İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
“Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd |


Son dəqiqə

SOSİAL > “Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd

“Elə bildim ki, insan dərisi soyuram” – Ovçu Məmməd
Tarix : 20 Avqust 2014 22:36

Ovçuluq onların ata-baba peşəsidir. Atasından qalan qoşalülə qırx ildir ki, ovçu Məmmədin yol yoldaşıdır. İlk atəşi boşa çıxsa da, Məmməd kişi özünü uğursuz ovçu saymır. Zaqatala-Balakən meşələrində ovlamadığı heyvan, vurmadığı quş qalmayıb… 

 

“Atam dedi ki, kefini pozma” Məmməd kişi deyir ki, uşaqlıq illəri dağlarda, meşələrdə keçib. İlk dəfə əlinə silah alanda 13 yaşı olub. Atası ilə birlikdə Balakən dağlarında dolaşanda qarşıdakı təpədə bir ceyran görüblər. Xeyli israr edəndən sonra atası ona atəş açmağa icazə verib: “Silahı əlimə götürəndə çox həyəcanlandım. Atam mənə ürək-dirək verdi, dedi ki, qorxma, tətiyi çək. Dəqiq nişan ala bilmədiyim üçün ceyran bir göz qırpımında yoxa çıxdı. Atam əlini çiynimə qoyub dedi ki, kefini pozma, sən yaxşı ovçu olacaqsan. Sonra bildim ki, vaxtilə atamın da ilk atəşi boşa çıxıbmış. Amma rəhmətlik bizim mahalda ən mahir ovçu sayılırdı…”.

Ovçuların “qızıl qanunu”

Ovçu Məmmədin sözlərinə görə, Zaqatala-Balakən meşələri qoruq ərazisi elan olunduğu üçün onlar qanunları pozmaq məcburiyyətində qalıblar: “Əslində, yaşayış massivindən 6-7 kilometr kənarda qoruq yaradıla bilər. Burada isə dörd bir yanımız qoruq sayılır. Gözümü açandan görmüşəm ki, ata-babalarımız bu dağlarda heyvan ovlayıb, quş vurublar. Əgər bizə kəndimizin yaxınlığındakı dağlarda ov etməyə icazə versələr, qanunları pozmarıq. Ovçuluq bizim dədə-baba peşəmizdir. Kəndliyə dağa çıxmağı, meşəyə girməyi qadağan etmək doğru deyil. Düzdür, qanunsuz ov etdiyimiz üçün heç kim bizi asıb-kəsmir. Meşə gözətçiləri ilə qarşılaşanda çox vaxt özlərini görməməzliyə vururlar. Elə biz də çalışırıq ki, onların gözünə görünməyək…”.

Həmsöhbətimiz ovçuluğu çətin və məsuliyyətli peşə kimi xarakterizə edir. Deyir ki, kiçik bir ehtiyatsızlıq ovçunun həyatına son qoya bilər: “Ovçu atəş açmazdan əvvəl yuz olçüb , bir biçməlidir. Dəqiq olmayan atəş ovçunu çətin vəziyyətdə qoya bilər. Şikarın əldən çıxması ovda iştirak edən hamı üçün pis başlanğıcdır. Qaydaya görə, vurulmuş ov prosesdə iştirak edən ovçuların arasında bərabər bölünür. Bu isə o deməkdir ki, bir ovçunun naşılığı digər ovçuların evə əliboş dönməsilə nəticələnə bilər. Adətən, biz ova üç nəfər gedirik. Çox vaxt atəşi mən açıram. Amma əldə etdiyimiz qənimət üç nəfərin arasında ata malı kimi bölünür. Bu, ovçuların qızıl qanunudur”.

Ayıya atəş açdığı üçün peşiman olub

Ovçu Məmməd yanında silah gəzdirdiyi qırx il ərzində cəmi bir dəfə ayı vurub. O vaxtdan otuz ilə yaxın zaman keçsə də, Məmməd kişi bir daha ayıya güllə atmayıb: “İnsanlar elə bilirlər ki, yer üzündə ən qorxunc heyvan ayıdır. Amma belə deyil. Əgər toxunmasan, ayı insana heç bir zərər yetirməz. Bizim dağlarda ayı çoxdur. Ova gedəndə tez-tez ayı ilə qarşılaşıram. Hər dəfə ayı görəndə yolumu dəyişirəm. İl quraqlıq keçəndə ayılar dağlardan kəndlərə yaxın əraziyə enirlər. Ceyran, cüyür, keçi tapmayanda ayı qoz, fındıq, şabalıd, zoğal, göbələklə qidalanır. Meşədə ayının arı pətəyini dağıdıb, bal yediyini öz gözlərimlə görmüşəm. Amma heç vaxt ona atəş açmamışam. Bunun da səbəbi var. 1984-cü ildə Zaqatalanın Qəbizdərə kəndinin üst tərəfindəki meşədə bir ayı ilə qarşılaşdım. Ard-arda açdığım iki atəşlə onu yerə sərdim. Sonra sürüyə-sürüyə bir talaya gətirib, dərisini soymağa başladım. Birdən-birə məni vahimə basdı. Elə bildim ki, ölmüş bir ayının deyil, canlı insanın dərisini soyuram. Ayı ilə insanın fizioloji quruluşunda qəribə oxşarlıq var. Ayı pəncələri üstə duranda, elə bilirsən ki, qarşında canlı-cüssəli bir insan dayanıb. Etiraf edim ki, həmin gün bərk qorxdum. Bu hadisədən sonra özümə söz verdim ki, bir daha ayıya güllə atmayacağam”.

Yanında balası olan heyvana atəş açmır

Müsahibimiz son vaxtlar meşələrdə vəhşi heyvanların azaldığını deyir. Bunun səbəbini isə hərbi və mülkü vertolyotların tez-tez havaya qalxması ilə izah edir: “Bu il hava quraqlıq keçdiyi üçün meşələrdə tez-tez yanğın olur. Yanğını söndürmək üçün adətən havaya vertolyotlar qalxır. O cümlədən, sərhədlərimizə nəzarət edən hərbi vertolyotları da tez-tez havada görmək mümkündür. Bu isə vəhşi heyvanların, xüsusilə də ceyranın, cüyürün, maralın, dağ keçisinin, təkənin hürkməsinə səbəb olur. Biz ovçuların əsas şikarı sayılan bu heyvanlar vertolyot səsindən hürküb, Dağıstan və Gürcüstan ərazisinə keçirlər. Buna görə də ovçuların işi çətin olur. Düzdür, mən heç vaxt evə əliboş qayıtmıram, amma, bir heyvan vurmaq üçün bəzən iki-üç gün meşədə gecələməli oluram. Ovlamaq üçün ən çətin heyvan təkə sayılır. Çünki bu heyvan, adətən, sıldırım qayalarda dolaşır. Ona yaxın düşmək ovçudan xüsusi çeviklik tələb edir. Təkə cəld heyvan olduğu üçün bir göz qırpımında yoxa çıxa bilir. Bəzən də elə olur ki, vurduğumuz heyvan yüksək yerdə olduğu üçün ətini götürə bilmirik, ya da qayadan aşağı yuvarlandığından istifadə üçün yararsız olur. Buna baxmayaraq, ildə ən azı 2 dəfə təkə vura bilirəm. Çox dadlı olduğu üçün mən də, uşaqlar da təkənin ətini xoşlayırıq. Amma ova gedəndə qarşıma konkret məqsəd qoymuram ki, mütləq təkə vurmalıyam. Qabağıma nə çıxsa, bəxtimi sınayıram. Amma heç vaxt yanında balası olan heyvana atəş açmıram. Hər heyvanın öz ovlanmaq dövrü var. Avqust ayında adətən, maral vururam, sentyabr ayında isə təkənin dövrü başlayır. Ümumiyyətələ, bizim dağlarda ayı, canavar, qaban, maral, təkə, porsuq, ceyran, cüyür, dovşan çox olur. Tez-tez qaban da vururam. Amma biz avarlar qaban əti yemirik. Buna görə də vurduğum qabanın ətini Zaqatala və Balakən şəhərlərində fəaliyyət göstərən restoranlara satıram. Restoranlar qaban ətinin bir kiloqramını ovçulardan 5-6 manata alırlar. Sonunucu dəfə vurduğum qabanın 110 kq əti vardı. Qaban özü murdar heyvan olsa da, qazancı boldur”.

“Biz ov əti ilə böyümüşük”

Məmməd kişi təsərrüfatla məşğul olsa da, ovçuluğu özünün əsas peşəsi sayır. Deyir ki, evindəki soyuducudan heç vaxt ov əti əksik olmur: “Ovçuluq qədim insanın əsas məşğuliyyəti olub. Allah-Təala bütün canlıları insanın rifahı üçün yaradıb. Rəhmətlik atam bizi ov əti ilə saxlayıb. Mənim uşaqlarım da təkə, ceyran, maral, dağ keçisi, dovşan əti yeyə-yeyə böyüyüblər. Hər heyvanın öz dadı var. Ceyran ətindən əsasən xəngəl, qutab, kotlet hazırlanır. Dağ keçisinin yaxşı kababı olur. Maral ətindən həm kabab, həm də buğlama bişiririk. Bizim meşələrdə quş azdır. Buna görə də ancaq qaratoyuq vururuq. Qaratoyuq ətini isə tavada qızardırıq. Dovşan isə ancaq kababa yarayır. Arada porsuq da vururam. Amma biz porsuq əti yemirik. Deyirlər ki, porsuq ətinin müalicəvi əhəmiyyəti var. Sifariş verən olanda vurub pulla satıram. Axı ovçuya patron, digər zəruri ləvazimatlar da lazım olur. Bunları isə pulla alırıq. Buna görə də təkcə qarnımızı deyil, həm də cibimizi düşünməliyik”.

“Ehtiyatlı igidin anası ağlamaz”

Ovçu Məmməd 40 ildən artıq dağlarda dolaşsa, da heç vaxt təhlükə ilə üzləşməyib. Bunun səbəbini son dərəcə ayıq-sayıq adam olması ilə izah edir: “Mən heç vaxt ehtiyatı əldən vermirəm. Gecə meşədə qalanda növbə ilə keşik çəkirik. Vura biləcəyimə dəqiq əmin olmasam, heç vaxt tətiyi çəkmirəm. Şamil adlı bir dostumuz var. Ötən il meşədə yaralı bir ayı ilə qarşılaşmışdı. Ayı onu bir zərbə ilə vurub qayadan aşağı salmışdı. Biz onu tapanda bütün sümükləri qırılmışdı. Yazıq altı ay xəstəxanada yatdı. Bəxti onda gətirmişdi ki, ayı ilə qayalıq ərazidə qarşılaşmışdı. Əgər talada üz-üzə gəlsəydilər, ayı Şamili çoxdan o biri dünyaya göndərmişdi. Biz sonra bildik ki, Şamili vurub qayadan aşağı salan ayı qabanla döyüşdə yaralanıb. Ovçu bilməlidir ki, meşədə hər an yaralı ayı ilə qarşılaşa bilər. Hər halda mən heç bir ovçuya bu taleyi arzulamıram…”

Seymur Verdizadə 

Qafqazinfo

loading...
143 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

Çindəki zəlzələ Qazaxıstanda da hiss olunub
İnstitut direktoru: Strateji yol xəritəsi qısa zamanda öz nəticəsini verəcək
İndoneziyada torpaq sürüşmələri olub - 13 ölü
Rusiyaya meteorit düşdü - Video
“Qurdlar Vadisi” izləyicilərinə - Şad xəbər
7 Dekabr - Astroloji proqnoz
Medvedyev: Türkiyə ilə Suriya dialoqunu başlatdıq
ABŞ o torpaqları Yaponiyaya verir
Azərbaycanlı referi UEFA-dan ən yüksək dərəcə aldı
“Nar”-ın dəstəyi ilə ünsiyyət məhdudiyyətli şəxslər üçün kompüter təmiri üzrə təlim kursları start götürdü
AMEA Naxçıvan Bölməsində yeni nəşr olunan monoqrafiyaların təqdimatı keçirilib
Azərbaycan Respublikası Baş Prokurorluğunun əməkdaşları beynəlxalq tədbirdə iştirak ediblər
İpoteka kreditləri bərpa edildi
Özbəkistanın yeni prezidenti kimdir? – Zəngin bioqrafiya
6 Dekabr - Astroloji proqnoz
Fransa baş naziri istefa verdi: Ərdoğana qarşı yeni plan
Çeçenistanda rəqqas konsert zamanı öldü - Video
Hitler güllələtdirdiyi zabitin toyunda – Foto
İlin adamı bu siyasətçi oldu
ABŞ yeni proqram hazırlayır: İnternetə senzura
Adam elə şeylər eşidir ki... - Nadir
Prezident İlham Əliyev sərəncam imzaladı
MİT şefi Hakan Fidan dindirilib?
Neft rekord vurdu - 16 aydan sonra
BMT tarixində ən böyük çağırışını etdi
Rusiya sevinir: “İtaliya AB-yə böyük zərbə vuracaq”
Türkiyə dollardan imtina edir…
“Nar”dan hədiyyə qazanmaq şansı
Kəndimizin son günü (6-cı yazı)
Balaca itin məktəbli formasında, iki ayaq üstə gəzintisi - Video
Amerikalı kəşfiyyatçı: Suriya ilə bağlı son qərar verilməlidir
İngiltərədən Əsəd açıqlaması: Mümkünsüzdür
Rusiyada dəhşətli qəza: 10 uşaq həlak oldu – Video
Talibandan Trampa açıq məktub
Fransanın Baş naziri Prezident olmaq üçün postundan istefa verir
Türkiyə ordusu 94 PKK-çını məhv etdi
Şimal dənizində UNO görənləri heyrətə gətirdi – Video
Putin alman kəşfiyyatçıları necə xilas edib?
Salyanda ata 17 yaşlı qızını niyə öldürdü – Təfərrüat
Obama “Jingle Bells” oxudu – Video
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Ruhani ABŞ-ı hədələdi: “Təcili addımlar atacağıq”
Zidandan “El klasiko” – Açıqlaması
“Asiyanın ürəyi” Azərbaycana gəlir
Ağdaşda
Polis Nardaran sakininin gizlətdiyi odlu silahı aşkarladı
Bu gün Beynəlxalq Əlillər Günüdür
Bakı İstintaq Təcridxanasında abadlıq quruculuq işləri, uğurlu yeniliklər davam edir
Tanınmış müğənni evlənib boşandı, heç kimin xəbəri olmadı
Ərdoğandan vətəndaşlara mühüm dollar - Çağırışı
Poroşenko:
Şifrələrinizi tez-tez dəyişməyin...
3 Dekabr - Astroloji proqnoz
Cavanşir Məmmədovun qızı
Bakıda üstündə təsvir olan alma heyrət doğurdu - Foto
Daha bir ölkə Kosovanı tanıdı
FİFA ilin ən yaxşılarının qısa siyahısını açıqladı
1 milyardlıq möhtəşəm toy - Foto
Beynəlxalq Əlillər Günü Nərimanov rayonunda qeyd olunub - Foto
“Nar” və “World Telecom”-dan “Qışın isti təklifi”
KİV rəhbərinə xəbərdarlıq edildi
Baş prokuror Zakir Qaralov Yevlax rayonunda vətəndaşların qəbulun keçirəcək
2 Dekabr - Astroloji proqnoz
Bu ölkədə Azərbaycan dilində radio fəaliyyətə başladı
Rusiyanın Əsəd və Ərdoğanla bağlı gizli planı
Kafe müdirinin müavini necə icra başçısı oldu?
Kəndimizin son günü (5-ci yazı)
Maaşlar artacaq - Nazir
Putin xarici siyasət konsepsiyasını təsdiqlədi: Nələr var?
Bakıda Rumıniyanın milli bayramı qeyd edilir
Xəzər xəbər-ə haker hücumu – Foto
Nərimanov rayon gənclərinin ikiqat dünya və altıqat Avropa çempionu İlham Zəkiyev ilə görüşü keçirilib
Qida təhlükəsizliyi ilə əlaqədar Yevlax, Ağcabədi rayonlarında və Bakı şəhərində reydlər keçirilib
Mədəniyyət və Turizm naziri Əbülfəs Qarayev Bərdəyə gəlib
İlham Əliyevin şad günü - Foto
Nərimanov rayonunda “Azərbaycan gəncləri narkotiklər əleyhinə” mövzusunda inşa – yazı müsabiqəsinin qaliblərinin mükafatlandırılma mərasimi keçirilib.
“Azerfon” müasir texnologiya həvəskarlarını  “Nar” BakuTel stendinə dəvət edir
Ukraynada akademik Zərifə Əliyevanın xatirəsinə həsr olunmuş tədbir keçirilib (FOTO)
Patriarx Kiril: Azərbaycanla Rusiyanın terrorizmə qarşı mübarizədə mövqeləri üst-üstə düşür
Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan etnik mədəni müxtəlifliyin, multikulturalizmin qorunub saxlanmasına xüsusi önəm verir
1 Dekabr - Astroloji proqnoz
Türkiyədəki bu görüntülər hər kəsi qorxuya saldı - Video
Ronaldo bunu da etdi

Ronaldo bunu da etdi

1 Dekabr 00:35

Avropanın xəritəsi dəyişir
4 ildən sonra neftin taleyi necə olacaq?
Yeni SSRİ-yə inam ölür: ermənilər də peşmandır
Əsədin 30 əsgəri öldürüldü - Hələbdə
ABŞ-dan Mosul açıqlaması: Uzun olacaq
Azərbaycanlının hazırladığı Quran türk mətbuatında - Foto
Nərimanov rayonunda “Azərbaycan gəncləri narkotiklər əleyhinə” mövzusunda inşa
Putin yeni nazir təyin etdi
“Azerfon” müasir texnologiya həvəskarlarını - “Nar” BakuTel stendinə dəvət edir
Dünyanın tanınmış fizikləri Bakıya gəlir
Prezident İlham Əliyev 7 sərəncam, 6 fərman imzaladı
Zakir Həsənov MDB-nin 71-ci iclasında - Foto
Azərbaycan tariflər digər ölkələrlə müqayisədə aşağıdır - Təhlil
Azərbaycanda
Putindən sonra Ərdoğan Fələstinə dəstək verdi
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com