İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
“Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd |


Son dəqiqə

SOSİAL > “Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd

“Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd
Tarix : 20 Avqust 2014 22:36

Ovçuluq onların ata-baba peşəsidir. Atasından qalan qoşalülə qırx ildir ki, ovçu Məmmədin yol yoldaşıdır. İlk atəşi boşa çıxsa da, Məmməd kişi özünü uğursuz ovçu saymır. Zaqatala-Balakən meşələrində ovlamadığı heyvan, vurmadığı quş qalmayıb… 

 

“Atam dedi ki, kefini pozma” Məmməd kişi deyir ki, uşaqlıq illəri dağlarda, meşələrdə keçib. İlk dəfə əlinə silah alanda 13 yaşı olub. Atası ilə birlikdə Balakən dağlarında dolaşanda qarşıdakı təpədə bir ceyran görüblər. Xeyli israr edəndən sonra atası ona atəş açmağa icazə verib: “Silahı əlimə götürəndə çox həyəcanlandım. Atam mənə ürək-dirək verdi, dedi ki, qorxma, tətiyi çək. Dəqiq nişan ala bilmədiyim üçün ceyran bir göz qırpımında yoxa çıxdı. Atam əlini çiynimə qoyub dedi ki, kefini pozma, sən yaxşı ovçu olacaqsan. Sonra bildim ki, vaxtilə atamın da ilk atəşi boşa çıxıbmış. Amma rəhmətlik bizim mahalda ən mahir ovçu sayılırdı…”.

Ovçuların “qızıl qanunu”

Ovçu Məmmədin sözlərinə görə, Zaqatala-Balakən meşələri qoruq ərazisi elan olunduğu üçün onlar qanunları pozmaq məcburiyyətində qalıblar: “Əslində, yaşayış massivindən 6-7 kilometr kənarda qoruq yaradıla bilər. Burada isə dörd bir yanımız qoruq sayılır. Gözümü açandan görmüşəm ki, ata-babalarımız bu dağlarda heyvan ovlayıb, quş vurublar. Əgər bizə kəndimizin yaxınlığındakı dağlarda ov etməyə icazə versələr, qanunları pozmarıq. Ovçuluq bizim dədə-baba peşəmizdir. Kəndliyə dağa çıxmağı, meşəyə girməyi qadağan etmək doğru deyil. Düzdür, qanunsuz ov etdiyimiz üçün heç kim bizi asıb-kəsmir. Meşə gözətçiləri ilə qarşılaşanda çox vaxt özlərini görməməzliyə vururlar. Elə biz də çalışırıq ki, onların gözünə görünməyək…”.

Həmsöhbətimiz ovçuluğu çətin və məsuliyyətli peşə kimi xarakterizə edir. Deyir ki, kiçik bir ehtiyatsızlıq ovçunun həyatına son qoya bilər: “Ovçu atəş açmazdan əvvəl yuz olçüb , bir biçməlidir. Dəqiq olmayan atəş ovçunu çətin vəziyyətdə qoya bilər. Şikarın əldən çıxması ovda iştirak edən hamı üçün pis başlanğıcdır. Qaydaya görə, vurulmuş ov prosesdə iştirak edən ovçuların arasında bərabər bölünür. Bu isə o deməkdir ki, bir ovçunun naşılığı digər ovçuların evə əliboş dönməsilə nəticələnə bilər. Adətən, biz ova üç nəfər gedirik. Çox vaxt atəşi mən açıram. Amma əldə etdiyimiz qənimət üç nəfərin arasında ata malı kimi bölünür. Bu, ovçuların qızıl qanunudur”.

Ayıya atəş açdığı üçün peşiman olub

Ovçu Məmməd yanında silah gəzdirdiyi qırx il ərzində cəmi bir dəfə ayı vurub. O vaxtdan otuz ilə yaxın zaman keçsə də, Məmməd kişi bir daha ayıya güllə atmayıb: “İnsanlar elə bilirlər ki, yer üzündə ən qorxunc heyvan ayıdır. Amma belə deyil. Əgər toxunmasan, ayı insana heç bir zərər yetirməz. Bizim dağlarda ayı çoxdur. Ova gedəndə tez-tez ayı ilə qarşılaşıram. Hər dəfə ayı görəndə yolumu dəyişirəm. İl quraqlıq keçəndə ayılar dağlardan kəndlərə yaxın əraziyə enirlər. Ceyran, cüyür, keçi tapmayanda ayı qoz, fındıq, şabalıd, zoğal, göbələklə qidalanır. Meşədə ayının arı pətəyini dağıdıb, bal yediyini öz gözlərimlə görmüşəm. Amma heç vaxt ona atəş açmamışam. Bunun da səbəbi var. 1984-cü ildə Zaqatalanın Qəbizdərə kəndinin üst tərəfindəki meşədə bir ayı ilə qarşılaşdım. Ard-arda açdığım iki atəşlə onu yerə sərdim. Sonra sürüyə-sürüyə bir talaya gətirib, dərisini soymağa başladım. Birdən-birə məni vahimə basdı. Elə bildim ki, ölmüş bir ayının deyil, canlı insanın dərisini soyuram. Ayı ilə insanın fizioloji quruluşunda qəribə oxşarlıq var. Ayı pəncələri üstə duranda, elə bilirsən ki, qarşında canlı-cüssəli bir insan dayanıb. Etiraf edim ki, həmin gün bərk qorxdum. Bu hadisədən sonra özümə söz verdim ki, bir daha ayıya güllə atmayacağam”.

Yanında balası olan heyvana atəş açmır

Müsahibimiz son vaxtlar meşələrdə vəhşi heyvanların azaldığını deyir. Bunun səbəbini isə hərbi və mülkü vertolyotların tez-tez havaya qalxması ilə izah edir: “Bu il hava quraqlıq keçdiyi üçün meşələrdə tez-tez yanğın olur. Yanğını söndürmək üçün adətən havaya vertolyotlar qalxır. O cümlədən, sərhədlərimizə nəzarət edən hərbi vertolyotları da tez-tez havada görmək mümkündür. Bu isə vəhşi heyvanların, xüsusilə də ceyranın, cüyürün, maralın, dağ keçisinin, təkənin hürkməsinə səbəb olur. Biz ovçuların əsas şikarı sayılan bu heyvanlar vertolyot səsindən hürküb, Dağıstan və Gürcüstan ərazisinə keçirlər. Buna görə də ovçuların işi çətin olur. Düzdür, mən heç vaxt evə əliboş qayıtmıram, amma, bir heyvan vurmaq üçün bəzən iki-üç gün meşədə gecələməli oluram. Ovlamaq üçün ən çətin heyvan təkə sayılır. Çünki bu heyvan, adətən, sıldırım qayalarda dolaşır. Ona yaxın düşmək ovçudan xüsusi çeviklik tələb edir. Təkə cəld heyvan olduğu üçün bir göz qırpımında yoxa çıxa bilir. Bəzən də elə olur ki, vurduğumuz heyvan yüksək yerdə olduğu üçün ətini götürə bilmirik, ya da qayadan aşağı yuvarlandığından istifadə üçün yararsız olur. Buna baxmayaraq, ildə ən azı 2 dəfə təkə vura bilirəm. Çox dadlı olduğu üçün mən də, uşaqlar da təkənin ətini xoşlayırıq. Amma ova gedəndə qarşıma konkret məqsəd qoymuram ki, mütləq təkə vurmalıyam. Qabağıma nə çıxsa, bəxtimi sınayıram. Amma heç vaxt yanında balası olan heyvana atəş açmıram. Hər heyvanın öz ovlanmaq dövrü var. Avqust ayında adətən, maral vururam, sentyabr ayında isə təkənin dövrü başlayır. Ümumiyyətələ, bizim dağlarda ayı, canavar, qaban, maral, təkə, porsuq, ceyran, cüyür, dovşan çox olur. Tez-tez qaban da vururam. Amma biz avarlar qaban əti yemirik. Buna görə də vurduğum qabanın ətini Zaqatala və Balakən şəhərlərində fəaliyyət göstərən restoranlara satıram. Restoranlar qaban ətinin bir kiloqramını ovçulardan 5-6 manata alırlar. Sonunucu dəfə vurduğum qabanın 110 kq əti vardı. Qaban özü murdar heyvan olsa da, qazancı boldur”.

“Biz ov əti ilə böyümüşük”

Məmməd kişi təsərrüfatla məşğul olsa da, ovçuluğu özünün əsas peşəsi sayır. Deyir ki, evindəki soyuducudan heç vaxt ov əti əksik olmur: “Ovçuluq qədim insanın əsas məşğuliyyəti olub. Allah-Təala bütün canlıları insanın rifahı üçün yaradıb. Rəhmətlik atam bizi ov əti ilə saxlayıb. Mənim uşaqlarım da təkə, ceyran, maral, dağ keçisi, dovşan əti yeyə-yeyə böyüyüblər. Hər heyvanın öz dadı var. Ceyran ətindən əsasən xəngəl, qutab, kotlet hazırlanır. Dağ keçisinin yaxşı kababı olur. Maral ətindən həm kabab, həm də buğlama bişiririk. Bizim meşələrdə quş azdır. Buna görə də ancaq qaratoyuq vururuq. Qaratoyuq ətini isə tavada qızardırıq. Dovşan isə ancaq kababa yarayır. Arada porsuq da vururam. Amma biz porsuq əti yemirik. Deyirlər ki, porsuq ətinin müalicəvi əhəmiyyəti var. Sifariş verən olanda vurub pulla satıram. Axı ovçuya patron, digər zəruri ləvazimatlar da lazım olur. Bunları isə pulla alırıq. Buna görə də təkcə qarnımızı deyil, həm də cibimizi düşünməliyik”.

“Ehtiyatlı igidin anası ağlamaz”

Ovçu Məmməd 40 ildən artıq dağlarda dolaşsa, da heç vaxt təhlükə ilə üzləşməyib. Bunun səbəbini son dərəcə ayıq-sayıq adam olması ilə izah edir: “Mən heç vaxt ehtiyatı əldən vermirəm. Gecə meşədə qalanda növbə ilə keşik çəkirik. Vura biləcəyimə dəqiq əmin olmasam, heç vaxt tətiyi çəkmirəm. Şamil adlı bir dostumuz var. Ötən il meşədə yaralı bir ayı ilə qarşılaşmışdı. Ayı onu bir zərbə ilə vurub qayadan aşağı salmışdı. Biz onu tapanda bütün sümükləri qırılmışdı. Yazıq altı ay xəstəxanada yatdı. Bəxti onda gətirmişdi ki, ayı ilə qayalıq ərazidə qarşılaşmışdı. Əgər talada üz-üzə gəlsəydilər, ayı Şamili çoxdan o biri dünyaya göndərmişdi. Biz sonra bildik ki, Şamili vurub qayadan aşağı salan ayı qabanla döyüşdə yaralanıb. Ovçu bilməlidir ki, meşədə hər an yaralı ayı ilə qarşılaşa bilər. Hər halda mən heç bir ovçuya bu taleyi arzulamıram…”

Seymur Verdizadə 

Qafqazinfo

loading...
199 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

Cənubi Koreya prezidenti həbs olundu – Korrupsiya
Dəhşətli fırtına olacaq - Xəbərdarlıq
İsrail də BMT-nin pulunu kəsdi – Səbəb
Bjezinski: “Rusiyanın ərazi aclığı var”
Trampın viza qadağası təxirə salındı
Çevriliş sirləri Türkiyədə gizlənib - Nazir
Kişi və qadınlara milyonlar xərcləyən, ərinin yanında başqaları ilə oturub-duran YƏHUDİ QIZI
Türkiyə artıq Avropanın müttəfiqi deyil - Nazir
Kəndimizin son günü (37-ci yazı)
30 Mart - Günün qoroskopu
Ukrayna günahı Rusiyanın üzərinə atmaq istəyir - Lavrov
Ronaldonun adı beynəlxalq aeroporta verildi - Foto
ABŞ-da yeni 11 Sentyabr planlaşdırılır – Şok iddia
Suriyada razılaşma - Ən böyük təxliyə
Bakıya görə İrəvanla... - Pakistan mətbuatı
Rumıniyanın sabiq regional inkişaf və turizm naziri həbs edildi
Sərnişinin həyatını xilas edən sürücü mükafatlandırıldı
15 iyulun daha bir şok planı üzə çıxdı: O öldürüləcəkdi...
Bakıya səfər edəcəyimdən çox məmnunam - Brül
Türkiyədən çox şey asılıdır - Rusiya
AMEA Naxçıvan Bölməsi Rəyasət Heyətinin iclası keçirilib - Foto
Rusiyalı tanınmış alim Xocalı ilə bağlı petisiya hazırladı
150-yə yaxın məcburi köçkün işə qəbul edildi - Foto
Bir çox strateji yerləri işğaldan azad etdik - Norvuzov
Dəmirdaşa 142 il həbs cəzası...
Oreşkin: “Rusiya SSRİ-ni bərpa etmək gücündə deyil”
İtaliya KİV-də Bakı limanı haqda yazı çap olundu
Britaniya: “NATO-dan çıxmayacağıq”
Planetin məhvinə səbəb ola biləcək – 5 təcrübə
Zelandiyadan 3 milyonluq yardım
“Xalqbank” müavini tutuldu, Çavuşoğludan ABŞ-a - Mesaj
Bakılı oğlandan gözəl ifa - Video
Azərbaycanda
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
60 milyardlıq Breksit başladı
İran və Rusiya viza rejimini ləğv etdi
29 Mart - Günün qoroskopu
İdmançılarımızdan Macarıstanda uğurlu start
Bakıda ən bahalı yaşayış evinin qiyməti - 3.3 milyon
Türkiyədən kürd bayrağına reaksiya: Doğru deyil
Şotlandiyadan müstəqillik yolunda ilk addım
Türkiyə-ABŞ-la razılaşa bilməyəcək - Admiral
Yeni konsepsiyalı ilk kompleks - kitabxana açıldı - Foto
FETÖ-çuların toplantısına belə basqın edildi - Video
Rusiya ilə İran üçüncü ölkələri... - Ruhani
“Aksent”in rəhbəri: “Bakını çox sevirəm”
Ərdoğan Bakı-Tiflis-Qars layihəsinin açılışına qatılacaq
İraqda sünni muxtariyyəti yaradılmayacaq
Bu il ali məktəblərə qəbulun keçid balları açıqlandı
Bakı ilə bağlı bu xəbər dünyanın 158 KİV-ində dərc edildi - Foto
Rusiya: “Orada MDB-dən 10 min terrorçu var”
Fabrikə hücum edən İŞİD-çilər məhv oldu
Əməkdar artist vəfat etdi
Lukaşenkodan erməni səfirə: “Lapşini kimə verməliydik?”
Rusiya İran hərbi bazasından istifadə edə bilər
Bundan sonra bu dillə danışacağıq – Video
“Heç kimə İsraili küsdürməyə izn verməyəcəyik”
Kissincer: “Putin sizinçün Hitler deyil”
ABŞ dövlət katibindən Qarabağ açıqlaması
İnsan beyni ilə kompüter birləşir - Dünyanı dəyişəcək kəşf
Gürcülərin Şengen ölkələrinə vizasız gedişi başladı
Tramp bizi yeni müharibəyə aparır - Senator
Prezident 30 əfv sərəncamı imzaladı
Putin: “Balkanlardan narahatıq”
Mərkəzi Bank yeni məzənnəni açıqladı
28 Mart - Günün qoroskopu
Ən çox qazanan futbolçu və məşqçi kimdir?
Kəndimizin son günü (36-cı yazı)
İstanbul susuz idi, çöp dağları... - Ərdoğan
Uzunömürlülərlə bağlı maraqlı fakt aşkarlandı
Azərbaycan – Almaniya: Kim necə oynadı?
Putinlə Ruhani Trampı müzakirəyə çıxarır?
Matviyenkodan Bakı açıqlaması:
Kreml Rusiyadakı mitinqləri diqqətlə analiz edir
Sevda: “O haqda danışmağa utanıram...”
Bakının bu küçələrində hərəkət dayandırılacaq - 5 gün
İŞİD rus helikopterini vurub? - Açıqlama
Türkiyə Ardasız qaldı
Həkim jurnalistdən rüşvət tələb etdi
Əflatun Amaşov Dzidziquri ilə görüşdü
31 Mart - Azərbaycanlıların Sоyqırımı Günü ilə əlaqədar sərgi təşkil olunub
Azərbaycanlı qız erməni müəllimi məhv etdi - Polşada
“Rusiya Ukraynanı daxildən parçalamaq istəyir”
Piyadanı vuraraq hadisə yerindən qaçan sürücü tutulub
Ermənistan üç günə 3 hərbçi itirib – Aydəmirov
Saakyan: “20 il sonra Ermənistan olmayacaq”
XİN-dən ermənilərin Şuşa vandalizminə - Reaksiya
Əməkdar artist bazarda maşın satır - Foto
Rusiya ABŞ-a görə BMT TŞ-ni toplayır
Rusiya Mərkəzi Asiyada təlimlərə başladı
Məsud Özil kədərli həyatından danışdı
SSRİ-nin məşhur “Volqa”ları qayıdır
ABŞ-dan etiraf: “Gülən Bin Laden qədər...”
27 Mart - Günün qoroskopu
Koreya hakerləri dünya banklarına hücum etdi
Hakan Şükür “Qalatasaray”dan qovuldu - Son qərar
Kəndimizin son günü (35-ci yazı)
Almanlara məğlub olduq - Video
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com