İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
“Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd |


Son dəqiqə

SOSİAL > “Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd

“Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd
Tarix : 20 Avqust 2014 22:36

Ovçuluq onların ata-baba peşəsidir. Atasından qalan qoşalülə qırx ildir ki, ovçu Məmmədin yol yoldaşıdır. İlk atəşi boşa çıxsa da, Məmməd kişi özünü uğursuz ovçu saymır. Zaqatala-Balakən meşələrində ovlamadığı heyvan, vurmadığı quş qalmayıb… 

 

“Atam dedi ki, kefini pozma” Məmməd kişi deyir ki, uşaqlıq illəri dağlarda, meşələrdə keçib. İlk dəfə əlinə silah alanda 13 yaşı olub. Atası ilə birlikdə Balakən dağlarında dolaşanda qarşıdakı təpədə bir ceyran görüblər. Xeyli israr edəndən sonra atası ona atəş açmağa icazə verib: “Silahı əlimə götürəndə çox həyəcanlandım. Atam mənə ürək-dirək verdi, dedi ki, qorxma, tətiyi çək. Dəqiq nişan ala bilmədiyim üçün ceyran bir göz qırpımında yoxa çıxdı. Atam əlini çiynimə qoyub dedi ki, kefini pozma, sən yaxşı ovçu olacaqsan. Sonra bildim ki, vaxtilə atamın da ilk atəşi boşa çıxıbmış. Amma rəhmətlik bizim mahalda ən mahir ovçu sayılırdı…”.

Ovçuların “qızıl qanunu”

Ovçu Məmmədin sözlərinə görə, Zaqatala-Balakən meşələri qoruq ərazisi elan olunduğu üçün onlar qanunları pozmaq məcburiyyətində qalıblar: “Əslində, yaşayış massivindən 6-7 kilometr kənarda qoruq yaradıla bilər. Burada isə dörd bir yanımız qoruq sayılır. Gözümü açandan görmüşəm ki, ata-babalarımız bu dağlarda heyvan ovlayıb, quş vurublar. Əgər bizə kəndimizin yaxınlığındakı dağlarda ov etməyə icazə versələr, qanunları pozmarıq. Ovçuluq bizim dədə-baba peşəmizdir. Kəndliyə dağa çıxmağı, meşəyə girməyi qadağan etmək doğru deyil. Düzdür, qanunsuz ov etdiyimiz üçün heç kim bizi asıb-kəsmir. Meşə gözətçiləri ilə qarşılaşanda çox vaxt özlərini görməməzliyə vururlar. Elə biz də çalışırıq ki, onların gözünə görünməyək…”.

Həmsöhbətimiz ovçuluğu çətin və məsuliyyətli peşə kimi xarakterizə edir. Deyir ki, kiçik bir ehtiyatsızlıq ovçunun həyatına son qoya bilər: “Ovçu atəş açmazdan əvvəl yuz olçüb , bir biçməlidir. Dəqiq olmayan atəş ovçunu çətin vəziyyətdə qoya bilər. Şikarın əldən çıxması ovda iştirak edən hamı üçün pis başlanğıcdır. Qaydaya görə, vurulmuş ov prosesdə iştirak edən ovçuların arasında bərabər bölünür. Bu isə o deməkdir ki, bir ovçunun naşılığı digər ovçuların evə əliboş dönməsilə nəticələnə bilər. Adətən, biz ova üç nəfər gedirik. Çox vaxt atəşi mən açıram. Amma əldə etdiyimiz qənimət üç nəfərin arasında ata malı kimi bölünür. Bu, ovçuların qızıl qanunudur”.

Ayıya atəş açdığı üçün peşiman olub

Ovçu Məmməd yanında silah gəzdirdiyi qırx il ərzində cəmi bir dəfə ayı vurub. O vaxtdan otuz ilə yaxın zaman keçsə də, Məmməd kişi bir daha ayıya güllə atmayıb: “İnsanlar elə bilirlər ki, yer üzündə ən qorxunc heyvan ayıdır. Amma belə deyil. Əgər toxunmasan, ayı insana heç bir zərər yetirməz. Bizim dağlarda ayı çoxdur. Ova gedəndə tez-tez ayı ilə qarşılaşıram. Hər dəfə ayı görəndə yolumu dəyişirəm. İl quraqlıq keçəndə ayılar dağlardan kəndlərə yaxın əraziyə enirlər. Ceyran, cüyür, keçi tapmayanda ayı qoz, fındıq, şabalıd, zoğal, göbələklə qidalanır. Meşədə ayının arı pətəyini dağıdıb, bal yediyini öz gözlərimlə görmüşəm. Amma heç vaxt ona atəş açmamışam. Bunun da səbəbi var. 1984-cü ildə Zaqatalanın Qəbizdərə kəndinin üst tərəfindəki meşədə bir ayı ilə qarşılaşdım. Ard-arda açdığım iki atəşlə onu yerə sərdim. Sonra sürüyə-sürüyə bir talaya gətirib, dərisini soymağa başladım. Birdən-birə məni vahimə basdı. Elə bildim ki, ölmüş bir ayının deyil, canlı insanın dərisini soyuram. Ayı ilə insanın fizioloji quruluşunda qəribə oxşarlıq var. Ayı pəncələri üstə duranda, elə bilirsən ki, qarşında canlı-cüssəli bir insan dayanıb. Etiraf edim ki, həmin gün bərk qorxdum. Bu hadisədən sonra özümə söz verdim ki, bir daha ayıya güllə atmayacağam”.

Yanında balası olan heyvana atəş açmır

Müsahibimiz son vaxtlar meşələrdə vəhşi heyvanların azaldığını deyir. Bunun səbəbini isə hərbi və mülkü vertolyotların tez-tez havaya qalxması ilə izah edir: “Bu il hava quraqlıq keçdiyi üçün meşələrdə tez-tez yanğın olur. Yanğını söndürmək üçün adətən havaya vertolyotlar qalxır. O cümlədən, sərhədlərimizə nəzarət edən hərbi vertolyotları da tez-tez havada görmək mümkündür. Bu isə vəhşi heyvanların, xüsusilə də ceyranın, cüyürün, maralın, dağ keçisinin, təkənin hürkməsinə səbəb olur. Biz ovçuların əsas şikarı sayılan bu heyvanlar vertolyot səsindən hürküb, Dağıstan və Gürcüstan ərazisinə keçirlər. Buna görə də ovçuların işi çətin olur. Düzdür, mən heç vaxt evə əliboş qayıtmıram, amma, bir heyvan vurmaq üçün bəzən iki-üç gün meşədə gecələməli oluram. Ovlamaq üçün ən çətin heyvan təkə sayılır. Çünki bu heyvan, adətən, sıldırım qayalarda dolaşır. Ona yaxın düşmək ovçudan xüsusi çeviklik tələb edir. Təkə cəld heyvan olduğu üçün bir göz qırpımında yoxa çıxa bilir. Bəzən də elə olur ki, vurduğumuz heyvan yüksək yerdə olduğu üçün ətini götürə bilmirik, ya da qayadan aşağı yuvarlandığından istifadə üçün yararsız olur. Buna baxmayaraq, ildə ən azı 2 dəfə təkə vura bilirəm. Çox dadlı olduğu üçün mən də, uşaqlar da təkənin ətini xoşlayırıq. Amma ova gedəndə qarşıma konkret məqsəd qoymuram ki, mütləq təkə vurmalıyam. Qabağıma nə çıxsa, bəxtimi sınayıram. Amma heç vaxt yanında balası olan heyvana atəş açmıram. Hər heyvanın öz ovlanmaq dövrü var. Avqust ayında adətən, maral vururam, sentyabr ayında isə təkənin dövrü başlayır. Ümumiyyətələ, bizim dağlarda ayı, canavar, qaban, maral, təkə, porsuq, ceyran, cüyür, dovşan çox olur. Tez-tez qaban da vururam. Amma biz avarlar qaban əti yemirik. Buna görə də vurduğum qabanın ətini Zaqatala və Balakən şəhərlərində fəaliyyət göstərən restoranlara satıram. Restoranlar qaban ətinin bir kiloqramını ovçulardan 5-6 manata alırlar. Sonunucu dəfə vurduğum qabanın 110 kq əti vardı. Qaban özü murdar heyvan olsa da, qazancı boldur”.

“Biz ov əti ilə böyümüşük”

Məmməd kişi təsərrüfatla məşğul olsa da, ovçuluğu özünün əsas peşəsi sayır. Deyir ki, evindəki soyuducudan heç vaxt ov əti əksik olmur: “Ovçuluq qədim insanın əsas məşğuliyyəti olub. Allah-Təala bütün canlıları insanın rifahı üçün yaradıb. Rəhmətlik atam bizi ov əti ilə saxlayıb. Mənim uşaqlarım da təkə, ceyran, maral, dağ keçisi, dovşan əti yeyə-yeyə böyüyüblər. Hər heyvanın öz dadı var. Ceyran ətindən əsasən xəngəl, qutab, kotlet hazırlanır. Dağ keçisinin yaxşı kababı olur. Maral ətindən həm kabab, həm də buğlama bişiririk. Bizim meşələrdə quş azdır. Buna görə də ancaq qaratoyuq vururuq. Qaratoyuq ətini isə tavada qızardırıq. Dovşan isə ancaq kababa yarayır. Arada porsuq da vururam. Amma biz porsuq əti yemirik. Deyirlər ki, porsuq ətinin müalicəvi əhəmiyyəti var. Sifariş verən olanda vurub pulla satıram. Axı ovçuya patron, digər zəruri ləvazimatlar da lazım olur. Bunları isə pulla alırıq. Buna görə də təkcə qarnımızı deyil, həm də cibimizi düşünməliyik”.

“Ehtiyatlı igidin anası ağlamaz”

Ovçu Məmməd 40 ildən artıq dağlarda dolaşsa, da heç vaxt təhlükə ilə üzləşməyib. Bunun səbəbini son dərəcə ayıq-sayıq adam olması ilə izah edir: “Mən heç vaxt ehtiyatı əldən vermirəm. Gecə meşədə qalanda növbə ilə keşik çəkirik. Vura biləcəyimə dəqiq əmin olmasam, heç vaxt tətiyi çəkmirəm. Şamil adlı bir dostumuz var. Ötən il meşədə yaralı bir ayı ilə qarşılaşmışdı. Ayı onu bir zərbə ilə vurub qayadan aşağı salmışdı. Biz onu tapanda bütün sümükləri qırılmışdı. Yazıq altı ay xəstəxanada yatdı. Bəxti onda gətirmişdi ki, ayı ilə qayalıq ərazidə qarşılaşmışdı. Əgər talada üz-üzə gəlsəydilər, ayı Şamili çoxdan o biri dünyaya göndərmişdi. Biz sonra bildik ki, Şamili vurub qayadan aşağı salan ayı qabanla döyüşdə yaralanıb. Ovçu bilməlidir ki, meşədə hər an yaralı ayı ilə qarşılaşa bilər. Hər halda mən heç bir ovçuya bu taleyi arzulamıram…”

Seymur Verdizadə 

Qafqazinfo

loading...
171 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

Əmək pensiyalarının sığorta hissəsi artırıldı
Azərbaycan Türkiyədən uşaq geyimi idxal edən ölkələr siyahısında 3-cü pilləyə qalxıb
Prezident İlham Əliyev Həsən Ruhaniyə başsağlığı verib
Xəbərdarlıq: Yollar buz bağlayacaq
Deputatlarımız Maliyə gedir - Dağlıq Qarabağ məsələsi müzakirə olunacaq
Günün qoroskopu: baş verənləri diqqətlə izləyin
Berlindən Rusiya və Türkiyənin Suriyadakı uğuruna - Reaksiya
Qorbaçov buna görə cavab verməlidir - Rusiyalı deputat
Rusiya ilə Suriya arasında şok müqavilə
ABŞ-da yeni dövr: Donald Tramp and içdi
Ukrayna 20 Yanvar faciəsini andı
Britaniyadan Kremlə tələb: “Topraqları geri qaytar”
Qambiyada vəziyyət gərginləşdi: 45 min insan ölkədən qaçdı
Əsəd istefa şərtini açıqladı
Cəmilov Krım türklərinə səsləndi: “Tərk etməyin”
Ordumuz 20 Yanvar şəhidlərini andı - Foto
Obama prezident kimi son zəngini bu liderə etdi
Dünya ölkələri 20 Yanvarı anır - Foto
Gürcüstanda qaz böhranı: Müxalifət təcili izahat tələb edir
Türkiyədən ABŞ-a İncirlik tənqidi
27 il öncənin həqiqətləri: Kimdir günahkar?
Alman kəşfiyyatının Türkiyə narahatlığı
Tramp və nüvə çemodanı: “qırmızı düymə” necə basılır...
20 yanvar-tariximizin qanlı və şanlı səhifəsi - FOTO
“Qafqaz”ın taleyinə aydınlıq gətirildi - Nazirlikdə görüş
Nobel sülh ödülçüsünün 20 Yanvar qırğını
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
20 Yanvar şəhidləri Bakı İstintaq Təcridxanasında da anıldı
20 Yanvar faciəsi Los-Ancelesdə - Foto
20 Yanvar faciəsinin iyirmi yeddinci ildönümü Cəlilabadda rayonundada anıldı
Prezident İlham Əliyev Şəhidlər Xiyabanında
20 Yanvar faciəsinin iyirmi yeddinci ildönümüdür
Xəbərdarlıq: Havalar kəskin soyuyur
20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi Vaterloda yad edildi - Foto
Alman kəşfiyyatı: PKK bizə görə...
Livan mətbuatında 20 yanvar faciəsi ilə bağlı məqalə
Trampın dedikləri gözəldir - Yıldırım
Cənubda 100 min hektarlıq park yaradılacaq
Əsəddən Astana sammitinə reaksiya
ABŞ İŞİD-in 2 düşərgəsini məhv etdi
Gülənin yaxınına tarixi cəza - 319 il
Bakıda kirayə mənzillər bahalaşdı
Bu dövlət rüsumlarının məbləği azaldılır
Uçuş təhlükəsizliyi ilə bağlı proqram hazırlanır
Afrika İttifaqı bu islam ölkəsinə hücuma hazırlaşır
Rusiyada hakimiyyətdən narazılıq artır - Sorğu
Bu universitetlər də bağlanacaq - Adlar
Trampın ailəsi haqqında - Bildiklərimiz və bilmədiklərimiz
Ankarada Rusiya səfirinin qətli ilə bağlı 2 nəfər saxlanılıb
Pol Makkartni
Necə edək ki, ibadətlərimizdən ləzzət ala bilək?
Nərimanov Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının 3 nömrəli Sahə İnzibati Ərazi Dairəsi üzrə nümayəndəliyinin 2016-cı ilin yekunlarına həsr olunmuş hesabat yığıncağı keçirilib.
Sabah bağlanacaq yolların SİYAHISI açıqlandı
Seulda 20 Yanvar faciəsinin 27-ci ildönümü qeyd olunub
Xırdalanda 6 otaqlı ev yanıb
19 Yanvar - Günün qoroskopu
Türkiyədən NATO-ya Rusiya ilə bağlı xəbərdarlıq
Yadplanetlilərin varlığını təsdiqləyən 10 fakt - Video
İctimai yerlərdə siqaret qadağan edilə bilər
Yeddinci qitənin tədqiqinə başlanılır
Azərbaycanlılar Gürcüstanda rekord qırdılar - Video
Çin 1 milyondan çox vətəndaşı köçürür - Səbəb
13 il ərzində Azərbaycanda nə qədər məscid tikilib?
İlham Əliyev Poroşenko ilə görüşdü - Foto
Kəndimizin son günü (16-cı yazı)
Azərbaycan və Çexiya memorandum imzaladı
Prezident İlham Əliyev azərbaycanlı milyarderlə görüşdü
Ən böyük alman bankı ABŞ qarşısında diz çökdü
Tramp sevib evlənib... - Sərdar Ortaç
Mosulun şərqi İŞİD-dən təmizləmdi
ABŞ: “Rusiya beynəlxalq liberal nizamı dağıdır”
Daxili İşlər naziri, general-polkovnik Ramil Usubov əməliyyat müşavirəsi keçirdi
AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasının və M.Ə.Sabir Fondunun əməkaşlığına dair təqdimat keçirilib - Foto
Futbolçu terrorist elan edildi
Netanyahu: “Biz ərəblərlə gizli şəkildə…”
Biləsuvarda müəllim dərsdə öldü - Səbəb
Vals: “Tramp Avropaya müharibə elan edib”
Yanukoviçin rus ordusunu çağırdığı şok məktub üzə çıxdı
“Reina”nın arxasında kim dayanır? - Nazir açıqladı
Kremlin adamı: “Putindən yardım istəmədim”
Bakı məktəblisi erməniyə 10:0 qalib gəldi
Kamilə Türkiyəni niyə tərk etdi?
Kılıçdaroğlu tələb etdi, Baxçalı ilə görüşdü
Mərkəzi Bankda struktur dəyişiklikləri oldu
Agentlikdən taksi sürücülərinə xəbərdarlıq
Tiflisdə narazılıq artır: “Qazprom”a qarşı aksiyalar
Hava yenidən soyuyur: Qar yağacaq
Makkeyndən Putinə inanılmaz sözlər: Onun sayəsində...
Prezident İlham Əliyev səudiyyəli nazirlə görüşdü
Prezident İlham Əliyev Aleks Karpla görüşüb
Prezident İlham Əliyev CISCO şirkətinin icraçı sədri ilə görüşüb
Mərkəzi Bank manatın məzənnəsini açıqladı
Bu günəcən açılmayan 5 sirli hadisə - Video
Transxəzər marşrutu üzrə ilk iclas keçirildi
Prezident İlham Əliyev Davosda bir sıra görüşlər keçirdi
Prezident İlham Əliyev isveçrəli həmkarı ilə görüşdü
İSESKO-dan Ermənistanla bağlı bəyanat
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com