İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
“Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd |


Son dəqiqə

SOSİAL > “Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd

“Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd
Tarix : 20 Avqust 2014 22:36

Ovçuluq onların ata-baba peşəsidir. Atasından qalan qoşalülə qırx ildir ki, ovçu Məmmədin yol yoldaşıdır. İlk atəşi boşa çıxsa da, Məmməd kişi özünü uğursuz ovçu saymır. Zaqatala-Balakən meşələrində ovlamadığı heyvan, vurmadığı quş qalmayıb… 

 

“Atam dedi ki, kefini pozma” Məmməd kişi deyir ki, uşaqlıq illəri dağlarda, meşələrdə keçib. İlk dəfə əlinə silah alanda 13 yaşı olub. Atası ilə birlikdə Balakən dağlarında dolaşanda qarşıdakı təpədə bir ceyran görüblər. Xeyli israr edəndən sonra atası ona atəş açmağa icazə verib: “Silahı əlimə götürəndə çox həyəcanlandım. Atam mənə ürək-dirək verdi, dedi ki, qorxma, tətiyi çək. Dəqiq nişan ala bilmədiyim üçün ceyran bir göz qırpımında yoxa çıxdı. Atam əlini çiynimə qoyub dedi ki, kefini pozma, sən yaxşı ovçu olacaqsan. Sonra bildim ki, vaxtilə atamın da ilk atəşi boşa çıxıbmış. Amma rəhmətlik bizim mahalda ən mahir ovçu sayılırdı…”.

Ovçuların “qızıl qanunu”

Ovçu Məmmədin sözlərinə görə, Zaqatala-Balakən meşələri qoruq ərazisi elan olunduğu üçün onlar qanunları pozmaq məcburiyyətində qalıblar: “Əslində, yaşayış massivindən 6-7 kilometr kənarda qoruq yaradıla bilər. Burada isə dörd bir yanımız qoruq sayılır. Gözümü açandan görmüşəm ki, ata-babalarımız bu dağlarda heyvan ovlayıb, quş vurublar. Əgər bizə kəndimizin yaxınlığındakı dağlarda ov etməyə icazə versələr, qanunları pozmarıq. Ovçuluq bizim dədə-baba peşəmizdir. Kəndliyə dağa çıxmağı, meşəyə girməyi qadağan etmək doğru deyil. Düzdür, qanunsuz ov etdiyimiz üçün heç kim bizi asıb-kəsmir. Meşə gözətçiləri ilə qarşılaşanda çox vaxt özlərini görməməzliyə vururlar. Elə biz də çalışırıq ki, onların gözünə görünməyək…”.

Həmsöhbətimiz ovçuluğu çətin və məsuliyyətli peşə kimi xarakterizə edir. Deyir ki, kiçik bir ehtiyatsızlıq ovçunun həyatına son qoya bilər: “Ovçu atəş açmazdan əvvəl yuz olçüb , bir biçməlidir. Dəqiq olmayan atəş ovçunu çətin vəziyyətdə qoya bilər. Şikarın əldən çıxması ovda iştirak edən hamı üçün pis başlanğıcdır. Qaydaya görə, vurulmuş ov prosesdə iştirak edən ovçuların arasında bərabər bölünür. Bu isə o deməkdir ki, bir ovçunun naşılığı digər ovçuların evə əliboş dönməsilə nəticələnə bilər. Adətən, biz ova üç nəfər gedirik. Çox vaxt atəşi mən açıram. Amma əldə etdiyimiz qənimət üç nəfərin arasında ata malı kimi bölünür. Bu, ovçuların qızıl qanunudur”.

Ayıya atəş açdığı üçün peşiman olub

Ovçu Məmməd yanında silah gəzdirdiyi qırx il ərzində cəmi bir dəfə ayı vurub. O vaxtdan otuz ilə yaxın zaman keçsə də, Məmməd kişi bir daha ayıya güllə atmayıb: “İnsanlar elə bilirlər ki, yer üzündə ən qorxunc heyvan ayıdır. Amma belə deyil. Əgər toxunmasan, ayı insana heç bir zərər yetirməz. Bizim dağlarda ayı çoxdur. Ova gedəndə tez-tez ayı ilə qarşılaşıram. Hər dəfə ayı görəndə yolumu dəyişirəm. İl quraqlıq keçəndə ayılar dağlardan kəndlərə yaxın əraziyə enirlər. Ceyran, cüyür, keçi tapmayanda ayı qoz, fındıq, şabalıd, zoğal, göbələklə qidalanır. Meşədə ayının arı pətəyini dağıdıb, bal yediyini öz gözlərimlə görmüşəm. Amma heç vaxt ona atəş açmamışam. Bunun da səbəbi var. 1984-cü ildə Zaqatalanın Qəbizdərə kəndinin üst tərəfindəki meşədə bir ayı ilə qarşılaşdım. Ard-arda açdığım iki atəşlə onu yerə sərdim. Sonra sürüyə-sürüyə bir talaya gətirib, dərisini soymağa başladım. Birdən-birə məni vahimə basdı. Elə bildim ki, ölmüş bir ayının deyil, canlı insanın dərisini soyuram. Ayı ilə insanın fizioloji quruluşunda qəribə oxşarlıq var. Ayı pəncələri üstə duranda, elə bilirsən ki, qarşında canlı-cüssəli bir insan dayanıb. Etiraf edim ki, həmin gün bərk qorxdum. Bu hadisədən sonra özümə söz verdim ki, bir daha ayıya güllə atmayacağam”.

Yanında balası olan heyvana atəş açmır

Müsahibimiz son vaxtlar meşələrdə vəhşi heyvanların azaldığını deyir. Bunun səbəbini isə hərbi və mülkü vertolyotların tez-tez havaya qalxması ilə izah edir: “Bu il hava quraqlıq keçdiyi üçün meşələrdə tez-tez yanğın olur. Yanğını söndürmək üçün adətən havaya vertolyotlar qalxır. O cümlədən, sərhədlərimizə nəzarət edən hərbi vertolyotları da tez-tez havada görmək mümkündür. Bu isə vəhşi heyvanların, xüsusilə də ceyranın, cüyürün, maralın, dağ keçisinin, təkənin hürkməsinə səbəb olur. Biz ovçuların əsas şikarı sayılan bu heyvanlar vertolyot səsindən hürküb, Dağıstan və Gürcüstan ərazisinə keçirlər. Buna görə də ovçuların işi çətin olur. Düzdür, mən heç vaxt evə əliboş qayıtmıram, amma, bir heyvan vurmaq üçün bəzən iki-üç gün meşədə gecələməli oluram. Ovlamaq üçün ən çətin heyvan təkə sayılır. Çünki bu heyvan, adətən, sıldırım qayalarda dolaşır. Ona yaxın düşmək ovçudan xüsusi çeviklik tələb edir. Təkə cəld heyvan olduğu üçün bir göz qırpımında yoxa çıxa bilir. Bəzən də elə olur ki, vurduğumuz heyvan yüksək yerdə olduğu üçün ətini götürə bilmirik, ya da qayadan aşağı yuvarlandığından istifadə üçün yararsız olur. Buna baxmayaraq, ildə ən azı 2 dəfə təkə vura bilirəm. Çox dadlı olduğu üçün mən də, uşaqlar da təkənin ətini xoşlayırıq. Amma ova gedəndə qarşıma konkret məqsəd qoymuram ki, mütləq təkə vurmalıyam. Qabağıma nə çıxsa, bəxtimi sınayıram. Amma heç vaxt yanında balası olan heyvana atəş açmıram. Hər heyvanın öz ovlanmaq dövrü var. Avqust ayında adətən, maral vururam, sentyabr ayında isə təkənin dövrü başlayır. Ümumiyyətələ, bizim dağlarda ayı, canavar, qaban, maral, təkə, porsuq, ceyran, cüyür, dovşan çox olur. Tez-tez qaban da vururam. Amma biz avarlar qaban əti yemirik. Buna görə də vurduğum qabanın ətini Zaqatala və Balakən şəhərlərində fəaliyyət göstərən restoranlara satıram. Restoranlar qaban ətinin bir kiloqramını ovçulardan 5-6 manata alırlar. Sonunucu dəfə vurduğum qabanın 110 kq əti vardı. Qaban özü murdar heyvan olsa da, qazancı boldur”.

“Biz ov əti ilə böyümüşük”

Məmməd kişi təsərrüfatla məşğul olsa da, ovçuluğu özünün əsas peşəsi sayır. Deyir ki, evindəki soyuducudan heç vaxt ov əti əksik olmur: “Ovçuluq qədim insanın əsas məşğuliyyəti olub. Allah-Təala bütün canlıları insanın rifahı üçün yaradıb. Rəhmətlik atam bizi ov əti ilə saxlayıb. Mənim uşaqlarım da təkə, ceyran, maral, dağ keçisi, dovşan əti yeyə-yeyə böyüyüblər. Hər heyvanın öz dadı var. Ceyran ətindən əsasən xəngəl, qutab, kotlet hazırlanır. Dağ keçisinin yaxşı kababı olur. Maral ətindən həm kabab, həm də buğlama bişiririk. Bizim meşələrdə quş azdır. Buna görə də ancaq qaratoyuq vururuq. Qaratoyuq ətini isə tavada qızardırıq. Dovşan isə ancaq kababa yarayır. Arada porsuq da vururam. Amma biz porsuq əti yemirik. Deyirlər ki, porsuq ətinin müalicəvi əhəmiyyəti var. Sifariş verən olanda vurub pulla satıram. Axı ovçuya patron, digər zəruri ləvazimatlar da lazım olur. Bunları isə pulla alırıq. Buna görə də təkcə qarnımızı deyil, həm də cibimizi düşünməliyik”.

“Ehtiyatlı igidin anası ağlamaz”

Ovçu Məmməd 40 ildən artıq dağlarda dolaşsa, da heç vaxt təhlükə ilə üzləşməyib. Bunun səbəbini son dərəcə ayıq-sayıq adam olması ilə izah edir: “Mən heç vaxt ehtiyatı əldən vermirəm. Gecə meşədə qalanda növbə ilə keşik çəkirik. Vura biləcəyimə dəqiq əmin olmasam, heç vaxt tətiyi çəkmirəm. Şamil adlı bir dostumuz var. Ötən il meşədə yaralı bir ayı ilə qarşılaşmışdı. Ayı onu bir zərbə ilə vurub qayadan aşağı salmışdı. Biz onu tapanda bütün sümükləri qırılmışdı. Yazıq altı ay xəstəxanada yatdı. Bəxti onda gətirmişdi ki, ayı ilə qayalıq ərazidə qarşılaşmışdı. Əgər talada üz-üzə gəlsəydilər, ayı Şamili çoxdan o biri dünyaya göndərmişdi. Biz sonra bildik ki, Şamili vurub qayadan aşağı salan ayı qabanla döyüşdə yaralanıb. Ovçu bilməlidir ki, meşədə hər an yaralı ayı ilə qarşılaşa bilər. Hər halda mən heç bir ovçuya bu taleyi arzulamıram…”

Seymur Verdizadə 

Qafqazinfo

loading...
311 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

Azərbaycanlı Monte Karloda 188 min uddu
Almaniyada niqab qadağan olundu
Azərbaycan “Avroviziya”nın liderləri sırasında
Putin uğur düsturunu dedi
Prezident İlham Əliyevdən
Təbriz filmi “Fəcr”in bütün mükafatlarını aldı - Video
Prezident İlham Əliyev 1 sərəncam, 3 fərman imzaladı
I vitse-prezident qızının xeyriyyə sərgisində - Foto
“Onların müdafiəsinə çoxlu pul xərcləyirik, amma...”
Türkiyə Avropanın pulunu kəsdi: Peşman olacaqlar
ABŞ İrandan tələb etdi: Onları dərhal azad edin!
Ərdoğanın baş müşaviri Moskvada danışdı: İmkan verin...
XİN bu musiqiçiləri qara siyahıya salır
AMEA adlı mükafatlarını təqdim etdi
Güzəştli evlər üçün tələb olunan - Sənədlər
Kəmaləddin Heydərov Qobustanda qəbul keçirdi
Oqtay Əsədov Çavuşoğlu ilə danışdı
Sabah yağış yağacaq - Proqnoz
Ramiz Mehdiyev AMEA yığıncağına qatıldı - Foto
Ailə lotoreyada 83,4 milyon avro uddu
Putindən Şimali Koreya ilə bağlı çağırış
Fransaya susanların Türkiyəyə
Məşhur müğənni uşaqlarının atasına ərə getdi
Rusiyadan ABŞ-a növbəti ittiham: Birbaşa günahkarsınız
Kəndimizin son günü (47-ci yazı)
28 Aprel - Günün qoroskopu
Türkiyə YPG-ni vurmağa başladı: Əlavə qüvvələr yeridilir
Rusiyalı müxalifətçi liderinə hücum edildi
Turistlərlə gələn bələdçilərə yeni şərt qoyula bilər
Türkiyədə referendumun qəti nəticəsi açıqlandı
Rusiyadan növbəti Türkiyə açıqlaması: Narahatıq
ABŞ tarixin ən güclü silahını hazırlayır - Rusiya
Fuad Ələsgərov: Korrupsiya ilə mübarizə Azərbaycanda göstərilən siyasi iradənin təcəssümüdür
145 min lirəyə görə saqqal buraxır
ABŞ və Rusiya arasında nüvə savaşı mümkündür - Puşkov
Bakıdakı kriminal savaşın dəhşətli sonluğu - Video/18+
Trampdan Pentaqona böyük səlahiyyət
Ermənistan milyonlarla insanı təhlükə ilə üz-üzə qoyur - XİN
Gənc lider gerilədi: millətçi Le Penin səsi artır
Qarabağın həllinə doğru... - Məqalə
Bakıda keçiriləcək oyunlar Qətər mediasında - Foto
Xarici İşlər naziri Lyuk Devinlə tərəfdaşlıq sazişini müzakirə etdi
Rusiya hərbi birləşmələrini Suriyadan çıxarır
Ermənistanda gərginlik: Aksiya davam edir
Bu ölkələrin generalları Moskvaya toplaşdı
Prezident İlham Əliyev sərəncam imzaladı
Ramil Usubov Türkiyənin ordu generalı ilə görüşdü
İsrail müstəqil Kürdüstanla bağlı rəsmi mövqeyini açıqladı
“Azərbaycan xalçaları” jurnalının 22-ci sayı nəşr olunub
Təbrizdə “Koroğlu” operası səsləndi - Foto
Türkiyə terror yuvasını vurdu, ABŞ ziyarət etdi – Şok video
FTX terakt törətmək istəyən İŞİD-çiləri yaxaladı - Video
Çin ikinci təyyarədaşıyan gəmisini suya buraxdı - Video
İranlı nazir Urmiya gölü haqda: Yağış yağsa…
Prezident İlham Əliyevə Kəbə ilə bağlı unikal hədiyyə - Foto
Prezident İlham Əliyev tarixi neft quyusu ilə tanış oldu - Foto
Ermənilərin “Vəd”i ABŞ-da rüsvay oldu - Video
Avropanın antitürk kampaniyası: rasist, faşist...
Venesuela Amerikanın ən nüfuzlu qurumundan çıxır
Baş prokuror Zakir Qaralov yeni prokuror təyin etdi
Koreya tarixinin ən böyük hərbi təlimini keçirdi
ABŞ Rusiyanı terrorçulara silah verməkdə suçladı
Kürd lider: PKK bölgədən getməlidir
Türk ordusu Suriyada PKK-nı yenidən hədəf aldı
FHN-dən xüsusi təlim: İslam Oyunlarına hazırlıq
Tramp rekorda imza atdı
Kəndimizin son günü (46-cı yazı)
Prezident İlham Əliyev ona “Şöhrət” ordeni verdi – İki sərəncam
AŞPA sədri üzr istədi: Rusiyanın tələsinə düşdük
ABŞ Avropadan bu malları idxal etməyəcək – Qadağa
Azərbaycan bu ölkəyə də yardım göndərdi
BMT-nin xərcləri nəzarətdən çıxıb - Tramp
Baş Prokurorluq və DİN Tovuzda filial müdirinin qətli ilə bağlı birgə məlumat yayıb
Rusiya Fransa seçkilərində: Makron hədəf alındı
Yıldırım Avropanı Türkiyə ilə bağlı qəti qərara səslədi
İranda Azərbaycan Mədəniyyət Günləri keçirilir - Foto
İran daşnakların mitinq keçirməsinə izn verdi - Fotolar
25 Aprel - Günün qoroskopu
Xanım aparıcı yüksək vəzifəyə təyin edildi
Rusiyadan rəqiblərinə göz dağı: Yeni nəsil qırıcılar... - Video
Tramp
Bu il azərbaycanlı müğənnilərin toy qiyməti - Siyahı
Rakka uğrunda döyüşlər başladı
Elmar Məmmədyarov Litvada Qarabağdan danışdı
Dünyanın ehtiyatlandığı Kim Çen nə edir?
Avropa Ərdoğanı bu səbəbdən qəbul etmir
İş axtaranların nəzərinə! - Mayın 2-si…
Rostropoviç festivalı başladı
Ermənilərdən daha bir uğursuz cəhd - Rəsmi açıqlama
Prezident İlham Əliyev nekroloq imzaladı
Prezident İlham Əliyev sərəncam imzaladı
Muğan dəyişir: 25 min iş yeri ilə içməli su gəlir
Ayfon 8-in görüntüləri yayıldı – Foto
Suriyada kimyəvi hücumu onlar təşkil edib - ABŞ xəfiyyəsi
Bu kitab onu oxuyanları dəli edir- Foto
Rusiya Suriyaya quru qoşunlarını yeridir - İddia
İngiltərə məşhur mükafatı ilk dəfə türkə verdi
Suriyada yeni savaş başlayır: partizan müharibəsi
ABŞ, Rusiya və Çin sürətlə silahlanır - Hesabat
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com