İdeologiya.az Facebook-da

Zəhmət olmasa 7 saniyə gözləyin... Bağla
“Xan Şuşinski olmasaydı, efirə həsrət qalacaqdım” – FOTOLAR, VİDEO |


Son dəqiqə

MƏDƏNİYYƏT > “Xan Şuşinski olmasaydı, efirə həsrət qalacaqdım” – FOTOLAR, VİDEO

“Xan Şuşinski olmasaydı, efirə həsrət qalacaqdım” – FOTOLAR, VİDEO
Tarix : 20 Avqust 2014 23:56

Azərbaycan musiqisində zirvə sayıla biləcək ustad sənətkarlarımız olub ki, bu gün onların hər biri ilə ayrılıqda qürur duymaq olar. Onlardan biri də 20-ci əsr Azərbaycan mədəniyyətində böyük xidmətləri olan Xan Şuşinskidir. İlahidən gələn bu misilsiz səs Allah vergisi idi. Bu gün bu ilahi səs sahibinin doğum günüdür. Onun barəsində Publika.az-a ustadlar danışacaq, amma əvvəlcə gəlin onun həyat yoluna nəzər salaq…

 

Muğamatın Xanı

 

Xan Şuşinski 1901-ci ildə avqustun 20-si Şuşa şəhərində anadan olub. 16 yaşında olarkən ustadı İslam Abdullayevlə birgə iştirak etdiyi məclisdə təbrizli xanəndə Əbdülhəsən xanın yolu ilə “Kürd-Şahnaz” muğamını heyrətamiz bir tərzdə ifa etdiyinə görə müəllimi ona “Xan Şuşinski” adını verib. Xanın bir xanəndə kimi yetişməsində həmçinin Cabbar Qaryağdıoğlunun və Seyid Şuşinskinin böyük təsiri olub.

1920-ci illərdə Xan Şuşinski Bakıya gələrək öz ifaçılıq fəaliyyətini genişləndirib. Xanın repertuarında “Mahur-Hindi”, “Bayatı-Qacar”, “Qatar” muğamları, “Qarabağ şikəstəsi”, “Arazbarı”, “Heyratı” zərbi-muğamları ilə yanaşı, xalq mahnıları və təsniflər böyük yer tuturdu. Xan Şuşinski xalq mahnılarını xüsusi bir şövqlə oxuyur, onlara yeni bir çalarlar aşılayırdı.

1934-cü ildə Xan Şuşinski Tiflis şəhərində keçirilən Zaqafqaziya xalqlarının birinci incəsənət olimpiadasında böyük müvəffəqiyyət qazanaraq, birinci mükafata layiq görüldü. O, digər ölkələrdə də Azərbaycan musiqi mədəniyyətini yüksək səviyyədə və layiqincə təmsil edib.

1960-cı ildə Azərbaycan Dövlət Filarmoniyasının nəzdində “Muğam studiyası” yaradıb və burada gənc xanəndələrə muğamın sirlərini öyrədib.

O həmçinin Azərbaycan Dövlət Musiqi Məktəbində dərs demiş, muğam ifaçılarının yeni nəslini yaratmışdır. Xan əsl yaradıcı sənətkar kimi milli musiqi xəzinəsini yeni mahnılarla zənginləşdirib. Bu baxımdan onun “Qəmərim”, “Şuşanın dağları” mahnıları dillər əzbəridir. Xan Şuşinski öz yaradıcılığında bəstəkar mahnılarına da müraciət edib. Bu mənada Üzeyir Hacıbəyovun “Qara göz” mahnısının ilk ifaçısı olub və mahnını yüksək zövqlə oxuyaraq yaşadıb.

 

 

“Məni səhnəyə Xan əmi çıxardı”

 

Xan Şuşunski onu tanıyanların yaddaşında qayğıkeş, alicənab, xeyirxah bir insan kimi qalıb.

Ustad xanəndə, xalq artisti Əlibaba Məmmədov səhnəyə ilk dəfə Xan Şuşinski ilə çıxdığına görə özünü xoşbəxt sənətkar saydığını deyir: “Mən bunu həmişə demişəm, indi də təkrar edirəm, 19-20 yaşım olanda mən ilk dəfə səhnəyə Xan əmi ilə çıxmışam. Xanəndə üçün bundan böyük xoşbəxtlik ola bilərmi? Xan əmi səhnədə cavan xanəndələrə hər zaman diqqət və qayğı ilə yanaşırdı. Onlara sərbəstlik verirdi. Uzun illər mən onunla eyni səhnəni paylaşmışam. Mən muğamın incəliklərini, ən zil pərdələrdə necə oxumağı ondan əxz eləmişəm. Bunu danmaq olmaz. Xan əmi musiqinin, muğamatın xanı idi. Mən onun barəsində yalnız xoş sözlər deyə bilərəm. Xan əmi muğamatda bir zirvədir”.

 

 

“Xan əmi olmasaydı, efirə həsrət qalacaqdım”

 

 

Onu yaxından tanıyan ustad xanəndə Süleyman Abdullayev vaxtilə Xanın ona etdiyi yaxşılıqları belə xatırlayır: “1960-cı illər idi, mənim efirdə, radioda vaxtaşırı çıxış elədyim zamanlar idi. Çox sevilirdim. Amma bir gün  efirdə Xalq artisti Rübabə Muradova ilə canlı oxuyurduq. Mənim “Segah” üstə oxuduğum qəzəl “yuxarılar”ın xoşuna gəlmədi. Söhbət bu qəzəldən gedir:

 

Dil açanda anamın hər sözünə can demişəm,

Bu gözəl yurduma Azərbaycan demişəm.

Kim bölüb Azəri yurdun Şimal ilə Cənuba,

Götürülsün yer üzündən, belə hicran demişəm.

 

Dedilər ki, guya mən burda siyasi məqama toxunmuşam. Səhəri Teleradio Komitəsinin ovaxtkı sədri Ənvər Əlibəyli məni yanına çağırıb  danladı. Dedi ki, bu nə qəzəldi oxuyursan, məqsədin nədir?Mən də qayıtdım ki, nə məqsəd olacaq, qəzəldir də, oxumuşam. Amma xeyri olmadı. Bu hadisədən sonra mənə altı ay müddətinə efirə çıxmağa qadağa qoyuldu. Sözün düzü, gənc xanəndə kimi bu qadağa mənə pis təsir etdi. Qanım çox qara idi. Dilxor vəziyyətdə gəldim Filarmoniyaya. Xan əmi məni görən kimi başladı sorğu-suala ki, qarabala, noolub, niyə qaşqabaqlısan? O, həmişə mənə qarabala deyə müraciət edərdi. Danışdım ki, hal-qəziyyə belə olub, bəs mənə efirə çıxmağa qadağa qoyublar. O, məni də özüylə götürüb, gəldi ali sovetə. Orda bizi bir nəfər səlahiyyətli şəxs qarşıladı. Adını indi unutmuşam. Xan əmi ona mənə görə ağız açdı. O kişi dərhal Ənvər Əlibəyliyə zəng edərək, mənə qoyulan qadağanı üzərimdən götürməyi tələb etdi.  Yəni sözümün canı budur ki, Xan böyük sənətkar olmasına baxmayaraq, çox sadə və canıyanan insan idi. Cavanlara böyük diqqət göstərirdi. Onun mənə elədiyi yaxşılıqları heç vaxt unutmaram.

 

 

“35 il ərzində birinci xanımından ayrılmayıb”

 

Xan Şuşinskinin sənət aləmində olduğu kimi, ailədə də fərqli bir insan olduğu deyilir. Yaxınlarının dediyinə görə, Xan əmi ailəsinə hər zaman xüsusi vaxt ayırırmış.

Qızı Bəyimxanım Cavanşirova deyir ki, o, dünyaya gələndə atasının 57 yaşı olub: “Atam ikinci dəfə ailə qurandan sonra mən dünyaya gəlmişəm. Atamın birinci xanımından övladı olmayıb. Amma buna baxmayaraq, atam 35 il ərzində birinci xanımından ayrılmayıb. Ona sədaqətli olub. 35 ildən sonra onun xanım atamı ikinci dəfə evləndirib. Bu evlilikdən dörd övlad dünyaya gəlib -3 qız, bir oğlan. Mənə anasının adını verib. Bəlkə, elə buna görə də məni həddən artıq çox istəyirdi”.

Bəyimxanım Cavanşirovanın sözlərinə görə, atası uşaqlarına və ailəsinə qarşı həmişə diqqətli olub.

 

Havalansın Xanın səsi,

Qarabağın şikəstəsi…

İnşallah torpaqlarımız işğaldan azad olunsun, Qarabağda yenə o qüdrətli səsin sehrinə düşək! Çünki səs ölmür, o, hər zaman yaşayır.

 

Cəvahir Səlimqızı

 

loading...
2.278 dəfə baxılıb

BƏNZƏR XƏBƏRLƏR

XƏBƏR LENTİ

22 Fevral - Günün qoroskopu
Bu, Azərbaycan üçün tarixi hadisədir - Sobhani
Rusiya bu ölkəyə qadınları göndərib iğtişaş yaradacaq
Suriya ordusu Palmiranı geri qaytarır
ABŞ səfiri Xocalı abidəsini ziyarət etdi
NATO sərhədlərimizdə uçuşları artırıb - Rusiya
Mehriban Əliyeva xalqın rəğbətini qazanıb - Deputat
Kamal Abdulla: İlham Əliyev bu siyasəti uğurla icra edir
Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Dövlət başçısı İlham Əliyevi təbrik edib
Avropa bu məhsullarımıza maraq göstərir
Gürcüstandan növbəti Qarabağ bəyanatı: Tanımırıq
Prezident İlham Əliyev fərman imzaladı
Dini icma rəhbərləri Mehriban Əliyevanı təbrik etdi
Yunker: “Çörçil olmasaydı, biz indi burada...”
Qəzzafinin oğlu itib – BMT
Məmmədyarov Türkiyəyə getdi
Mehriban Əliyevanın bu təyinatını ölkə ictimaiyyəti yüksək qiymətləndirəcək… - YAP-dan reaksiya
Türk ordusunun qələbəsi Səudiyyəni həvəsləndirdi
AMEA Naxçıvan Bölməsinin əməkdaşları Xatirə Muzeyini ziyarət ediblər - Foto
“Atatürkün də söylədiyi kimi, Azərbaycanın...”
Prezident İlham Əliyev Mehriban xanımı təqdim etdi - Video
Mehriban Əliyevanın təyinatı dünya mətbuatında
PA-dan Mehriban Əliyevanın təyinatına – İlk reaksiya
Prezident İlham Əliyev Mehriban xanımdan danışdı
Mehriban xanımın I vitse-prezident kimi - İlk çıxışı
Mehriban Əliyevanın təqdimetmə mərasimindən - Fotolar
Cocuq Mərcanlı yolu yenidən çəkilir - Foto
Aynur Camalqızı - Möhtəşəm qadın
Sabah hava necə olacaq?
General Ərdoğana məxfi görüşdə nələr deyib?
Türk milyarder Ukraynadakı zavodlarını bağladı
Mehriban Əliyeva birinci vitse-prezident təyin olundu
21 Fevral - Günün qoroskopu
Həmyerlimiz Rumıniyada vitse-prezident oldu - Foto
Qarabağdakı “referendumu” tanımırıq - Latviya
Ukraynalı deputatlar İçərişəhərdə - Fotolar
Milyarderin
Fransadan Rusiyanın kiber hücumlarına - Reaksiya
Rəsmi Tiflis:
İran hərbi təlimlərə başladı - Hücuma hazırlıq
Prezident İlham Əliyevdən turistlərlə bağlı - Sərəncam
Elmar Məmmədyarov Yaponiyanın ölkəmizdəki səfiri ilə görüşdü - Foto
Prezident İlham Əliyev 3 sərəncam, 2 fərman imzaladı
Ukrayna Ali Radasının deputatları Milli Məclisdə
O məşhur uşaqları belə də görün - Video
“Putin Donbasda ikinci Hələb yaratmaq istəyir”
Qəzzafinin qardaşı Qərbin Liviya planından danışdı
O müğənnilərin siyahısı məndə var... - Qarayev
Türkiyənin daha bir şəhərində Qarabağ parkı olacaq - Video
Ərəblərlə ruslar dünyanın ən güclü qırıcısını yaradır
İran XİN:
Zəfər anı: Əl Babdan son görüntülər - Foto
Hitlerin milyonların ölümünə bais olan “silahı” satıldı
Bakıda yaz havası olacaq
Rusiya aktivləşir: Suriyadan sonra sıra bu ölkədədir
IV Monitorinq Raundu çərçivəsində Azərbaycan üzrə qəbul edilmiş antikorrupsiya hesabatı təqdim edilib
Türkiyə-ABŞ qapalı görüşünün - Təfərrüatı
Ermənilər Qarabağın işğalını etiraf etdi - XİN
Pakistan bu hərbi təyyarəni Azərbaycana verir
Kəmaləddin Heydərov BƏƏ-də işgüzar səfərdə oldu
Prezident İlham Əliyev Qətərin təhsil nazirini qəbul edib
Azərbaycan ilə Ukrayna arasında hüquqi sahədə əməkdaşlıq daha da genişlənir
Qaqauzların xanım lideri: Ərdoğanı gözləyirik
ABŞ-dan Rusiya etirafı: Gərginliyi azaltmaq istəyir
Cocuq Mərcanlıda 120 qəlpə aşkarlandı
Somalidə terror: 35 ölü, 40 yaralı
Əsədin ordusu yenidən türkmanları hədəf alır
Oğlum gimnastikanın pərəstişkarı oldu - Konsul
Türkiyə inqilab edir - Ərdoğan
Ukraynada gərginlik: 9 hərbçi yaralandı, 1-i isə...
İraqda PKK-nın mağaraları məhv edildi
Londonda “Qarabağ kolleksiyası” - Foto
Senator:
Türkiyə baş naziri kürd liderlə nələr danışdı?
Əməkdar artistdən analara sürpriz
Ələ keçən yadplanetli sorğu-sual edildi – Şok video
 Səfərbərlik və çağırış resurslarının uğurla tənzimlənməsi ordu quruculuğuna xidmət edir
GDU-nun rektoru Yusif Yusibov rüşvətxor müəlliməni vəzifədə saxlayır - ÖZƏL
İspanlar Bakıda təbliğat aparır - Foto
Çavuşoğlu münaqişə ilə bağlı adaya gedir
Texnologiya mallarının qiyməti ucuzlaşdı
Tiflis və Moskva arasındakı viza ləğvinin şərti açıqlandı
Mosulun qərbi İŞİD-dən azad edilir - Əməliyyat
Onların PKK ilə əlaqələrindən narahatıq - ABŞ
Viranşehir teraktında ağlasığmaz detal - 1 ton
Ruslar bu şərtlə Putini yenidən qalib edəcək - Ekspert
İngilis siyasətçidən yunanlarla bağlı etiraf: Səhv etdik
TƏHLÜKƏ: evinizdə bu oyuncaqlar varsa, MƏHV EDİN
Barselonada Avropanın ən böyük mitinqi keçirildi
Kəndimizin son günü (26-cı yazı)
18 Fevral - Günün qoroskopu
Lənkəranskidən sonra ona biət edirlər...
Kiyevdə 3 gündən sonra savaş başlayacaq - Jirinovski
Qar hərəkəti iflic eti: Sürücülər təlaş içində - Video
BBC-nin filmi Rusiyanı şoka saldı
“Tiflis İrəvana görə 21 milyon itirir”
    Təsisçi və Baş redaktor:
    TEYLOR FƏTİŞOĞLU

    Telefon:
    050 288 89 09

    Bakı, Mətbuat prospekti 529-cu məhəllə .
    Azərbaycan nəşriyyatı 9-cu mərtəbə.

    Email: ideologiya.az@gmail.com