İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
Ebolaya yoluxmamaq üçün nə etməli? |


Son dəqiqə

SOSİAL > Ebolaya yoluxmamaq üçün nə etməli?

Ebolaya yoluxmamaq üçün nə etməli?
Tarix : 14 Avqust 2014 0:27

Afrikada 1000-dən artıq insanı qıran ölümcül virus Türkiyəyə də yetişdi

Səhiyyə Nazirliyi: “Heç bir ölkə, o cümlədən Azərbaycan Ebola virusuna yoluxmadan sığortalanmayıb”.

Qərbi Afrikada ölümcül virus olan Ebolanın qurbanlarının sayı 1013-ə çatıb. Ümümdünya Səhiyyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, bu virusa yoluxanların sayı 1848-ə çatıb. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi Ebola virusu ilə mübarizə məqsədilə yaxın bir ay ərzində 50 səhiyyə eksperti göndərəcəyini açıqlayıb.

Bugun.az Ekspress qəzetinə istinadən xəbər verir ki, ebola ölümcül virusdur. Virus tər, qan, tüpürcək yolu ilə yayılır. Virusun qarşısını almaq üçün heç bir vaksin mövcud deyil. İshal, qanaxma, səpmə və yüksək hərarətlə müşahidə olunur. Xəstəlik yoluxucu olduğu üçün zamanında qarşısı alınmasa, sürətlə yayılır. Ebola ilk dəfə 1946-cı ildə Afrikada Ebola çayının yaxınlığındakı kəndlərin birində yayıldığı üçün elə xəstəliyə də bu adı veriblər. Xəstəlik bu günə qədər iki dəfə ciddi epedemiya halını alıb.

Mütəxəssislərin fikrincə, xəstəlik heyvanlardan yoluxsa da, insandan-insana da tez bir zamanda ötürülür. Əsasən şimpanze, qorilla, meyvə yarasası, kirpi, meşə antilopu kimi heyvanlar xəstəliyin yayıcılarıdır. Xəstəlikdən çox az adam sağala bilir.

İstanbuldakı Atatürk Hava Limanında turistlərdən birində da Ebola virusu aşkar edilib. Türkiyənin “Hürriyyət” qəzetinin məlumatına görə, xəstə Nigeriya vətəndaşı olub. Xəbərə görə, hava yolu ilə Nigeriyadan Türkiyəyə gələn bütün sərnişinlər tibb müəssisələrinə çatdırılıblar.

Bu virusun Azərbaycanda təhlükəsi gözlənilirmi? Səhiyyə Nazirliyinin sanitar-epidemioloji nəzarət sektorunun müdiri Viktor Qasımov APA-ya deyib ki, heç bir ölkə, o cümlədən Azərbaycan Ebola virusuna yoluxmadan sığortalanmayıb. Onun sözlərinə görə, hələlik Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı sərhədləri bağlamayıb, bu barədə qərar yoxdur: “Hər halda Azərbaycan bütün hazırlıq işlərini görüb. Bununla bağlı şübhəli hal olarsa, müvafiq tədbirlər görüləcək”.

Səhiyyə Nazirliyi Respublika Taun Əleyhinə Stansiyanın Xüsusi təhlükəli yoluxucu xəstəliklərin epidemiologiyası şöbəsinin müdiri, tibb elmləri namizədi Rita İsmayılovanın isə “Trend”ə dediyinə görə, Ebola virusuna yoluxması halı Azərbaycan üçün aktual və təhlükə yaradan məsələ deyil. İsmayılova bildirib ki, bu xəstəliyin Azərbaycan üçün təhlükəli olmamasının əsas səbəbi həmin xəstəliyin daşıyıcısının və xəstəliyin yayılması üçün lazım olan mühitin ölkədə olmamasıdır: “Ebola virusunun yayılmasında iqlim də rol oynayır. Bu virus bizim ölkəmizə xas deyil. Ona görə də Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyəsi əsasında hər bir şey tənzimlənir. Əgər yoluxma olarsa, ÜST-nin tövsiyələri əsasında bütün tədbirlər yerinə yetiriləcək”.

Onun dediyinə görə, virusun yayılmasında iqlim də rol oynadığından Ebola virusuna yoluxma əsasən Afrika ölkələrində qeydə alınır. Digər ölkələrə isə bu yalnız “gətirilmə” yolu ilə gəlir, yəni kim isə orda xəstələnib hansısa ölkəyə gedir. Amma Ebola virusuna yoluxanlar tez öldüyündən həmin şəxslər də getdikləri ölkədə kimi isə yoluxdura bilmirlər və belə bir hal hələ qeydə alınmayıb.

R.İsmayolova bildirib ki, Ebola virusuna yoluxanlar arasında ölüm faizi çox yüksəkdir. İnsanlar bu virusa yoluxduqları qısa müddət ərzində dünyalarını dəyişirlər. Bu xəstəliyin bir insandan digərinə keçməməsi üçün fərdi gigiyenik mühafizə qaydalarına əməl olunmalıdır.

Həkim-terapevt Məlahət Abbasovanın sözlərinə görə, bu, elə bir virusdur ki, yoluxanların cəmi 10 faizi həyatda qala bilir. Bunun üçün isə güclü immun sistemə malik olmaq lazımdır. “Bildiyiniz kimi, xəstəlik Afrikada meydana gəlib yayılıb. Xəstəliyin insanlar üçün xüsusi bir peyvəndi yoxdur. Yəni bulaşdınsa, ölümdür. Əsasən xəstəliyin 5 müxtəlif tipi var. Amma hamısı ölümlə nəticələnir”.

Ebola virusunun müalicəsi hələ tibb aləminə məlum olmadığı üçün yayılma səbəbləri və prosesi də bəlli deyil. Ancaq Amerika alimlərinin son məlumatlarına görə, yoluxmuş insanla və ya yoluxmuş insanın yanında olan hər hansı bir əşyalarla təmas, dəfn zamanı cənazə ilə təmas və sağalan kişi xəstələrin sperması ilə yoluxmaq mümkündür. Xəstəlik sağaldıqdan sonra 7 həftə orqanizmdə qalır.

M.Abbasova bildirir ki, xəstəlik hələ Azərbayacana gəlib çıxmasa da, xaricdən gələn yaxınlarla təmas zamanı ehtiyatlı olmaq lazımdır. “Dediyim kimi, Ebola çox az halda sağalır. Buna görə də 90 faiz ölümlə qarşılaşmamaq üçün xaricdən gələn yaxınlarınızla ehtiyatlı davranın. Xəstəlik əsasən sağlamlıq mərkəzlərində, xəstəxanalrda, klinikalarda daha çox yayıla bilər. Bu zaman işçi personalı və xəstələrin yaxın qohumları daha diqqətli olmalıdırlar. Xəstələr üzərində istifadə edilən tibbi alətlər ancaq bir xəstəyə aid olmalı, şübhəli xəstə üzərində istifadə edilən alətlər digər xəstələr üçün istifadə edilməməlidir”.

Müsahibimiz bildirir ki, xəstəlik əsasən baş ağrısı ilə başlayır. Daha sonra hərarət, əzələ və oynaq ağrıları, halsızlıq, ishal, qusma, mədə ağrısı, iştahsızlıq, qaşınma, gözlərdə qızarma, hıçqırıq, öskürək, boğaz ağrısı, sinə ağrısı, nəfəs alma zamanı çətinlik, udqunma problemi, vücud daxili və xarici qanaxmalar müşahidə edilir. Laboratoriya şəraitində analizlər zamanı ağ qan hüceyrələrinin azalması, trombositlərin artması və qaraciyər enzimlərinin yüksəlməsi müşahidə edlir. Xəstəliyin son dönəmində böyrək və qaraciyər çatışmazlığı görülür.

Abbasova qeyd edir ki, Ebola virusu ilə yoluxmadan 2-21 gün sonra simptomlar müşahidə edilməyə başlayır (əsasən 8-10 gün). Həmsöhbətimizə görə, xəstəliyin əsasən yoluxma forması bilinmədiyi üçün bu xəstəlikdən qorunma haqqında da əsas prinsiplər yoxdur. Amma bu xəstəliyə yoluxmamaq üçün digər xəstəliklərdə olduğu kimi əllərin mütəmadi sabunla yuyulması, sabun yoxdursa, yuduqdan sonra spirtlə silinməsi, xəstəliyi dəridən uzaqlaşdırmış olar. “Xəstə ilə ünsiyyətdə olan həkimlər əllərini əlcəkdə ikən bir dəfə sabunla yumalı, spirtlə təmizləməli, əlcəyi çıxardıqdan sonra əlləri yenidən sabunla yuyub spirtləməlidi”.

Xəstəlikdən qorunmaq üçün ölü heyvanlara əl vurmayın, yerli bazarlarda satılan mənşəyi bilinməyən ət məhsulları almayın. Xəstəliyindən şübhə etdiyiniz şəxsləri tez bir zamanda həkimə aparın. Əgər xaricdən səyahətdən gəlmisinizsə, sizinlə bir yerdə olan yaxınlarınızda hərarət, titrəmə, baş ağrısı, bulantı, qusma və ya dəridə səpmələr varsa, heç bir yerə getmədən həkimə müraciət edin. Səyahətdən 21 gün müddətində sağlamlığınıza diqqət edin və sizdə belə hallar müşahidə edildiyi halda həkimə gedin.

M.Abbasovanın sözlərinə görə, bu gün ölkədə Ebola virusu olmasa da, xəstəliyin yayılması an məsələsidir. Çünki vətəndaşlarımız yetərli qədər xarici ölkələrə gedib gəlirlər. “Sərhədlərdə səhiyyə nəzarətinin nə dərəcə güclü olduğu məlum deyil. Digər tərəfdən, xəstəlik özünü 21 gün içində büruzə verir. Yəni Ebolanı asanlıqla ölkəyə gətirmək mümkündürr. Qidalarla yoluxmaya gəlincə, hamı çalışmalıdır ki, aldığı ətlərin mənşəyini bilsin”.

loading...
193 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

28 Fevral - Günün qoroskopu
Səudiyyə İraqdan sonra İranla da barışır?
Bahar Muradova cəbhə bölgəsində - Fotolar
Kəndimizin son günü (28-ci yazı)
NATO-dan Qarabağla bağlı - Çağırış
İraq ordusu strateji əhəmiyyətli körpünü azad etdi
Medvedyev: “Rusiyada böhran bitib”
Millət vəkilinin “Vətən qoxusu” Türkiyədə
Əsas məqsəd məhsullarımızın ixracıdır - Prezident
Səddam Hüseyn Trampdan kömək istədi
Yaxın Şərqin diplomatları Bakıya toplanır
Hüquqpozmalarla bağlı məlumat verən şəxslərin müdafiəsi haqqında seminar keçirilib
Prezident İlham Əliyev dominikanlı həmkarını təbrik etdi
AB Gürcüstan üçün vizanı ləğv etdi – Son qərar
Prezident İlham Əliyevin Qətər səfəri başa çatdı - Foto
Azərin ermənipərəst türk müğənnini yerində oturtdu:
Baş həkim rüşvət alarkən həbs edildi
Hərbçilərimizin meyiti ermənilərin əlində deyil ki... - MN
Tramp müdafiə xərclərini artırır
Yunanıstan Müdafiə naziri Hulusi Akarı ölümlə hədələdi
“Oskar”da böyük qalmaqal: Zərflər səhv düşdü
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Prezident İlham Əliyev Əmir sarayında belə qarşılandı - Foto
Nazir yeni rəis təyin etdi
Nazarbayev Nobelə namizəd oldu
“Ermənilərin Xocalı planı ələ keçmişdi, lakin...”
Ərdoğan Məsud Bərzani ilə görüşdü
Xocalı Soyqırımı Bakı İstintaq Təcridxanasında da qeyd olundu
“Yerusalem Post”: Xocalı soyqırımından 25 il sonra
ABŞ generalından etiraf: Türkiyə yardım etməsəydi...
Mars planetinin “ürəyi” və qorxunc canlılar - Video
Prezident İlham Əliyev Qətər Dövlətinə səfərə gedib - Foto
Bu gün ilin ilk Günəş tutulması oldu
Ruhani prezidentliyə namizədliyini verir
Dünya Xocalıya lazımi reaksiyanı verməyib - Raxanski
“Əsir düşərgəsi” kitabı çap olundu
Rusiyadan Xüms bəyanatı: Vəhşi olaydır
Türkiyədən əməliyyat: PKK-nın
Penitensiar xidmətdə Xocalı şəhidlərinin xatirəsi anılır
ABŞ bunu da etdi: Terrorçulara maaş verilir
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Səudiyyədən 14 il sonra bir ilk: İraqa səfər
Xocalı soyqırımını törədənlər cəzalarına çatacaq - Səfir
Xələf Xələfov:
Xocalıda sonuncu toy - Tarixi Foto
ABŞ BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasından çıxır
Xocalı soyqırımı Nyu Yorkda anıldı - Foto
Bakıda Prezidentin iştirakı ilə
Kəndimizin son günü (27-ci yazı)
O qadını kim sevər? – Flora Kərimova
25 Fevral - Günün qoroskopu
Demokratlar Trampı bu yolla vəzifədən atmaq istəyir - Plan
Lukaşenko ilə Putin barışır
Çavuşoğlu:
Ermənistan “müharibə olacaq” fikri ilə fəallaşıb - Polkovnik
XİN:
Türkiyə Əl Babla bağlı bəyanat verdi
Prezident İlham Əliyevdən qərar: Qəbul imtahanları pulsuz olacaq
Prezident İlham Əliyev Küveytə iki təbrik məktubu göndərdi
Prezident İlham Əliyev sərəncam imzaladı
Türklər və yunanlar yenidən üz-üzə
Birinci vitse-prezident təşəkkür etdi - Mətn
Milli Məclis Xocalı ilə bağlı qərar qəbul etdi
AMEA-dan Milli Qəhrəmanlarla bağlı təşəbbüs
Hadisə yerindən qaçan sürücü həbs edilib
SHXÇDX-də Xocalı faciəsinə həsr olunmuş anım mərasimi keçirilib
Fransada Azərbaycana qarşı təxribat iflasa uğradı - BƏYANAT
Gəncədə törədilmiş qətlin üstü
Dolların məzənnəsi ABŞ hakimiyyətini qarışdırdı
Fəttah Heydərov Xocalı abidəsini ziyarət etdi - Foto
Sabah güclü külək olacaq - Xəbərdarlıq
Bosniya dövlət başçısı Bakıya gəlir
Prezident İlham Əliyev Cibutin Respublikasının XİN rəhbərini qəbul edib
Türkiyədən NATO-ya: Egeydən çıxın
Xocalı dəhşətləri Vaşinqtonda göstərildi
Məxfi plan: Moskva Krımı işğal etmək istəməyib
Sumqayıt Texnologiyalar Parkında Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi anılıb - Foto
Hərbi Vətənpərvərlik və Mütəxəssis Hazırlığı Mərkəzində Xocalı soyqırımının 25-ci ildönümü anıldı - Foto
Mərkəzi Elmi Kitabxanaya fevral ayı ərzində daxil olan sənədlərin təqdimatı keçirildi - Foto
Almanlar tərəfindən törədilən hadisə ilə
Aurelia Qriqoriuya orden verildi - Foto
Prezident İlham Əliyev 13 fərman, 2 sərəncam imzaladı
Azərbaycan Avropanın təhlükəsizliyi üçün... - Polşa
Bu gün İrəvanın suverenliyinə son qoyuldu
Putin: Donanma Suriyada vəzifəsini yerinə yetirdi
Budapeşt olimpiadadan imtina etdi
Zakir Həsənov yeni təlim mərkəzinin açılışında – Foto
Ramil Usubov generala vəzifə verdi
Azərbaycan Türkiyə ilə memorandum imzalayacaq
Rusiyanın bu oyunu bizə qarşı çevrilib - Litva
Bu ölkədə Xocalıya hüquqi qiymət verilməsi tələb edildi
Bu, İranla qarşıdurmaya gətirib çıxaracaq – ABŞ
Türkiyədə ilk Xarı bülbül abidəsi açıldı – Foto
Sabah hava necə olacaq?
Prezident İlham Əliyev Türkiyənin Qida, Kənd Təsərrüfatı və Heyvandarlıq nazirini qəbul edib
Dövlət İmtahan Mərkəzində yeni şöbələr yaradıldı - Siyahı
XİN Xocalı ilə bağlı bəyanat yaydı
Mikayıl Cabbarov Atatürkü ziyarət etdi - Foto
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com