İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
Trotski Meksika rəssamının ailəsini necə dağıtdı – Sevgi tarixçəsi |


Son dəqiqə

SOSİAL > Trotski Meksika rəssamının ailəsini necə dağıtdı – Sevgi tarixçəsi

Trotski Meksika rəssamının ailəsini necə dağıtdı – Sevgi tarixçəsi
Tarix : 20 Avqust 2014 1:09

Gəlinin valideynləri onların evliliyini “fil və göyərçinin nikahı” adlandırırdılar. Həqiqətən də bəy gəlindən 21 yaş böyük, iki baş hündür, zahirən eybəcər idi, lakin bütün bunlarla bərabər həm də qadın düşkünü kimi tanınmışdı. 

 

Dieqo Riveranı “Qurbağalar şahzadəsi” adlandırırdılar. Yekəpərliyi, yöndəmsiz görkəmi ilə uyuşmayan parlaq yumor duyumu, həyat eşqi, həssaslıq və incəliyilə qəribə bir cazibə qüvvəsinə malik idi. Bu, qadınların diqqətini çəkirdi. İkinci evliliyinə qədər Rivera artıq çoxdan monumentalist rəssam kimi tanınmışdı. O, təsviri sənət həvəskarları və eləcə də Meksika hökumətindən sifarişlər alırdı.

 

 

Meksikada məşhur rəssam Dieqonun evini küçədəki ayaqyalın uşaqlar da tanıyırdı. Və budur, günlərin bir günü belə bir xəbər yayılır: Dieqo Mexiko yaxınlığındakı Koyoakanda yaşayan hansısa tanınmaz-bilinməz bir qızla evlənir.

 

Gəlinin adı Frida Kalo idi. O, Macarıstandan mühacirət etmiş yəhudi fotoqraf Gilyermo Kalo və yerli gözəl Matilda Kalderonun ailəsində dünyaya gəlmişdi. Matilda ərinə iki qız hədiyyə etmişdi. Böyüyü, Frida anasına bənzəyirdi və atasının sevimlisi idi. O, zəkası, yüksək həyat şövqü və ipə-sapa yatmayan xarakteri ilə seçilirdi. Fridanın məktəb dəhlizlərindəki sürətli qaçışı quşun uçmasını xatırladırdı. Qızın altı yaşında poliomiyelit (yoluxucu uşaq iflici – tərc.) keçirdiyini bilənlər buna daha çox təəccüblənirdilər.

 

1925-ci ildə Fridanın on səkkiz yaşı tamam olanda quşun uçuşu yarımçıq qaldı. Fridanın getdiyi avtobus tramvayla toqquşub qəzaya uğradı. Frida onurğa sütunu və çanaq nahiyyəsindən ciddi zədə aldı, qabırğa və körpücük sümükləri sındı.    Müalicə isə bir neçə il davam etdi. Qız otuz üç dəfə əməliyyata girməli oldu, iyirmi səkkiz korset (bədəni düz saxlamaq üçün enli kəmər – tərc.) dəyişdi, daimi ağrılar ona əzab verirdi. Sanki vücudunda salamat qalmış yeganə şey ruhu idi. “Mən sağ qaldım, üstəlik uğuruna yaşaya biləcəyim dəyərlər var. Rəssamlıq naminə, təsvirlərim naminə yaşamağa dəyər” , – deyə gənc qız anasına bildirirdi. Onu Dieqo Riveraya gətirən də məhz rəsmləri oldu.

 

Hələ özü parta arxasında oturduğu vaxtlar hazırlıq məktəbinin həyətində divarlarda şəkillər çəkən iri, tosqun kişiyə fikir vermişdi. Bir neçə ildən sonra isə öz rəsmlərini ona göstərmək qərarına gəlir. Qorxudanmı, ya utandığındanmı, qız özünü bir qədər qəribə aparır. Ehtiyat edir ki, birdən ustad rəssam onunla danışmaq istəməz. Lakin Dieqo qızı qovmur. Əksinə, onunla yaxından maraqlanır. Ancaq məlum deyil, Dieqonun daha çox xoşuna gələn nə idi: qızın rəsmləri, yoxsa özü? Hər necə olsa da, hörmətli rəssam Fridanın atasından onu istəyir. Bütün atalar kimi, Giyermo da qızını adaxlıya qısqanır. İş ciddi şəkil alanda isə onu qızından soyutmağa çalışır: “Mənim qızım ömrü boyu şikəst qalacaq. Bu barədə düşünün, əgər fikrinizi dəyişməsəniz, razılıq verərəm”.

 

 

 

 

 

Frida toyda çox qəribə təsir bağışlayırdı: Boynunu keçmiş zamanların boyunbağısı bəzəyirdi, qulaqlarında sallanan ağır sırğalar var idi, xəstə ayaqlarını isə milli üslubda tikilmiş uzun ətək gizlədirdi. Xoşbəxtlikdən işıq saçan Frida Dieqonun keçmiş arvadı Lupe Marinin qəzəbinə gəlir. İçib keflənən Lupe gəlinin ətəyini qaldırıb var səsilə bağırır: “Baxın görün bu ağılsız mənim yaraşıqlı ayaqlarımı neçə eybəcər kibrit çöplərinə dəyişib!”

 

Qalmaqal düşür. Pərt olan bəy əlinə keçəni vurub sındırır, hələ üstəlik kiminsə barmağını güllə ilə yaralayır. Adaxlılar küsüşürlər, Frida evlərinə gedir. Rivera yalnız bir neçə gündən sonra onu geri qaytara bilir.

 

Toydan sonra Lupe Marin yenidən onları görməyə gəlir. Təcrübəli bir sahibə kimi evi gözdən keçirir, Frida ilə alış-verişə çıxır, ona yemək hazırlamağı öyrədir. İzah edir ki, Rivera səhər yeməyini iş otağında yeyir. Yeməyi ora kiçik zənbildə və üzərinə “Mən sənə heyranam” – sözləri yazılmış kağız dəsmalla örtülmüş halda gətirmək lazımdır. Lupe bu adəti Meksika kəndlilərindən öyrənmişdi.

 

Yeni evlilərin məhəbbətlə süslənmiş həyatını haylı-küylü küsüşmələr də bəzəyirdi. Rivera öz vərdişlərindən əl çəkmək istəmirdi: vaxtının çoxunu keçmiş rəfiqələri ilə keçirirdi. Bundan başqa onun tənqidə heç dözümü yox idi. Rəssamlıq qabiliyyəti və duyğusu olan Frida isə ustadın yanlışlıqlarını söyləməkdən heç vaxt özünü saxlaya bilmirdi. Dieqo qəzəb içində fırçanı yerə çırpır, arvadına lənətlər yağdıraraq evi tərk edirdi. Qayıdanda isə barışıq əlaməti olaraq onu hədiyyələrə qərq edirdi – muncuqlar, sırğalar… Fridanın bər-bəzəkdən ötrü ürəyi gedirdi. Mühüm deyil, qiymətli daş-qaşdan hazırlansın, ya ucuz şüşədən, qızıldan, yoxsa dəmirdən… Hind qanı özünü göstərirdi. O, alabəzək Meksika paltarı geyməyi və saçına allı-güllü bər-bəzək vurmağı sevirdi.

 

Frida məşhur həyat yoldaşına uşaq kimi baxırdı. O, çox vaxt Dieqonu qucağındakı uşaq kimi təsvir edirdi. Ağır qəzadan sonra Frida analıq xoşbəxtliyindən məhrum olmuşdu, odur ki, bütün qayğısını ərinə bəxş edirdi. Daha yaxşı müalicə almaq üçün Rivera arvadını ABŞ-a aparır.

 

Birləşmiş Ştatlar Fridanın heç xoşuna gəlmir. “Kübar həyat məni hiddətləndirir, – o, gündəliyində yazırdı. – Bu varlı adamlar məni özümdən çıxarır, çünki mən minlərlə insanı dəhşətli yoxsulluq içərisində görmüşəm, tamamilə çörəksiz, mənzilsiz… Bütün bunlar mənə çox böyük təsir göstərib. Minlərlə insanın aclıq içərisində boğulduğu halda gecə-gündüz şadyanalıq edən, kef sürən varlıları görmək necə də dəhşətlidir… Ancaq ABŞ sənayesi mənim üçün maraqlıdır. Mənə elə gəlir ki, amerikalılar həssaslıq və incə zövqdən məhrumdurlar… Onlar sanki hər yanı kir-pas və narahatlıqlarla dolu olan böyük bir hində yaşayırlar. Evlər sobalara bənzəyir, onların bəhs etdikləri gözəl şərait isə mifdir. Bilmirəm, bəlkə də səhv edirəm, ancaq mən, sadəcə, hiss etdiklərimi yazıram”.

Səfər Fridaya xoşbəxtlik gətirmədi. Çəkdiyi iztirablar rəsmlərdə əks olumağa başladı. Bu barədə Dieqo yazır: “…O, bütöv bir silsilə təşkil edən şedevrlər üzərində işləməyə başlayır, hələ rəssamlıq sənəti tarixində belə əsərlər yaranmayıb. Bu tablolarda qadın mətanətinin acı həqiqət, amansız gerçəklik, insanın qəddarlığı, cismani və ruhani iztirablar qarşısında təntənəsini görürük”.

 

Rivera ABŞ-da boş dayanmır. Nelson Rokfeller ona “Radio-Siti”nin divarlarında (indiki Rokfeller mərkəzi) naxışlar işləməyi sifariş verir. Dieqo kapitalizmi “vəhşi heyvan cildli maliyyə başçısı və sifilisin ağır dövrünü yaşayan satılmış qadın şəklində təsvir edir”. Bu panoramanın üstündə isə Marks, Engels, Lenin, Trotski və inqilabın digər rəhbərlərinin portretini təsvir edir. Bu portretlər, xüsusilə də Leninin təsviri sifarişçinin narazılığına səbəb olur. O, üzü hansısa bir neytral personajla dəyişdirməyi tələb edir. Frida ərinə kompromissə getməməyi məsləhət bilir və nəticədə Rokfellerin göstərişi ilə bütün işi məhv edirlər.

 

Əvvəllər Dieqo və Fridanı biləşdirən inqilab ideyaları sonralar onların ailə faciəsinə səbəb olur. 1936-cı ildə Stalinin təqibindən Meksikaya pənah aparan Trotski və xanımı Nadejda Sedova ilə möhkəm dostlaşan cütlər mühacirləri sanki öz himayələrinə götürürlər. Lakin bu idilliya Trotskinin Fridaya bəslədiyi coşqun məhəbbət üzündən darmadağın olur. Onların romanı çox qısa sürür. Çünki Frida Trotskiyə qarşı heç bir xüsusi hiss duymurdu. Bu onun tərəfindən ərinin saysız-hesabsız, xüsusilə də doğma bacısı Kristina ilə məhəbbət macəralarına qarşı atdığı qisas addımı idi. Frida qalmaqaldan qaçmağa nə qədər cəhd etsə də, Dieqo arvadının yaxın dostu ilə münasibətlərindən xəbər tutur. Trotski tələsik evini dəyişdirib uzaqlaşır və himayədən məhrum olan inqilabçı Stalinin agentləri tərəfindən vəhşicəsinə qətlə yetirilir.

 

Riveralar ailəsində isə ab-hava getdikcə daha da gərginləşir. Dieqo arvadını bağışlamaq istəmir. Frida da öz növbəsində əri ilə bacısının münasibətlərindən çox sarsılmışdı. Beləliklə, 1939-cu ildə ayrılmağa qərar verirlər. Frida Nyu Yorka gedir. Riveranı unutmağa çalışaraq bir-birinin ardınca sevgi romanları yaşayır. Tezliklə xəstəliyi kəskinləşir, onurğasında ağrılar başlayır, böyrəkləri imtina edir.

 

Onun yaratdığı şedevr nümunələrindən olan “İki Frida” əsəri bu dövrdə yaranıb. Bu, ikiqat avtoportretdir. Birinci Frida Meksika geyimindədir – xoşbəxt və sevimlidir, əlində Dieqonun şəkli olan medalyon tutub. İkincisi, Avropa geyimində – tənha və talesiz. Onun əlində tibbi borucuq və iynə var. Bu borucuqdan qan sızır, həyat tükənir.

 

Ancaq belə böyük kədərə baxmayaraq o, sevgilisinin qayıdacağına inanır. Dieqo həqiqətən də qayıdır. Frida bir ağır əməliyyatdan çıxıb digərinə girməyə hazırlaşırdı. Həkimlərin proqnozuna görə, o, ömrünün qalan günlərini yataqda keçirəcəkdi.

 

Dieqo dizi üstə çökərək əfv diləyir.  Keçmiş sevgililərin məhəbbət hisləri yenidən alovlanır. Xoşbəxt Rivera evi səliqəyə salmağa yollanır, Frida isə onun ardınca sevgi dolu məktublar göndərir: “Dieqo, tezliklə biz əbədi birləşəcəyik, qalmaqalsız, qovğasız, sadəcə bir-birimizi sevmək üçün. Mən səni həmişəkindən daha çox sevirəm. Sənin balaca Fridan”. 1940-cı ildə onlar yenidən evlənirlər.

 

Heç bir şübhə ola bilməz ki, Rivera kənardakı əyləncələrinə baxmayaraq, Fridanı unutmamışdı. O, yazırdı: “Onun zərif, oyaq vücudu və məlahətli üzü var idi. Uzun saçları, qara sıx qaşları burnunun üst hissəsində birləşirdi. Onlar qaratoyuğun qanadlarına bənzəyirdilər, altından isə qəribə qara gözlər mənə baxırdı”.

 

Bu da Fridanın etirafı: “Mənim Dieqonu necə sevdiyimi heç kim heç vaxt anlaya bilməz. Mən yalnız bircə şey istəyirəm. Qoy onu heç kim incitməsin, narahat etməsin, yaşamaq üçün ona lazım olan enerjisini almasın. Mən istəyirəm ki, o, istədiyi kimi yaşasın – yazsın, baxsın, sevsin, yesin, yatsın, tək qalsın, dostları ilə görüşsün, ancaq bircə ruhdan düşməsin”. Qeyd edək ki, bu sözləri yatağa məhkum olmuş qadın yazıb. “Mən xəstə deyiləm. Mən məhv olmuşam. Ancaq neçə ki, çəkə bilirəm, xoşbəxtəm”.

 

Xəstəliyi kəskinləşənədək, 1938-ci ildə Frida Kalo yazıçı Andre Bretonun təklifi ilə öz işlərini Parisə aparır və orada böyük müvəffəqiyyət qazanır. Rəsmlərdən birini Luvr alır. Bu şərəfə hətta onun məşhur əri də layiq görülməmişdi. Qeyd edək ki, o, fransızları yalnız əsərləri ilə deyil, özünün zahiri, ekzotik görkəmi ilə də maraqlandırmışdı. Fridanın şəkilləri jurnalların üz qabıqlarını bəzəməyə başlayır. Modelyer Elza Skiaparelli “Madam Rivera” adlı məşhur geyimini hazırlayır, onun üslubinda bəzədilən “Şokinq” ətri geniş yayılır. 1998-ci ildə Jan Pol Qotye “Frida” adlı bütöv bir kolleksiya hazırlayır. Bu geyimləri saçları güllərlə bəzədilmiş qara qaşlı və qara saçlı qızlar nümayiş etdirirdi.

Axar.az

Frida Kalonun təsvirləri:

loading...
379 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

Əmək pensiyalarının sığorta hissəsi artırıldı
Azərbaycan Türkiyədən uşaq geyimi idxal edən ölkələr siyahısında 3-cü pilləyə qalxıb
Prezident İlham Əliyev Həsən Ruhaniyə başsağlığı verib
Xəbərdarlıq: Yollar buz bağlayacaq
Deputatlarımız Maliyə gedir - Dağlıq Qarabağ məsələsi müzakirə olunacaq
Günün qoroskopu: baş verənləri diqqətlə izləyin
Berlindən Rusiya və Türkiyənin Suriyadakı uğuruna - Reaksiya
Qorbaçov buna görə cavab verməlidir - Rusiyalı deputat
Rusiya ilə Suriya arasında şok müqavilə
ABŞ-da yeni dövr: Donald Tramp and içdi
Ukrayna 20 Yanvar faciəsini andı
Britaniyadan Kremlə tələb: “Topraqları geri qaytar”
Qambiyada vəziyyət gərginləşdi: 45 min insan ölkədən qaçdı
Əsəd istefa şərtini açıqladı
Cəmilov Krım türklərinə səsləndi: “Tərk etməyin”
Ordumuz 20 Yanvar şəhidlərini andı - Foto
Obama prezident kimi son zəngini bu liderə etdi
Dünya ölkələri 20 Yanvarı anır - Foto
Gürcüstanda qaz böhranı: Müxalifət təcili izahat tələb edir
Türkiyədən ABŞ-a İncirlik tənqidi
27 il öncənin həqiqətləri: Kimdir günahkar?
Alman kəşfiyyatının Türkiyə narahatlığı
Tramp və nüvə çemodanı: “qırmızı düymə” necə basılır...
20 yanvar-tariximizin qanlı və şanlı səhifəsi - FOTO
“Qafqaz”ın taleyinə aydınlıq gətirildi - Nazirlikdə görüş
Nobel sülh ödülçüsünün 20 Yanvar qırğını
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
20 Yanvar şəhidləri Bakı İstintaq Təcridxanasında da anıldı
20 Yanvar faciəsi Los-Ancelesdə - Foto
20 Yanvar faciəsinin iyirmi yeddinci ildönümü Cəlilabadda rayonundada anıldı
Prezident İlham Əliyev Şəhidlər Xiyabanında
20 Yanvar faciəsinin iyirmi yeddinci ildönümüdür
Xəbərdarlıq: Havalar kəskin soyuyur
20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi Vaterloda yad edildi - Foto
Alman kəşfiyyatı: PKK bizə görə...
Livan mətbuatında 20 yanvar faciəsi ilə bağlı məqalə
Trampın dedikləri gözəldir - Yıldırım
Cənubda 100 min hektarlıq park yaradılacaq
Əsəddən Astana sammitinə reaksiya
ABŞ İŞİD-in 2 düşərgəsini məhv etdi
Gülənin yaxınına tarixi cəza - 319 il
Bakıda kirayə mənzillər bahalaşdı
Bu dövlət rüsumlarının məbləği azaldılır
Uçuş təhlükəsizliyi ilə bağlı proqram hazırlanır
Afrika İttifaqı bu islam ölkəsinə hücuma hazırlaşır
Rusiyada hakimiyyətdən narazılıq artır - Sorğu
Bu universitetlər də bağlanacaq - Adlar
Trampın ailəsi haqqında - Bildiklərimiz və bilmədiklərimiz
Ankarada Rusiya səfirinin qətli ilə bağlı 2 nəfər saxlanılıb
Pol Makkartni
Necə edək ki, ibadətlərimizdən ləzzət ala bilək?
Nərimanov Rayon İcra Hakimiyyəti başçısının 3 nömrəli Sahə İnzibati Ərazi Dairəsi üzrə nümayəndəliyinin 2016-cı ilin yekunlarına həsr olunmuş hesabat yığıncağı keçirilib.
Sabah bağlanacaq yolların SİYAHISI açıqlandı
Seulda 20 Yanvar faciəsinin 27-ci ildönümü qeyd olunub
Xırdalanda 6 otaqlı ev yanıb
19 Yanvar - Günün qoroskopu
Türkiyədən NATO-ya Rusiya ilə bağlı xəbərdarlıq
Yadplanetlilərin varlığını təsdiqləyən 10 fakt - Video
İctimai yerlərdə siqaret qadağan edilə bilər
Yeddinci qitənin tədqiqinə başlanılır
Azərbaycanlılar Gürcüstanda rekord qırdılar - Video
Çin 1 milyondan çox vətəndaşı köçürür - Səbəb
13 il ərzində Azərbaycanda nə qədər məscid tikilib?
İlham Əliyev Poroşenko ilə görüşdü - Foto
Kəndimizin son günü (16-cı yazı)
Azərbaycan və Çexiya memorandum imzaladı
Prezident İlham Əliyev azərbaycanlı milyarderlə görüşdü
Ən böyük alman bankı ABŞ qarşısında diz çökdü
Tramp sevib evlənib... - Sərdar Ortaç
Mosulun şərqi İŞİD-dən təmizləmdi
ABŞ: “Rusiya beynəlxalq liberal nizamı dağıdır”
Daxili İşlər naziri, general-polkovnik Ramil Usubov əməliyyat müşavirəsi keçirdi
AMEA Mərkəzi Elmi Kitabxanasının və M.Ə.Sabir Fondunun əməkaşlığına dair təqdimat keçirilib - Foto
Futbolçu terrorist elan edildi
Netanyahu: “Biz ərəblərlə gizli şəkildə…”
Biləsuvarda müəllim dərsdə öldü - Səbəb
Vals: “Tramp Avropaya müharibə elan edib”
Yanukoviçin rus ordusunu çağırdığı şok məktub üzə çıxdı
“Reina”nın arxasında kim dayanır? - Nazir açıqladı
Kremlin adamı: “Putindən yardım istəmədim”
Bakı məktəblisi erməniyə 10:0 qalib gəldi
Kamilə Türkiyəni niyə tərk etdi?
Kılıçdaroğlu tələb etdi, Baxçalı ilə görüşdü
Mərkəzi Bankda struktur dəyişiklikləri oldu
Agentlikdən taksi sürücülərinə xəbərdarlıq
Tiflisdə narazılıq artır: “Qazprom”a qarşı aksiyalar
Hava yenidən soyuyur: Qar yağacaq
Makkeyndən Putinə inanılmaz sözlər: Onun sayəsində...
Prezident İlham Əliyev səudiyyəli nazirlə görüşdü
Prezident İlham Əliyev Aleks Karpla görüşüb
Prezident İlham Əliyev CISCO şirkətinin icraçı sədri ilə görüşüb
Mərkəzi Bank manatın məzənnəsini açıqladı
Bu günəcən açılmayan 5 sirli hadisə - Video
Transxəzər marşrutu üzrə ilk iclas keçirildi
Prezident İlham Əliyev Davosda bir sıra görüşlər keçirdi
Prezident İlham Əliyev isveçrəli həmkarı ilə görüşdü
İSESKO-dan Ermənistanla bağlı bəyanat
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com