İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
Ebolaya yoluxmamaq üçün nə etməli? |


Son dəqiqə

SOSİAL > Ebolaya yoluxmamaq üçün nə etməli?

Ebolaya yoluxmamaq üçün nə etməli?
Tarix : 14 Avqust 2014 0:27

Afrikada 1000-dən artıq insanı qıran ölümcül virus Türkiyəyə də yetişdi

Səhiyyə Nazirliyi: “Heç bir ölkə, o cümlədən Azərbaycan Ebola virusuna yoluxmadan sığortalanmayıb”.

Qərbi Afrikada ölümcül virus olan Ebolanın qurbanlarının sayı 1013-ə çatıb. Ümümdünya Səhiyyyə Təşkilatının (ÜST) məlumatına görə, bu virusa yoluxanların sayı 1848-ə çatıb. ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzi Ebola virusu ilə mübarizə məqsədilə yaxın bir ay ərzində 50 səhiyyə eksperti göndərəcəyini açıqlayıb.

Bugun.az Ekspress qəzetinə istinadən xəbər verir ki, ebola ölümcül virusdur. Virus tər, qan, tüpürcək yolu ilə yayılır. Virusun qarşısını almaq üçün heç bir vaksin mövcud deyil. İshal, qanaxma, səpmə və yüksək hərarətlə müşahidə olunur. Xəstəlik yoluxucu olduğu üçün zamanında qarşısı alınmasa, sürətlə yayılır. Ebola ilk dəfə 1946-cı ildə Afrikada Ebola çayının yaxınlığındakı kəndlərin birində yayıldığı üçün elə xəstəliyə də bu adı veriblər. Xəstəlik bu günə qədər iki dəfə ciddi epedemiya halını alıb.

Mütəxəssislərin fikrincə, xəstəlik heyvanlardan yoluxsa da, insandan-insana da tez bir zamanda ötürülür. Əsasən şimpanze, qorilla, meyvə yarasası, kirpi, meşə antilopu kimi heyvanlar xəstəliyin yayıcılarıdır. Xəstəlikdən çox az adam sağala bilir.

İstanbuldakı Atatürk Hava Limanında turistlərdən birində da Ebola virusu aşkar edilib. Türkiyənin “Hürriyyət” qəzetinin məlumatına görə, xəstə Nigeriya vətəndaşı olub. Xəbərə görə, hava yolu ilə Nigeriyadan Türkiyəyə gələn bütün sərnişinlər tibb müəssisələrinə çatdırılıblar.

Bu virusun Azərbaycanda təhlükəsi gözlənilirmi? Səhiyyə Nazirliyinin sanitar-epidemioloji nəzarət sektorunun müdiri Viktor Qasımov APA-ya deyib ki, heç bir ölkə, o cümlədən Azərbaycan Ebola virusuna yoluxmadan sığortalanmayıb. Onun sözlərinə görə, hələlik Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı sərhədləri bağlamayıb, bu barədə qərar yoxdur: “Hər halda Azərbaycan bütün hazırlıq işlərini görüb. Bununla bağlı şübhəli hal olarsa, müvafiq tədbirlər görüləcək”.

Səhiyyə Nazirliyi Respublika Taun Əleyhinə Stansiyanın Xüsusi təhlükəli yoluxucu xəstəliklərin epidemiologiyası şöbəsinin müdiri, tibb elmləri namizədi Rita İsmayılovanın isə “Trend”ə dediyinə görə, Ebola virusuna yoluxması halı Azərbaycan üçün aktual və təhlükə yaradan məsələ deyil. İsmayılova bildirib ki, bu xəstəliyin Azərbaycan üçün təhlükəli olmamasının əsas səbəbi həmin xəstəliyin daşıyıcısının və xəstəliyin yayılması üçün lazım olan mühitin ölkədə olmamasıdır: “Ebola virusunun yayılmasında iqlim də rol oynayır. Bu virus bizim ölkəmizə xas deyil. Ona görə də Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatının tövsiyəsi əsasında hər bir şey tənzimlənir. Əgər yoluxma olarsa, ÜST-nin tövsiyələri əsasında bütün tədbirlər yerinə yetiriləcək”.

Onun dediyinə görə, virusun yayılmasında iqlim də rol oynadığından Ebola virusuna yoluxma əsasən Afrika ölkələrində qeydə alınır. Digər ölkələrə isə bu yalnız “gətirilmə” yolu ilə gəlir, yəni kim isə orda xəstələnib hansısa ölkəyə gedir. Amma Ebola virusuna yoluxanlar tez öldüyündən həmin şəxslər də getdikləri ölkədə kimi isə yoluxdura bilmirlər və belə bir hal hələ qeydə alınmayıb.

R.İsmayolova bildirib ki, Ebola virusuna yoluxanlar arasında ölüm faizi çox yüksəkdir. İnsanlar bu virusa yoluxduqları qısa müddət ərzində dünyalarını dəyişirlər. Bu xəstəliyin bir insandan digərinə keçməməsi üçün fərdi gigiyenik mühafizə qaydalarına əməl olunmalıdır.

Həkim-terapevt Məlahət Abbasovanın sözlərinə görə, bu, elə bir virusdur ki, yoluxanların cəmi 10 faizi həyatda qala bilir. Bunun üçün isə güclü immun sistemə malik olmaq lazımdır. “Bildiyiniz kimi, xəstəlik Afrikada meydana gəlib yayılıb. Xəstəliyin insanlar üçün xüsusi bir peyvəndi yoxdur. Yəni bulaşdınsa, ölümdür. Əsasən xəstəliyin 5 müxtəlif tipi var. Amma hamısı ölümlə nəticələnir”.

Ebola virusunun müalicəsi hələ tibb aləminə məlum olmadığı üçün yayılma səbəbləri və prosesi də bəlli deyil. Ancaq Amerika alimlərinin son məlumatlarına görə, yoluxmuş insanla və ya yoluxmuş insanın yanında olan hər hansı bir əşyalarla təmas, dəfn zamanı cənazə ilə təmas və sağalan kişi xəstələrin sperması ilə yoluxmaq mümkündür. Xəstəlik sağaldıqdan sonra 7 həftə orqanizmdə qalır.

M.Abbasova bildirir ki, xəstəlik hələ Azərbayacana gəlib çıxmasa da, xaricdən gələn yaxınlarla təmas zamanı ehtiyatlı olmaq lazımdır. “Dediyim kimi, Ebola çox az halda sağalır. Buna görə də 90 faiz ölümlə qarşılaşmamaq üçün xaricdən gələn yaxınlarınızla ehtiyatlı davranın. Xəstəlik əsasən sağlamlıq mərkəzlərində, xəstəxanalrda, klinikalarda daha çox yayıla bilər. Bu zaman işçi personalı və xəstələrin yaxın qohumları daha diqqətli olmalıdırlar. Xəstələr üzərində istifadə edilən tibbi alətlər ancaq bir xəstəyə aid olmalı, şübhəli xəstə üzərində istifadə edilən alətlər digər xəstələr üçün istifadə edilməməlidir”.

Müsahibimiz bildirir ki, xəstəlik əsasən baş ağrısı ilə başlayır. Daha sonra hərarət, əzələ və oynaq ağrıları, halsızlıq, ishal, qusma, mədə ağrısı, iştahsızlıq, qaşınma, gözlərdə qızarma, hıçqırıq, öskürək, boğaz ağrısı, sinə ağrısı, nəfəs alma zamanı çətinlik, udqunma problemi, vücud daxili və xarici qanaxmalar müşahidə edilir. Laboratoriya şəraitində analizlər zamanı ağ qan hüceyrələrinin azalması, trombositlərin artması və qaraciyər enzimlərinin yüksəlməsi müşahidə edlir. Xəstəliyin son dönəmində böyrək və qaraciyər çatışmazlığı görülür.

Abbasova qeyd edir ki, Ebola virusu ilə yoluxmadan 2-21 gün sonra simptomlar müşahidə edilməyə başlayır (əsasən 8-10 gün). Həmsöhbətimizə görə, xəstəliyin əsasən yoluxma forması bilinmədiyi üçün bu xəstəlikdən qorunma haqqında da əsas prinsiplər yoxdur. Amma bu xəstəliyə yoluxmamaq üçün digər xəstəliklərdə olduğu kimi əllərin mütəmadi sabunla yuyulması, sabun yoxdursa, yuduqdan sonra spirtlə silinməsi, xəstəliyi dəridən uzaqlaşdırmış olar. “Xəstə ilə ünsiyyətdə olan həkimlər əllərini əlcəkdə ikən bir dəfə sabunla yumalı, spirtlə təmizləməli, əlcəyi çıxardıqdan sonra əlləri yenidən sabunla yuyub spirtləməlidi”.

Xəstəlikdən qorunmaq üçün ölü heyvanlara əl vurmayın, yerli bazarlarda satılan mənşəyi bilinməyən ət məhsulları almayın. Xəstəliyindən şübhə etdiyiniz şəxsləri tez bir zamanda həkimə aparın. Əgər xaricdən səyahətdən gəlmisinizsə, sizinlə bir yerdə olan yaxınlarınızda hərarət, titrəmə, baş ağrısı, bulantı, qusma və ya dəridə səpmələr varsa, heç bir yerə getmədən həkimə müraciət edin. Səyahətdən 21 gün müddətində sağlamlığınıza diqqət edin və sizdə belə hallar müşahidə edildiyi halda həkimə gedin.

M.Abbasovanın sözlərinə görə, bu gün ölkədə Ebola virusu olmasa da, xəstəliyin yayılması an məsələsidir. Çünki vətəndaşlarımız yetərli qədər xarici ölkələrə gedib gəlirlər. “Sərhədlərdə səhiyyə nəzarətinin nə dərəcə güclü olduğu məlum deyil. Digər tərəfdən, xəstəlik özünü 21 gün içində büruzə verir. Yəni Ebolanı asanlıqla ölkəyə gətirmək mümkündürr. Qidalarla yoluxmaya gəlincə, hamı çalışmalıdır ki, aldığı ətlərin mənşəyini bilsin”.

loading...
123 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

DYP və Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti hava şəraiti ilə bağlı VAHİD QƏRARGAH yaratdı
Əbülfəs Qarayev Tbilisidə səfərdədir
Çindəki zəlzələ Qazaxıstanda da hiss olunub
İnstitut direktoru: Strateji yol xəritəsi qısa zamanda öz nəticəsini verəcək
İndoneziyada torpaq sürüşmələri olub - 13 ölü
Rusiyaya meteorit düşdü - Video
“Qurdlar Vadisi” izləyicilərinə - Şad xəbər
7 Dekabr - Astroloji proqnoz
Medvedyev: Türkiyə ilə Suriya dialoqunu başlatdıq
ABŞ o torpaqları Yaponiyaya verir
Azərbaycanlı referi UEFA-dan ən yüksək dərəcə aldı
“Nar”-ın dəstəyi ilə ünsiyyət məhdudiyyətli şəxslər üçün kompüter təmiri üzrə təlim kursları start götürdü
AMEA Naxçıvan Bölməsində yeni nəşr olunan monoqrafiyaların təqdimatı keçirilib
Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun əməkdaşları beynəlxalq tədbirdə iştirak ediblər
İpoteka kreditləri bərpa edildi
Özbəkistanın yeni prezidenti kimdir? – Zəngin bioqrafiya
6 Dekabr - Astroloji proqnoz
Fransa baş naziri istefa verdi: Ərdoğana qarşı yeni plan
Çeçenistanda rəqqas konsert zamanı öldü - Video
Hitler güllələtdirdiyi zabitin toyunda – Foto
İlin adamı bu siyasətçi oldu
ABŞ yeni proqram hazırlayır: İnternetə senzura
Adam elə şeylər eşidir ki... - Nadir
Prezident İlham Əliyev sərəncam imzaladı
MİT şefi Hakan Fidan dindirilib?
Neft rekord vurdu - 16 aydan sonra
BMT tarixində ən böyük çağırışını etdi
Rusiya sevinir: “İtaliya AB-yə böyük zərbə vuracaq”
Türkiyə dollardan imtina edir…
“Nar”dan hədiyyə qazanmaq şansı
Kəndimizin son günü (6-cı yazı)
Balaca itin məktəbli formasında, iki ayaq üstə gəzintisi - Video
Amerikalı kəşfiyyatçı: Suriya ilə bağlı son qərar verilməlidir
İngiltərədən Əsəd açıqlaması: Mümkünsüzdür
Rusiyada dəhşətli qəza: 10 uşaq həlak oldu – Video
Talibandan Trampa açıq məktub
Fransanın Baş naziri Prezident olmaq üçün postundan istefa verir
Türkiyə ordusu 94 PKK-çını məhv etdi
Şimal dənizində UNO görənləri heyrətə gətirdi – Video
Putin alman kəşfiyyatçıları necə xilas edib?
Salyanda ata 17 yaşlı qızını niyə öldürdü – Təfərrüat
Obama “Jingle Bells” oxudu – Video
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Ruhani ABŞ-ı hədələdi: “Təcili addımlar atacağıq”
Zidandan “El klasiko” – Açıqlaması
“Asiyanın ürəyi” Azərbaycana gəlir
Ağdaşda
Polis Nardaran sakininin gizlətdiyi odlu silahı aşkarladı
Bu gün Beynəlxalq Əlillər Günüdür
Bakı İstintaq Təcridxanasında abadlıq quruculuq işləri, uğurlu yeniliklər davam edir
Tanınmış müğənni evlənib boşandı, heç kimin xəbəri olmadı
Ərdoğandan vətəndaşlara mühüm dollar - Çağırışı
Poroşenko:
Şifrələrinizi tez-tez dəyişməyin...
3 Dekabr - Astroloji proqnoz
Cavanşir Məmmədovun qızı
Bakıda üstündə təsvir olan alma heyrət doğurdu - Foto
Daha bir ölkə Kosovanı tanıdı
FİFA ilin ən yaxşılarının qısa siyahısını açıqladı
1 milyardlıq möhtəşəm toy - Foto
Beynəlxalq Əlillər Günü Nərimanov rayonunda qeyd olunub - Foto
“Nar” və “World Telecom”-dan “Qışın isti təklifi”
KİV rəhbərinə xəbərdarlıq edildi
Baş prokuror Zakir Qaralov Yevlax rayonunda vətəndaşların qəbulun keçirəcək
2 Dekabr - Astroloji proqnoz
Bu ölkədə Azərbaycan dilində radio fəaliyyətə başladı
Rusiyanın Əsəd və Ərdoğanla bağlı gizli planı
Kafe müdirinin müavini necə icra başçısı oldu?
Kəndimizin son günü (5-ci yazı)
Maaşlar artacaq - Nazir
Putin xarici siyasət konsepsiyasını təsdiqlədi: Nələr var?
Bakıda Rumıniyanın milli bayramı qeyd edilir
Xəzər xəbər-ə haker hücumu – Foto
Nərimanov rayon gənclərinin ikiqat dünya və altıqat Avropa çempionu İlham Zəkiyev ilə görüşü keçirilib
Qida təhlükəsizliyi ilə əlaqədar Yevlax, Ağcabədi rayonlarında və Bakı şəhərində reydlər keçirilib
Mədəniyyət və Turizm naziri Əbülfəs Qarayev Bərdəyə gəlib
İlham Əliyevin şad günü - Foto
Nərimanov rayonunda “Azərbaycan gəncləri narkotiklər əleyhinə” mövzusunda inşa – yazı müsabiqəsinin qaliblərinin mükafatlandırılma mərasimi keçirilib.
“Azerfon” müasir texnologiya həvəskarlarını  “Nar” BakuTel stendinə dəvət edir
Ukraynada akademik Zərifə Əliyevanın xatirəsinə həsr olunmuş tədbir keçirilib (FOTO)
Patriarx Kiril: Azərbaycanla Rusiyanın terrorizmə qarşı mübarizədə mövqeləri üst-üstə düşür
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan etnik mədəni müxtəlifliyin, multikulturalizmin qorunub saxlanmasına xüsusi önəm verir
1 Dekabr - Astroloji proqnoz
Türkiyədəki bu görüntülər hər kəsi qorxuya saldı - Video
Ronaldo bunu da etdi

Ronaldo bunu da etdi

1 Dekabr 00:35

Avropanın xəritəsi dəyişir
4 ildən sonra neftin taleyi necə olacaq?
Yeni SSRİ-yə inam ölür: ermənilər də peşmandır
Əsədin 30 əsgəri öldürüldü - Hələbdə
ABŞ-dan Mosul açıqlaması: Uzun olacaq
Azərbaycanlının hazırladığı Quran türk mətbuatında - Foto
Nərimanov rayonunda “Azərbaycan gəncləri narkotiklər əleyhinə” mövzusunda inşa
Putin yeni nazir təyin etdi
“Azerfon” müasir texnologiya həvəskarlarını - “Nar” BakuTel stendinə dəvət edir
Dünyanın tanınmış fizikləri Bakıya gəlir
Prezident İlham Əliyev 7 sərəncam, 6 fərman imzaladı
Zakir Həsənov MDB-nin 71-ci iclasında - Foto
Azərbaycan tariflər digər ölkələrlə müqayisədə aşağıdır - Təhlil
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com