni Ebolanı asanlıqla ölkəyə gətirmək mümkündürr. Qidalarla yoluxmaya gəlincə, hamı çalışmalıdır ki, aldığı ətlərin mənşəyini bilsin”.

loading...
179 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

Bu günəcən açılmayan 5 sirli hadisə - Video
Transxəzər marşrutu üzrə ilk iclas keçirildi
Prezident İlham Əliyev Davosda bir sıra görüşlər keçirdi
Prezident İlham Əliyev isveçrəli həmkarı ilə görüşdü
İSESKO-dan Ermənistanla bağlı bəyanat
Trampın bu açıqlaması dolları ucuzlaşdırdı
Ruhani:
Bolqarıstan qəzeti Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin məqaləsini dərc etdi
Xoşbəxt Yusifzadənin “Ömrünün izləri” Vyetnamda
Türkiyə hədəfə çevrilib - Həsən Cəlal
Poroşenko ümidini Çinə bağlayıb
Rusiya SSRİ-ni bərpa etmək istəyir - General
Dəmirdaşın həbsi istənildi - 142 il
Netanyahunun oğlu polisə çağırıldı
Rəsədxanadan xəbərdarlıq - Geomaqnit qasırğası
İslam Bankının vitse-prezidenti Bakıya gəlir
Pamuk bu universitetin fəxri doktoru oldu
Lavrov: “Tramp bizimlə işləmək istəsə...”
Çexiya Azərbaycandan qaz alacaq
17 Yanvar - Günün qoroskopu
Kəndimizin son günü (16-cı yazı)
Prezident İlham Əliyev Davosda qəbulda iştirak edib - Foto
Acarıstan Bakı ilə əlaqələrin inkişafında maraqlıdır
Ərdoğanın 14 illik arzusu reallaşdı
Hizbullahın liderinin sirli ölümündə Obama izi
Dünyanın dondurulan ilk insanı - 50 ildir gözləyir
Gürcüstanda NATO tərəfdarlarının sayı azalıb
Almaniya: “Trampın NATO mövqeyindən narahatıq”
Baş Prokurorluğun nümayəndə heyəti Rusiya prokurorluğunun 295 illiyinə həsr olunmuş rəsmi tədbirlərdə iştirak edib
Küveyt neft hasilatını bir az da azaldır
Korrupsiyaya qarşı mübarizə tədbirləri uğurla davam etdirilir
Bakıda əczaçılıq zavodunun təməli qoyuldu - Foto
Hərrac keçirildi - Manatın yeni məzənnəsi
Millimiz İrana qalib gəldi
Conni Deppin 28 milyon dollarını oğurlayıblar
Kosovoya qoşun yeridəcəyik - Serbiya Prezidenti
Tramp məni özünə çəkdi və... – Macar gözəli
Rusiyanın ingilis agentləri - Gizli plan
Türk məktəbinə hücum: 7 nəfər qaçırıldı
Kərimova “dirildi” və istintaqa ifadə verdi
Ərəblər türk aktrisaya 2 gecəyə 200 min verdi - Foto
Putinin təhlükəsizlik katibindən həyəcanlı açıqlama
Əsəd qüvvələri İdlibi bombaladı: 10 ölü, 30 yaralı
Turoperatorlar sərfəli qiymətə aviabiletlər alacaq
Netanyahu: Sabah tamam fərqli olacaq
İran aldığı təyyarəni Məşədi edəcək - İlginc olay
Fənn olimpiadalarının ilk mərhələsi keçirildi
İrandan ABŞ-a xəbərdarlıq: Nüvə razılaşması
Dünyanın ən təhlükəli ailələri: Tarverdiyeva... – Video
İsrail-Fələstin münaqişəsi həll ediləcəkmi?
Qəzzafinin milyardları axtarılır – Fantastik rəqəmlər
Meksikalılardan Putinə müraciət: Bizi xilas edin
Şok: Bu oğlan Marsdan gəlib - Video
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Türk ordusu 198 İŞİD hədəfini məhv etdi
İsrail xalqı küçələrə axışdı: Netanyahuya istefa tələbi
Bu parkda Avropa cüyürlərinin sayı azaldı
Çindən Trampa sərt cavab: Müzakirə oluna bilməz
Brazilyada məhbus qiyamı: 3 nəfərin başı kəsildi
Türkiyədən AB-yə son təklif
PKK kürd komandanı girov götürdü: Danışıqlar aparılır
Bosbax: “Ən çox müsəlmanlar terrora məruz qalır”
Hər yoldan keçəni aktrisa edirlər - Naibə
Elmar Məmmədyarov: Azərbaycan-Türkiyə yüksək strateji müttəfiqlik əlaqələri regionda sülhün təmin olunmasına xidmət edir
Çində 19 avtomobil toqquşdu - 6 ölü
Çində bişirilmiş ördək satıcısı quş qripindən ölüb
Gömrükçülər Tovuzda külli miqdarda saxta spirtli içki aşkarladı
14 Yanvar - Günün qoroskopu
Mərkəzdə daşınmaz əmlakın qiymət artacaq
İŞİD islamın düşmənidir - Müfti
Mənə qarşı çox kobudluq edirlər - Dani Kintana
Masonların 3000 illik gizli, möcüzəli iksiri – Video
Astana görüşü ilə bağlı yenilik: ABŞ da gəlir
Bunlar kimyəvi silahdan istifadə edirlər - Zaxarova
Övladlığa götürmə qaydaları dəyişdirilir?
Sanksiyalardan sonra İranın aldığı ilk təyyarə Tehranda
Prezident İlham Əliyev 4 fərman imzaladı
Prezident icra başçısını təltif etdi - Sərəncam
“Azərsell”in müştəri məmnunluğu artıb
Rusiya Türkiyəyə göndərməyə səfir tapa bilmir
AŞPA-nın həmməruzəçiləri ilə Baş Prokurorluqda görüş keçirilib
Putin Təhlükəsizlik Şurasının iclasını çağırdı
Vahabzadə dərindən nəfəs alıb dedi ki...
Prezident İlham Əliyev gözətçi gəmisində - Foto
Bakı şəhər prokurorluğu ötən ilin yekunlarını və qarşıda duran vəzifələri müzakirə ediblər
Prezident İlham Əliyev Rəcəb Tayyib Ərdoğana təbrik məktubu göndərib
Aİ-92 yanacağının qalxmasına – Nazirlikdən cavab
Bakıda 50 qəpiklər yoxa çıxdı
Trampın ilk iş günü – Proqram açıqlandı
XİN-dən Maslyakova kəskin etiraz
Sabah hava necə olacaq?
AZAL İsrailə uçuşları artırır
 Baş Prokuror Zakir Qaralovun ad günüdür
Hörmətli dostlar,

Hörmətli dostlar,

13 Yanvar 10:59

Günün qoroskopu: işinizi unutmayın
Prosineçki doğum gününü belə qeyd etdi - Foto
Kəndimizin son günü (15-ci yazı)
Rusiyada 12 min şirkət müflis oldu
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com