İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
“Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd |


Son dəqiqə

SOSİAL > “Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd

“Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd
Tarix : 20 Avqust 2014 22:36

Ovçuluq onların ata-baba peşəsidir. Atasından qalan qoşalülə qırx ildir ki, ovçu Məmmədin yol yoldaşıdır. İlk atəşi boşa çıxsa da, Məmməd kişi özünü uğursuz ovçu saymır. Zaqatala-Balakən meşələrində ovlamadığı heyvan, vurmadığı quş qalmayıb… 

 

“Atam dedi ki, kefini pozma” Məmməd kişi deyir ki, uşaqlıq illəri dağlarda, meşələrdə keçib. İlk dəfə əlinə silah alanda 13 yaşı olub. Atası ilə birlikdə Balakən dağlarında dolaşanda qarşıdakı təpədə bir ceyran görüblər. Xeyli israr edəndən sonra atası ona atəş açmağa icazə verib: “Silahı əlimə götürəndə çox həyəcanlandım. Atam mənə ürək-dirək verdi, dedi ki, qorxma, tətiyi çək. Dəqiq nişan ala bilmədiyim üçün ceyran bir göz qırpımında yoxa çıxdı. Atam əlini çiynimə qoyub dedi ki, kefini pozma, sən yaxşı ovçu olacaqsan. Sonra bildim ki, vaxtilə atamın da ilk atəşi boşa çıxıbmış. Amma rəhmətlik bizim mahalda ən mahir ovçu sayılırdı…”.

Ovçuların “qızıl qanunu”

Ovçu Məmmədin sözlərinə görə, Zaqatala-Balakən meşələri qoruq ərazisi elan olunduğu üçün onlar qanunları pozmaq məcburiyyətində qalıblar: “Əslində, yaşayış massivindən 6-7 kilometr kənarda qoruq yaradıla bilər. Burada isə dörd bir yanımız qoruq sayılır. Gözümü açandan görmüşəm ki, ata-babalarımız bu dağlarda heyvan ovlayıb, quş vurublar. Əgər bizə kəndimizin yaxınlığındakı dağlarda ov etməyə icazə versələr, qanunları pozmarıq. Ovçuluq bizim dədə-baba peşəmizdir. Kəndliyə dağa çıxmağı, meşəyə girməyi qadağan etmək doğru deyil. Düzdür, qanunsuz ov etdiyimiz üçün heç kim bizi asıb-kəsmir. Meşə gözətçiləri ilə qarşılaşanda çox vaxt özlərini görməməzliyə vururlar. Elə biz də çalışırıq ki, onların gözünə görünməyək…”.

Həmsöhbətimiz ovçuluğu çətin və məsuliyyətli peşə kimi xarakterizə edir. Deyir ki, kiçik bir ehtiyatsızlıq ovçunun həyatına son qoya bilər: “Ovçu atəş açmazdan əvvəl yuz olçüb , bir biçməlidir. Dəqiq olmayan atəş ovçunu çətin vəziyyətdə qoya bilər. Şikarın əldən çıxması ovda iştirak edən hamı üçün pis başlanğıcdır. Qaydaya görə, vurulmuş ov prosesdə iştirak edən ovçuların arasında bərabər bölünür. Bu isə o deməkdir ki, bir ovçunun naşılığı digər ovçuların evə əliboş dönməsilə nəticələnə bilər. Adətən, biz ova üç nəfər gedirik. Çox vaxt atəşi mən açıram. Amma əldə etdiyimiz qənimət üç nəfərin arasında ata malı kimi bölünür. Bu, ovçuların qızıl qanunudur”.

Ayıya atəş açdığı üçün peşiman olub

Ovçu Məmməd yanında silah gəzdirdiyi qırx il ərzində cəmi bir dəfə ayı vurub. O vaxtdan otuz ilə yaxın zaman keçsə də, Məmməd kişi bir daha ayıya güllə atmayıb: “İnsanlar elə bilirlər ki, yer üzündə ən qorxunc heyvan ayıdır. Amma belə deyil. Əgər toxunmasan, ayı insana heç bir zərər yetirməz. Bizim dağlarda ayı çoxdur. Ova gedəndə tez-tez ayı ilə qarşılaşıram. Hər dəfə ayı görəndə yolumu dəyişirəm. İl quraqlıq keçəndə ayılar dağlardan kəndlərə yaxın əraziyə enirlər. Ceyran, cüyür, keçi tapmayanda ayı qoz, fındıq, şabalıd, zoğal, göbələklə qidalanır. Meşədə ayının arı pətəyini dağıdıb, bal yediyini öz gözlərimlə görmüşəm. Amma heç vaxt ona atəş açmamışam. Bunun da səbəbi var. 1984-cü ildə Zaqatalanın Qəbizdərə kəndinin üst tərəfindəki meşədə bir ayı ilə qarşılaşdım. Ard-arda açdığım iki atəşlə onu yerə sərdim. Sonra sürüyə-sürüyə bir talaya gətirib, dərisini soymağa başladım. Birdən-birə məni vahimə basdı. Elə bildim ki, ölmüş bir ayının deyil, canlı insanın dərisini soyuram. Ayı ilə insanın fizioloji quruluşunda qəribə oxşarlıq var. Ayı pəncələri üstə duranda, elə bilirsən ki, qarşında canlı-cüssəli bir insan dayanıb. Etiraf edim ki, həmin gün bərk qorxdum. Bu hadisədən sonra özümə söz verdim ki, bir daha ayıya güllə atmayacağam”.

Yanında balası olan heyvana atəş açmır

Müsahibimiz son vaxtlar meşələrdə vəhşi heyvanların azaldığını deyir. Bunun səbəbini isə hərbi və mülkü vertolyotların tez-tez havaya qalxması ilə izah edir: “Bu il hava quraqlıq keçdiyi üçün meşələrdə tez-tez yanğın olur. Yanğını söndürmək üçün adətən havaya vertolyotlar qalxır. O cümlədən, sərhədlərimizə nəzarət edən hərbi vertolyotları da tez-tez havada görmək mümkündür. Bu isə vəhşi heyvanların, xüsusilə də ceyranın, cüyürün, maralın, dağ keçisinin, təkənin hürkməsinə səbəb olur. Biz ovçuların əsas şikarı sayılan bu heyvanlar vertolyot səsindən hürküb, Dağıstan və Gürcüstan ərazisinə keçirlər. Buna görə də ovçuların işi çətin olur. Düzdür, mən heç vaxt evə əliboş qayıtmıram, amma, bir heyvan vurmaq üçün bəzən iki-üç gün meşədə gecələməli oluram. Ovlamaq üçün ən çətin heyvan təkə sayılır. Çünki bu heyvan, adətən, sıldırım qayalarda dolaşır. Ona yaxın düşmək ovçudan xüsusi çeviklik tələb edir. Təkə cəld heyvan olduğu üçün bir göz qırpımında yoxa çıxa bilir. Bəzən də elə olur ki, vurduğumuz heyvan yüksək yerdə olduğu üçün ətini götürə bilmirik, ya da qayadan aşağı yuvarlandığından istifadə üçün yararsız olur. Buna baxmayaraq, ildə ən azı 2 dəfə təkə vura bilirəm. Çox dadlı olduğu üçün mən də, uşaqlar da təkənin ətini xoşlayırıq. Amma ova gedəndə qarşıma konkret məqsəd qoymuram ki, mütləq təkə vurmalıyam. Qabağıma nə çıxsa, bəxtimi sınayıram. Amma heç vaxt yanında balası olan heyvana atəş açmıram. Hər heyvanın öz ovlanmaq dövrü var. Avqust ayında adətən, maral vururam, sentyabr ayında isə təkənin dövrü başlayır. Ümumiyyətələ, bizim dağlarda ayı, canavar, qaban, maral, təkə, porsuq, ceyran, cüyür, dovşan çox olur. Tez-tez qaban da vururam. Amma biz avarlar qaban əti yemirik. Buna görə də vurduğum qabanın ətini Zaqatala və Balakən şəhərlərində fəaliyyət göstərən restoranlara satıram. Restoranlar qaban ətinin bir kiloqramını ovçulardan 5-6 manata alırlar. Sonunucu dəfə vurduğum qabanın 110 kq əti vardı. Qaban özü murdar heyvan olsa da, qazancı boldur”.

“Biz ov əti ilə böyümüşük”

Məmməd kişi təsərrüfatla məşğul olsa da, ovçuluğu özünün əsas peşəsi sayır. Deyir ki, evindəki soyuducudan heç vaxt ov əti əksik olmur: “Ovçuluq qədim insanın əsas məşğuliyyəti olub. Allah-Təala bütün canlıları insanın rifahı üçün yaradıb. Rəhmətlik atam bizi ov əti ilə saxlayıb. Mənim uşaqlarım da təkə, ceyran, maral, dağ keçisi, dovşan əti yeyə-yeyə böyüyüblər. Hər heyvanın öz dadı var. Ceyran ətindən əsasən xəngəl, qutab, kotlet hazırlanır. Dağ keçisinin yaxşı kababı olur. Maral ətindən həm kabab, həm də buğlama bişiririk. Bizim meşələrdə quş azdır. Buna görə də ancaq qaratoyuq vururuq. Qaratoyuq ətini isə tavada qızardırıq. Dovşan isə ancaq kababa yarayır. Arada porsuq da vururam. Amma biz porsuq əti yemirik. Deyirlər ki, porsuq ətinin müalicəvi əhəmiyyəti var. Sifariş verən olanda vurub pulla satıram. Axı ovçuya patron, digər zəruri ləvazimatlar da lazım olur. Bunları isə pulla alırıq. Buna görə də təkcə qarnımızı deyil, həm də cibimizi düşünməliyik”.

“Ehtiyatlı igidin anası ağlamaz”

Ovçu Məmməd 40 ildən artıq dağlarda dolaşsa, da heç vaxt təhlükə ilə üzləşməyib. Bunun səbəbini son dərəcə ayıq-sayıq adam olması ilə izah edir: “Mən heç vaxt ehtiyatı əldən vermirəm. Gecə meşədə qalanda növbə ilə keşik çəkirik. Vura biləcəyimə dəqiq əmin olmasam, heç vaxt tətiyi çəkmirəm. Şamil adlı bir dostumuz var. Ötən il meşədə yaralı bir ayı ilə qarşılaşmışdı. Ayı onu bir zərbə ilə vurub qayadan aşağı salmışdı. Biz onu tapanda bütün sümükləri qırılmışdı. Yazıq altı ay xəstəxanada yatdı. Bəxti onda gətirmişdi ki, ayı ilə qayalıq ərazidə qarşılaşmışdı. Əgər talada üz-üzə gəlsəydilər, ayı Şamili çoxdan o biri dünyaya göndərmişdi. Biz sonra bildik ki, Şamili vurub qayadan aşağı salan ayı qabanla döyüşdə yaralanıb. Ovçu bilməlidir ki, meşədə hər an yaralı ayı ilə qarşılaşa bilər. Hər halda mən heç bir ovçuya bu taleyi arzulamıram…”

Seymur Verdizadə 

Qafqazinfo

loading...
423 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

Müqəddəs Ramazan bayramı Bakı İstintaq Təcridxanasında da təntənəli şəkildə qeyd edildi
25 İyun - Günün qoroskopu
Bu müddətdən sonra insanlar həftədə dörd gün işləyəcəklər
Bu ölkədə türklərə ev verilmir
Mən mövqeyimi bir anda itirdim - Hemilton
98 illik su anbarı belə partladıldı - Video
Azərbaycan Ermənistanda sement istehsalını iflic etdi
Ukraynadan Rusiyaya Putinlə bağlı nota
İran böyük faciədən döndü - Xüsusi əməliyyat
Boksçumuz Avropa çempionatını gümüş medalla bitirdi
Gürcü nazirdən müsəlmanlarla bağlı açıqlama
Qətərdən Türkiyəyə jest: O tələb rədd edildi
Prezident İlham Əliyev 2 ölkəyə təbrik məktubu göndərib
Luis Hemilton sıralama turunun qalibi oldu - Formula 1
Bakıda yollar bağlandı, Tarkan otelə vertolyotla getdi - Foto
Amerika xalqı artıq bundan yorulub
Ekklstoun: “Bakıya gəlməyənlərə bunu məsləhət görürəm”
Baş məşqçi:
Çin və ABŞ Koreyanın taleyi həll etdi - Anlaşma
Ramil Usubov Qubada vətəndaşları qəbul etdi
Prezident İlham Əliyev Jan Fransua Manseli qəbul etdi
Firudin Nəbiyev səfirlə görüşdü
Formula-2-də zəncirvari qəza - Video
Türkiyə Qətərə gəmi yola saldı: Misir əngəl olsa...
Manana: “Bakıya qayıdıram...” – Məşhurların bayramı
Mingəçevirdə 100-dən çox yaşayış evini su basdı
Xalq artistinin vəziyyəti ağırdır: Ölə bilər
Baş Prokurorluq Əkrəm Həsənova xəbərdarlıq etdi
24 İyun - Günün qoroskopu
Azərbaycanın 15 yaşlı gözəli danışdı - Foto
Rusiya və Hindistan ordusu bir ilkə imza atacaq
Ərdoğan dünyaya meydan oxudu: Buna imkan verməyəcəyik
Silahlı Qüvvələrin Hərbi Akademiyasında buraxılış - Foto
Qətər 35 ölkə ilə bağlı qərar verdi: Bir ay ərzində...
Bu saytlarla bağlı şikayətlərə baxıldı - MŞ
“Qarabağ”la bağlı film “Çelsi”nin stadionunda təqdim edildi
AB-nin bunun öhdəsindən gəlməyində maraqlıyıq - Lavrov
Prezident İlham Əliyev 3 sərəncam imzaladı
Prezident İlham Əliyev Azərbaycan xalqını təbrik edib
Bakıdan 29 avroya uçmaq mümkün olacaq
Bu kənddə hamı bir gecədə dəli oldu - Fotolar
Bu filmə baxanlar intihar etməyəcək - Video
ABŞ iraqlıları geri qaytarmaqdan imtina etdi
Bakı metrosu Tarkana görə iş qrafikini dəyişir
Qətərdən Liviyaya etiraz: Məsuliyyətsiz bəyanatdır
Daha bir məşhur rus ideoloq Bakıya gəldi
23 İyun - Günün qoroskopu
Bakı qapılarını açır: Formula-1 üçün hər şey hazırdır
AB-dən Rusiyaya zərbə: Sanksiyalar uzadıldı
Siqaret kötüyünü yerə atanlar cərimələnəcək
Naxçıvana yeni vergilər naziri təyin edildi
Rusiya və Türkiyə Suriyanın bu şəhərini bölüşdürür
Kəndimizin son günü (63-cü yazı)
Baş Prokurorluqdan quldurluq olayı ilə bağlı yeni məlumat
Nazirdən həkimlərlə bağlı əmr
Prezident İlham Əliyev 4 fərman, 5 sərəncam imzaladı
Azərbaycan əsgəri Türkiyədə təlim keçir
Polşa Qırmızı ordunun abidəsini sökür – Qərar
MKİ-nin yeni məxfi sənədləri yayıldı - Gizli virus
Afinadan Ankaraya etiraz: “İzn verməyəcəyik”
Tehran söz verdi – Bu sübutlar yayımlanacaq
Avstraliya yenidən bu ölkəyə girəcək
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Əsədi əvəz edəcək şəxs yoxdur - Makron
Ərdoğanla kral razılaşdı – Qətər böhranı
Prezident İlham Əliyev İqor Dodonla görüşdü - Foto
22 İyun - Günün qoroskopu
Keçmiş prezident
Belçikanı qana boyamaq istəyən şəxs İŞİD tərəfdarı çıxdı
Putin:
Almaniya qərarını verdi: Ordu Türkiyədən geri çəkilir
Bakı bunun üçün əla yerdir - Okon
Türkiyə icazə vermədi, ABŞ-a müraciət etdik - Ukrayna
Prezident İlham Əliyev 6 sərəncam, 2 fərman imzaladı
Dodon Bakıda - Foto

Dodon Bakıda - Foto

21 İyun 20:03

İranın neft naziri: Neftin qiymətinin düşməsinin səbəbi...
Cəbhədə ələ keçirilən erməni kəşfiyyatçısının görüntüləri yayıldı - VİDEO
Daha bir məşhur futbolçu həbs olundu
“Nar” və “Avtostop” radio verilişindən maraqlı təklif: müsabiqədə iştirak et, dəyərli hədiyyələr qazan!
PKK-nın Alp dağlarında düşərgəsi ortaya çıxdı
Baş beynin effektli müayinə üsulu - Video
Körfəz ölkələri Qətərə kiber-hücuma keçdi
Prokuror Başbuğa bəraət istədi
Poroşenko Saakaşvilini Ukraynadan qovur
Baş Prokuror Zakir Qaralov Lənkəran şəhərində vətəndaşları qəbul edəcək
21 İyun - Günün qoroskopu
Putin ABŞ rejissorunu belə aldatdı - Video
20 il tək adada yaşayan müflis milyoner - Foto
Bərzaninin müşaviri: Kürdüstan müstəqillik gözləyir
Moskva ABŞ-a cavab tədbiri hazırlayır - Ryabkov
Nigar Camalın qəzaya düşdüyü an - Video
ABŞ-dan Rusiyaya qarşı daha bir sanksiya
Alimlərdən xəbərdarlıq: Planeti ölümcül istilər gözləyir
AB Cənubi Qafqazdakı durumdan narahatdır - Svitalski
Dövlət büdcəsinə yenidən baxılacaq
Prezident İlham Əliyev 3 sərəncam imzaladı
Prezident İlham Əliyev hərbi qulluqçuları təltif etdi - Siyahı
Boykot davam etsə, bu planı işə salacağıq - Qətər
Yaroslav Semyonovla Azərbaycanın şəhərlərinə maraqlı səyahət - VİDEO
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com