İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
Ebolaya yoluxmamaq üçün nə etməli? |


Son dəqiqə

SOSİAL > Ebolaya yoluxmamaq üçün nə etməli?

Ebolaya yoluxmamaq üçün nə etməli?
Tarix : 14 Avqust 2014 0:27

Afrikada 1000-dən artıq insanı qıran ölümcül virus Türkiyəyə də yetişdi

Səhiyyə Nazirliyi: “Heç bir ölkə, o cümlədən Azərbaycan Ebola virusuna yoluxmadan sığortalanmayıb”.

Qərbi Afrikada ölümcül virus olan Ebolanın qurbanlarının sayı 1013-ə çatıb. Ümümdünya Səhiyyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, bu virusa yoluxanların sayı 1848-ə çatıb. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi Ebola virusu ilə mübarizə məqsədilə yaxın bir ay ərzində 50 səhiyyə eksperti göndərəcəyini açıqlayıb.

Bugun.az Ekspress qəzetinə istinadən xəbər verir ki, ebola ölümcül virusdur. Virus tər, qan, tüpürcək yolu ilə yayılır. Virusun qarşısını almaq üçün heç bir vaksin mövcud deyil. İshal, qanaxma, səpmə və yüksək hərarətlə müşahidə olunur. Xəstəlik yoluxucu olduğu üçün zamanında qarşısı alınmasa, sürətlə yayılır. Ebola ilk dəfə 1946-cı ildə Afrikada Ebola çayının yaxınlığındakı kəndlərin birində yayıldığı üçün elə xəstəliyə də bu adı veriblər. Xəstəlik bu günə qədər iki dəfə ciddi epedemiya halını alıb.

Mütəxəssislərin fikrincə, xəstəlik heyvanlardan yoluxsa da, insandan-insana da tez bir zamanda ötürülür. Əsasən şimpanze, qorilla, meyvə yarasası, kirpi, meşə antilopu kimi heyvanlar xəstəliyin yayıcılarıdır. Xəstəlikdən çox az adam sağala bilir.

İstanbuldakı Atatürk Hava Limanında turistlərdən birində da Ebola virusu aşkar edilib. Türkiyənin “Hürriyyət” qəzetinin məlumatına görə, xəstə Nigeriya vətəndaşı olub. Xəbərə görə, hava yolu ilə Nigeriyadan Türkiyəyə gələn bütün sərnişinlər tibb müəssisələrinə çatdırılıblar.

Bu virusun Azərbaycanda təhlükəsi gözlənilirmi? Səhiyyə Nazirliyinin sanitar-epidemioloji nəzarət sektorunun müdiri Viktor Qasımov APA-ya deyib ki, heç bir ölkə, o cümlədən Azərbaycan Ebola virusuna yoluxmadan sığortalanmayıb. Onun sözlərinə görə, hələlik Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı sərhədləri bağlamayıb, bu barədə qərar yoxdur: “Hər halda Azərbaycan bütün hazırlıq işlərini görüb. Bununla bağlı şübhəli hal olarsa, müvafiq tədbirlər görüləcək”.

Səhiyyə Nazirliyi Respublika Taun Əleyhinə Stansiyanın Xüsusi təhlükəli yoluxucu xəstəliklərin epidemiologiyası şöbəsinin müdiri, tibb elmləri namizədi Rita İsmayılovanın isə “Trend”ə dediyinə görə, Ebola virusuna yoluxması halı Azərbaycan üçün aktual və təhlükə yaradan məsələ deyil. İsmayılova bildirib ki, bu xəstəliyin Azərbaycan üçün təhlükəli olmamasının əsas səbəbi həmin xəstəliyin daşıyıcısının və xəstəliyin yayılması üçün lazım olan mühitin ölkədə olmamasıdır: “Ebola virusunun yayılmasında iqlim də rol oynayır. Bu virus bizim ölkəmizə xas deyil. Ona görə də Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyəsi əsasında hər bir şey tənzimlənir. Əgər yoluxma olarsa, ÜST-nin tövsiyələri əsasında bütün tədbirlər yerinə yetiriləcək”.

Onun dediyinə görə, virusun yayılmasında iqlim də rol oynadığından Ebola virusuna yoluxma əsasən Afrika ölkələrində qeydə alınır. Digər ölkələrə isə bu yalnız “gətirilmə” yolu ilə gəlir, yəni kim isə orda xəstələnib hansısa ölkəyə gedir. Amma Ebola virusuna yoluxanlar tez öldüyündən həmin şəxslər də getdikləri ölkədə kimi isə yoluxdura bilmirlər və belə bir hal hələ qeydə alınmayıb.

R.İsmayolova bildirib ki, Ebola virusuna yoluxanlar arasında ölüm faizi çox yüksəkdir. İnsanlar bu virusa yoluxduqları qısa müddət ərzində dünyalarını dəyişirlər. Bu xəstəliyin bir insandan digərinə keçməməsi üçün fərdi gigiyenik mühafizə qaydalarına əməl olunmalıdır.

Həkim-terapevt Məlahət Abbasovanın sözlərinə görə, bu, elə bir virusdur ki, yoluxanların cəmi 10 faizi həyatda qala bilir. Bunun üçün isə güclü immun sistemə malik olmaq lazımdır. “Bildiyiniz kimi, xəstəlik Afrikada meydana gəlib yayılıb. Xəstəliyin insanlar üçün xüsusi bir peyvəndi yoxdur. Yəni bulaşdınsa, ölümdür. Əsasən xəstəliyin 5 müxtəlif tipi var. Amma hamısı ölümlə nəticələnir”.

Ebola virusunun müalicəsi hələ tibb aləminə məlum olmadığı üçün yayılma səbəbləri və prosesi də bəlli deyil. Ancaq Amerika alimlərinin son məlumatlarına görə, yoluxmuş insanla və ya yoluxmuş insanın yanında olan hər hansı bir əşyalarla təmas, dəfn zamanı cənazə ilə təmas və sağalan kişi xəstələrin sperması ilə yoluxmaq mümkündür. Xəstəlik sağaldıqdan sonra 7 həftə orqanizmdə qalır.

M.Abbasova bildirir ki, xəstəlik hələ Azərbayacana gəlib çıxmasa da, xaricdən gələn yaxınlarla təmas zamanı ehtiyatlı olmaq lazımdır. “Dediyim kimi, Ebola çox az halda sağalır. Buna görə də 90 faiz ölümlə qarşılaşmamaq üçün xaricdən gələn yaxınlarınızla ehtiyatlı davranın. Xəstəlik əsasən sağlamlıq mərkəzlərində, xəstəxanalrda, klinikalarda daha çox yayıla bilər. Bu zaman işçi personalı və xəstələrin yaxın qohumları daha diqqətli olmalıdırlar. Xəstələr üzərində istifadə edilən tibbi alətlər ancaq bir xəstəyə aid olmalı, şübhəli xəstə üzərində istifadə edilən alətlər digər xəstələr üçün istifadə edilməməlidir”.

Müsahibimiz bildirir ki, xəstəlik əsasən baş ağrısı ilə başlayır. Daha sonra hərarət, əzələ və oynaq ağrıları, halsızlıq, ishal, qusma, mədə ağrısı, iştahsızlıq, qaşınma, gözlərdə qızarma, hıçqırıq, öskürək, boğaz ağrısı, sinə ağrısı, nəfəs alma zamanı çətinlik, udqunma problemi, vücud daxili və xarici qanaxmalar müşahidə edilir. Laboratoriya şəraitində analizlər zamanı ağ qan hüceyrələrinin azalması, trombositlərin artması və qaraciyər enzimlərinin yüksəlməsi müşahidə edlir. Xəstəliyin son dönəmində böyrək və qaraciyər çatışmazlığı görülür.

Abbasova qeyd edir ki, Ebola virusu ilə yoluxmadan 2-21 gün sonra simptomlar müşahidə edilməyə başlayır (əsasən 8-10 gün). Həmsöhbətimizə görə, xəstəliyin əsasən yoluxma forması bilinmədiyi üçün bu xəstəlikdən qorunma haqqında da əsas prinsiplər yoxdur. Amma bu xəstəliyə yoluxmamaq üçün digər xəstəliklərdə olduğu kimi əllərin mütəmadi sabunla yuyulması, sabun yoxdursa, yuduqdan sonra spirtlə silinməsi, xəstəliyi dəridən uzaqlaşdırmış olar. “Xəstə ilə ünsiyyətdə olan həkimlər əllərini əlcəkdə ikən bir dəfə sabunla yumalı, spirtlə təmizləməli, əlcəyi çıxardıqdan sonra əlləri yenidən sabunla yuyub spirtləməlidi”.

Xəstəlikdən qorunmaq üçün ölü heyvanlara əl vurmayın, yerli bazarlarda satılan mənşəyi bilinməyən ət məhsulları almayın. Xəstəliyindən şübhə etdiyiniz şəxsləri tez bir zamanda həkimə aparın. Əgər xaricdən səyahətdən gəlmisinizsə, sizinlə bir yerdə olan yaxınlarınızda hərarət, titrəmə, baş ağrısı, bulantı, qusma və ya dəridə səpmələr varsa, heç bir yerə getmədən həkimə müraciət edin. Səyahətdən 21 gün müddətində sağlamlığınıza diqqət edin və sizdə belə hallar müşahidə edildiyi halda həkimə gedin.

M.Abbasovanın sözlərinə görə, bu gün ölkədə Ebola virusu olmasa da, xəstəliyin yayılması an məsələsidir. Çünki vətəndaşlarımız yetərli qədər xarici ölkələrə gedib gəlirlər. “Sərhədlərdə səhiyyə nəzarətinin nə dərəcə güclü olduğu məlum deyil. Digər tərəfdən, xəstəlik özünü 21 gün içində büruzə verir. Yəni Ebolanı asanlıqla ölkəyə gətirmək mümkündürr. Qidalarla yoluxmaya gəlincə, hamı çalışmalıdır ki, aldığı ətlərin mənşəyini bilsin”.

loading...
473 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

Putindən xarici kəşfiyyatla bağlı xəbərdarlıq
Azərbaycan 2500 manata velosiped satacaq
ABŞ-dan müsəlman ölkələri üçün yeni qaydalar
Bakı nefti bahalaşdı
AB-nin cavabını verəcəyik - Kreml
Müğənni: Atamı, bacımı və 2 övladımı itirdim - Video
İşıqla Mattisin görüşü başladı
SOCAR Prezidenti Gürcüstanda səfərdədir
Bu faktları gizli saxlayacağıq - ABŞ
Millət vəkili AŞPA-da ermənini belə susdurdu
Dünyanı məhvə aparan dərman qadağan edilir
Nazirlik sosial şəbəkədə yayılmış videoya münasibət bildirdi
Aslanlar avtomobil yolunu belə bağladı - VİDEO
Tramp gözəl müxbiri görüncə... - FOTO/VİDEO
Ərdoğan Almaniyanı əsir aldı: MİT-in GİZLİ ƏMƏLİYYATI
Türkiyəli millət vəkilinə sui-qəsd: 4 silahlı həbs edildi
MN-dən ordumuzun 8 itki verməsi iddialarına - Cavab
Türkiyə hücuma keçdi: düşərgələr yerlə yeksan edildi
Aralıq dənizində dəhşət – Foto
Pedro Aqramunt AXP-dən xaric edildi
Gecə səmasında parlaq UNO-lar – Heyrət doğuran video
Qətər açıqladı: Böhranın səbəbləri…
Prezident İlham Əliyev Polşanın baş naziri ilə görüşdü - Foto
Zakir Həsənov NATO toplantısında iştirak edəcək
Bakıda daha bir festival keçiriləcək
MKİ şefi: İran Yaxın Şərqin hər yerindədir
Bakıdan İrəvanı çəkinməyə vadar edən – Dəyişiklik
ABŞ-la razılaşma heç vaxt olmayacaq - Rus politoloq
Azərbaycanda bayram namazı qılındı
Müqəddəs Ramazan bayramı və Ordu günü Bakı İstintaq Təcridxanasında da təntənəli şəkildə qeyd edildi
25 İyun - Günün qoroskopu
Bu müddətdən sonra insanlar həftədə dörd gün işləyəcəklər
Bu ölkədə türklərə ev verilmir
Mən mövqeyimi bir anda itirdim - Hemilton
98 illik su anbarı belə partladıldı - Video
Azərbaycan Ermənistanda sement istehsalını iflic etdi
Ukraynadan Rusiyaya Putinlə bağlı nota
İran böyük faciədən döndü - Xüsusi əməliyyat
Boksçumuz Avropa çempionatını gümüş medalla bitirdi
Gürcü nazirdən müsəlmanlarla bağlı açıqlama
Qətərdən Türkiyəyə jest: O tələb rədd edildi
Prezident İlham Əliyev 2 ölkəyə təbrik məktubu göndərib
Luis Hemilton sıralama turunun qalibi oldu - Formula 1
Bakıda yollar bağlandı, Tarkan otelə vertolyotla getdi - Foto
Amerika xalqı artıq bundan yorulub
Ekklstoun: “Bakıya gəlməyənlərə bunu məsləhət görürəm”
Baş məşqçi:
Çin və ABŞ Koreyanın taleyi həll etdi - Anlaşma
Ramil Usubov Qubada vətəndaşları qəbul etdi
Prezident İlham Əliyev Jan Fransua Manseli qəbul etdi
Firudin Nəbiyev səfirlə görüşdü
Formula-2-də zəncirvari qəza - Video
Türkiyə Qətərə gəmi yola saldı: Misir əngəl olsa...
Manana: “Bakıya qayıdıram...” – Məşhurların bayramı
Mingəçevirdə 100-dən çox yaşayış evini su basdı
Xalq artistinin vəziyyəti ağırdır: Ölə bilər
Baş Prokurorluq Əkrəm Həsənova xəbərdarlıq etdi
24 İyun - Günün qoroskopu
Azərbaycanın 15 yaşlı gözəli danışdı - Foto
Rusiya və Hindistan ordusu bir ilkə imza atacaq
Ərdoğan dünyaya meydan oxudu: Buna imkan verməyəcəyik
Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasında buraxılış - Foto
Qətər 35 ölkə ilə bağlı qərar verdi: Bir ay ərzində...
Bu saytlarla bağlı şikayətlərə baxıldı - MŞ
“Qarabağ”la bağlı film “Çelsi”nin stadionunda təqdim edildi
AB-nin bunun öhdəsindən gəlməyində maraqlıyıq - Lavrov
Prezident İlham Əliyev 3 sərəncam imzaladı
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan xalqını təbrik edib
Bakıdan 29 avroya uçmaq mümkün olacaq
Bu kənddə hamı bir gecədə dəli oldu - Fotolar
Bu filmə baxanlar intihar etməyəcək - Video
ABŞ iraqlıları geri qaytarmaqdan imtina etdi
Bakı metrosu Tarkana görə iş qrafikini dəyişir
Qətərdən Liviyaya etiraz: Məsuliyyətsiz bəyanatdır
Daha bir məşhur rus ideoloq Bakıya gəldi
23 İyun - Günün qoroskopu
Bakı qapılarını açır: Formula-1 üçün hər şey hazırdır
AB-dən Rusiyaya zərbə: Sanksiyalar uzadıldı
Siqaret kötüyünü yerə atanlar cərimələnəcək
Naxçıvana yeni vergilər naziri təyin edildi
Rusiya və Türkiyə Suriyanın bu şəhərini bölüşdürür
Kəndimizin son günü (63-cü yazı)
Baş Prokurorluqdan quldurluq olayı ilə bağlı yeni məlumat
Nazirdən həkimlərlə bağlı əmr
Prezident İlham Əliyev 4 fərman, 5 sərəncam imzaladı
Azərbaycan əsgəri Türkiyədə təlim keçir
Polşa Qırmızı ordunun abidəsini sökür – Qərar
MKİ-nin yeni məxfi sənədləri yayıldı - Gizli virus
Afinadan Ankaraya etiraz: “İzn verməyəcəyik”
Tehran söz verdi – Bu sübutlar yayımlanacaq
Avstraliya yenidən bu ölkəyə girəcək
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Əsədi əvəz edəcək şəxs yoxdur - Makron
Ərdoğanla kral razılaşdı – Qətər böhranı
Prezident İlham Əliyev İqor Dodonla görüşdü - Foto
22 İyun - Günün qoroskopu
Keçmiş prezident
Belçikanı qana boyamaq istəyən şəxs İŞİD tərəfdarı çıxdı
Putin:
Almaniya qərarını verdi: Ordu Türkiyədən geri çəkilir
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com